“Ποιος κατεβαίνει σήμερα στον Άδη, ποιον κουβεντιάζει η γειτονιά και ανανταριάζει, γιατί βουβά είναι τα βουνά και οι κάμποι; Λεβέντης εροβολαγέ!” Μίκης Θεοδωράκης
“Το δίκιο του αγώνα πολλά σου στέρησε, μα η ζωή λεχώνα ελπίδες γέννησε. Τίποτα δεν πάει χαμένο στην χαμένη σου ζωή, το όνειρο σου θα ανασταίνω και το κάθε σου γιατί” Μάνος Λοίζος
Όσοι γνωρίζετε αυτά τα τραγούδια θα ήθελα να τα φέρετε στο μυαλό σας. Την μελωδία τους. Να ακολουθεί και να συνοδεύει μια πομπή. Μια πομπή κηδείας αλλά και τιμής. Του αγαπημένου μου ξαδερφου Νίκου προς την αυτό που λέμε τελευταία κατοικία μέσα στο Α Νεκροταφείο Αθηνών.
Έφτασα ένα τέταρτο πριν. Υπήρχε πολύς κόσμος. Κοιτάζω γύρω μου. Διακρίνω πως όλοι είναι αριστεροί. Μην ρωτάτε πως. Απλώς τους διακρίνω, και λέω σωστά είμαι, εδώ είμαστε. Αμέσως μετά βρίσκω την οικογένειά μου έξω από τον θάλαμο που κρατάνε τα φέρετρα πριν πάνε στην εκκλησία.
Αγκαλιές και σφιξίματα στο σώμα και στις καρδιές με αδέρφια, ξαδέρφια, θείους, και φτάνω στα παιδιά του δίδυμα κορίτσια του. Την Μαριάννα και την Ειρήνη. Σφίγγομαι με την Μαριάννα
“Τον είδες τον μαλ@κ@; Σήκωθηκε και έφυγε ρε. Χωρίς να ρωτήσει; Ούτε εμάς.”
Πόσο πιο παιδί του Σερβετά θα μπορούσε να είναι αυτή δίμετρη πανέμορφη γυναίκα με τα διάφανα γαλανά μάτια.
Μπαίνω στον θάλαμο. Είναι η αδερφή του εκεί. Σφιγγόμαστε
“Εκεί είναι ο Σερβετάς σου” μου δείχνει το φέρετρο
Ούτε φωτογραφία, μια εικόνα της Παναγίας.
“Δεν μου ζήτησαν φωτογραφία από το γραφείο τελετών” μου λέει
Και ξαφνικά διαπιστώνω πως όλοι είμαστε πολύ θυμωμένοι με τον Νίκο. Πιο πολύ και απο ότι στενοχωρημένοι.
Απόλυτα αριστερός, όλοι περίμεναν μια πολιτική κηδεία. Δεν ήξεραν όμως πως με το ξαδερφάκι μου είχαμε αυτό το κοινό όσον αφορά την θρησκεία. Απόλυτη αμφισβήτηση, καμιά πίστη σε θαύματα αλλά μόνο και πάντα την Μ.Παρασκευή εκεί και πάντα στα ξωκλήσια και στα μη εμπορικά μοναστήρια ένα κερί. Το οποίο και ειπώθηκε στον επικήδειο από την σύντροφό του.
Τον πήραν από τον θάλαμο και τον μετέφεραν στην εκκλησια. Οι κόρες του μπροστά μου και μπαίνουμε. Διαπιστώνουν πως πρέπει να κάτσουν σε αυτές τις θέσεις των συγγενών μπροστά από το φέρετρο. Κοντοστέκονται. Δεν θέλουν.
“Δεν πάω” λέει η Ειρήνη
“Ούτε εγώ, δεν θέλω” λέει η Μαριάννα
Τους μιλάω
“Κορίτσια, νομίζω πως σας περιμένουν να κάτσετε εκεί και να ξεκινήσει η τελετή”
“Αποκλείεται!!!” μου απαντά η Ειρήνη “Εγώ εκεί δεν κάθομαι”
Στεκόμαστε λίγα δευτερόλεπτα και ο κόσμος γεμίζει τον ναό.
“Πάμε Ειρήνη, δεν έχουμε επιλογή” της λέει η Μαριάννα μιας τόσο η μητέρα τους Ακριβή όσο και η σύντροφος του Νίκου Αγγέλικα προσεγγίζουν τις θέσεις των συγγενών.
Η Ειρήνη μου πιάνει το μπράτσο και μου δίνει ένα τσιγάρο στριφτό μισοκαπνισμένο.
“Το κρατάς; Μην το έχω πάνω μου” Και έφυγε γρήγορα τελικά για να κάτσει εκεί που έπρεπε….
Δεν της απάντησα. Το έβαλα στην τσάντα μου και μέσα μου είπα “ΓΙΑ ΠΑΝΤΑ!”
Το τσιγάρο και ο Νίκος! Μια ιστορία ζωής. Όχι ο Νίκος δεν ήταν ένας καπνιστής. Ήταν λάτρης, θιασώτης, ακόλουθος και θαυμαστής αυτής της απόλαυσης. Ήταν λειτουργός της τελετουργίας του καπνίσματος. Εγώ είμαι καπνίστρια, με ενοχές μεν, αλλά καταλαβαίνω.
Έβαλα το μισοκαπνισμένο τσιγάρο στην τσάντα μου και τις ακολούθησα. Ο πατέρας μου καθόταν ήδη στις καρέκλες των συγγενών ακριβώς πίσω από τα κορίτσια και πήγα πίσω του για να έχω την έννοια του και τον.. έλεγχο του. Μπαμπά κάνε πως δεν το διάβασες αυτό.
Τελείωνει η εξόδιος και πιάνουμε και το Δευτε λέβετε τελευταίον ασπασμόν. Προσπερνώ με λίγη αγένεια κάποιους στην σειρά για να παραμείνω πίσω από τον μπαμπα μου. Η μητέρα του Νίκου που χάσαμε πριν τρία χρόνια ήταν η πολύ μεγαλύτερη αδερφή του μπαμπά μου. Σαν μάνα του ήταν και ο ανιψιός του σαν αδερφός του. Γνωρίζω πως ο μπαμπάς υποφέρει χαμηλόφωνα.
Και εκείνος ο Σερβετάς με έκανε και εμένα fall in love που ήμουν παιδί του μπαμπά μου. Να ξέρατε όσοι δεν τον ξέρατε πόσα δεν ξέρετε! Επειδή δεν γνωρίσατε αυτό το πλάσμα ποτέ.
Προσκυνάει ο μπαμπάς, μετά εγώ, πάω να βγω έξω τον χάνω.
Έξω με πιάνουν παλιοί φίλοι του Νίκου. Από εκείνους που με είχε “πουλήσει” ως την σουπερ ξαδέρφη και τύπισσα εκείνα τα χρόνια που ήμασταν συνέχεια μαζί και ας ήμουν Πασοκ. Αυτό για τον Νίκο ήταν πολύ δύσκολο και το σέβομαι. Με είχε πάντα δίπλα του σε παρέες που δεν θα είχαμε ανταλλάξει ούτε βλέμμα. Ή μάλλον θα είχαμε. Αυτοί θα με κοιτούσαν με μίσος γιατί “φαινόμουν” βολεμένη καπιτάλα. Ενώ ούτε καν!!! Ο Νίκος τα κανόνιζε αυτά και έτσι απέκτησα σχέσεις αγάπης ή έστω σεβασμού και εκτίμησης με διάφορο κόσμο που προς τιμήν του και τιμώντας εμένα με πλησίασε, με αγκάλιασε σφιχτά και εκλαψε πάνω μου στην κηδεία. Ανταποδίδω κάθε τιμή, σεβασμό και συναίσθημα.
Ήθελα πάρα πολύ να μιλήσω σε όλους αλλά είχα χάσει τον μπαμπά μου. Ξαναμπαίνω στην εκκλησία που άδειαζε και τον βρίσκω στην ίδια θέση.
“Τι κάνεις; Μαζί δεν βγαίναμε”
“Ναι, αλλά μόνος του θα μείνει; Μόνος του θα βγει;;”
Γύρισε πίσω και καθόταν εκεί για να μην είναι ο πρώτος του ανιψιός μόνος του. Τα λόγια μου έτσι και αλλιώς έχουν στερέψει, όπως τα δάκρυα.
Για ένα δευτερόλεπτο μόνο σκέφτηκα το πρώτο παιδί του αδερφού μου. Διαλύω την σκέψη. Μέσα στην εκκλησία παραμένει ακόμα ο Θοδωρής, ο γιος της αδερφής του Νίκου και ο Δήμος ο γιος της συντρόφου του. Τα παρατάω. Βγαίνω έξω μιας και ήδη τα “κοράκια” τον έχουν σηκώσει και τον βγάζουν. Χειροκροτώ την έξοδο. Μαζί με το πλήθος. Ξέραμε όλοι γιατί.
Ακολούθησα την πομπή μέχρι τον τάφο. Πολύς κόσμος, αρκετή ώρα. Από τα μισά κάποιοι άρχισαν να τραγουδούν. Ωραία, αγωνιστικά. Φτάσαμε σε εκείνη την ώρα την πιο δύσκολη. Τα κορίτσια του αφού είχαν σταθεί για λίγο κλαίγοντας αγκαλιά είχαν πάρει πια θέση απέναντι από τον λάκκο και σιγοτραγουδούσαν. Όλοι.
Λίγο και εγώ στην αρχή και μετά πιάνει το “Σαν τον αητό ροβολάγε στην στράτα” που το λατρεύω, όσο ελάχιστα, που μου θυμίζει ότι μου έχει απομείνει από αριστερό μέσα μου και ξαφνικά γονατίζει η ψυχή μου και λυγίζω. Κλαίω όπως τις προηγούμενες ημέρες με δεκάδες κόσμο γύρω. Βλέπω απέναντι τον Θοδωρή. Είπαμε, τον γιο της αδεφής του στον οποίο έχω τεράστια αδυναμία, τον βλέπω και αυτόν με το τραγούδι να καταρρέει. Τον κοιτάζω, με κοιτάζει και κοβόμαστε στα δύο μαζί. Θέλω απελπισμένα να φτάσω δίπλα του αλλά ο κόσμος είναι πολύς. Τον Θοδωρή τον κρατάει η μαμά μου και εμένα η φίλη μου η Έφη.
Η Έφη είχε γνωρίσει πριν 25 χρόνια τον Σερβετά μερικές φορές, αλλά ήρθε από σεβασμό τόσο στο πρόσωπό του όσο και από αγάπη στον πόνο μας. Και δεν θα το ξεχάσω ποτέ αυτό.
Η μπάντα, γιατί θελω να το κάνετε εικόνα και ήχο, η μπάντα με φυσαρμόνικα και ακορντεόν συνεχίζει….
“Το δίκιο του αγώνα πολλά σου στέρησε, μα η ζωή λεχώνα ελπίδς γέννησε..”
Έστριψα τσιγάρο και κάπνισα. Δεν ήθελα να το κάνω μέσα στο κοιμητήριο, αλλά δεν είχα πια επιλογές…
Λίγα λεπτά μετά είδα τον κολλητό του Νίκου από παιδιά. Τον Δημήτρη. Τον παιδικό του φίλο. Τον έψαχνα από την ώρα που είχα φτάσει. Έχουμε μοιραστεί πολλά βράδια σε φαγητά, ποτά, υπερπόντιες συζητήσεις και διαγαλαξιακές λύσεις. Και έγινε κάτι που δεν έχω ξαναπάθει ποτέ. Αγκαλιαστήκαμε χωρίς αύριο, φιληθήκαμε, χαιδεψαμε το ένας το πρόσωπο του άλλου, κοιταχτήκαμε και αποχωριστήκαμε χωρίς να αλλάξουμε μια λέξη!
Τον είδα τον Δημήτρη μετά στο τραπέζι. Ξέραμε πως θα τα λέγαμε στο τραπέζι μετά. Παρόλα αυτά παραμένει από τις πιο συγκλονιστικές και αληθινές στιγμές που έχω ζήσει και μου θύμισε τους στίχους
“Θεός δεν είσαι που μπορεί τα πάντα να αντέξει,
Μου είπες αγάπη είναι η σιωπή και εγώ δεν σου είπα λέξη!!!”
Στο τραπέζι της κηδείας προσπαθήσαμε όλοι να είμαστε έτσι κάπως που θα ήθελε ο Νίκος.
Να πιούμε πολύ τσίπουρο, να πούμε αστεία, να πειράξουμε ο ένας τον άλλο, να αυτοσαρκαστούμε, να τον θυμηθούμε.
Κάναμε όλοι ειλικρινά το καλύτερο που μπορούσαμε. Αλλά έλειπε τόσο αφόρητα και ανυπόφορα! Απροκάλυπτα και αποκαλυπτικά!
40-50 άνθρωποι και δεν μπορέσαμε να καλύψουμε την φασαρία του, το χιούμορ του, την οξυδέρκειά του.
Τον είχαμε όμως εκεί ανάμεσα! Ειπώθηκαν ιστορίες, γεγονότα, εκφράστηκαν συναισθήματα. Θα ήθελα να γράψω ιστορίες με τον Νίκο, θα περνούσατε υπέροχα και θα διδασκόσαταν από τον άνθρωπο αυτό.
Θυμάμαι ένα βράδυ με φιλοξενούσε στο πατρικό του στον Αγιο Σωστη που και εκείνος τότε έμενε σε περίεργη κατάσταση, μιας και μόλις είχε χωρίσει από σύζυγο και είχε γνωρίσει σύντροφο αλλά χωρίς τίποτα να είναι αποφασισμένο(δεν θα μπω σε άλλες λεπτομέρειες).
Είχαμε βγει την νύχτα, φάγαμε από μια καντίνα μετά, με φιλοξένησε, μου έδωσε το αυτοκίνητό του για να πάω σε μια συνέντευξη που είχα το πρωί (περνούσα δύσκολα τότε και εγώ). Του έφερα καφέ επιστρέφοντας με το αυτοκίνητό του. Τον ξύπνησα είχε και εκείνος να πάει σε δουλειά.
“Πως πήγε; ρώτησε
Του εξηγώ.
“Δεν είναι για σένα” μου είπε
“Τέλεια! Δεν είναι για μένα. Θα κάθομαι εδώ μαζί σου”
Δεν μου έδωσε σημασία όσο ετοιμαζόταν
“Πιάσε το πλαστικό που μας φέραν το φαγητό χτες και βάλε νερό μέσα” μου λέει
Στράβωσα άσχημα, ώχου “Τι θες τώρα;”
Γέμισε ο ίδιος το πλαστικό σκεύος με νερό, κατεβήκαμε στον δρόμο και το ακούμπησε στην άκρη του πεζοδρομίου.
“Κάποιοι διψάνε, έχει ζέστη” μου είπε
Είχε κατεβάσει το νερό για όποια ζωντανά, σκύλους γάτες…
“‘Ελα πάμε, θα βρούμε και εμείς τρόπους για την δίψα μας!” και γέλασε. Μου έπιασε το χέρι, μου άνοιξε την πόρτα του αυτοκινήτου και δεν θυμάμαι τι κάναμε μετά.
Υπάρχουν δεκάδες ιστορίες που μπορώ να γράψω για τον Νίκο και κάποιες ειπωθηκαν στο τραπέζι της κηδείας. Δεν θα το κάνω εδώ τώρα άλλο.
Είστε ατυχείς που δεν γνωρίσατε τον Νίκο. Και είστε τυχεροί όσοι τον γνωρίσατε. Εξαιρετικά σπάνιος άνθρωπος και καλούπι που το σπάσανε μετά την γέννα. Η κόρη του το είπε χτες. Ψάχνω να του μοιάζει και δεν…!! Θα συμφωνήσω…
Όπως πως ο Νίκος μπορούσε να σε διαλύσει και να σε ξαναστήσει στα πόδια σου την ίδια στιγμή…
Ο Νίκος αγαπούσε πολύ την οικογένειά μας. Αυτή την περίεργη οικογένεια που 5 αδέρφια έκαναν 13 πρώτα ξαδέρφια, που έκαναν 19 δεύτερα ξαδέρφια και έναν μόνο του δισέγγονο, εγγονο, ανιψιό. Ήταν πρωτεργάτης. Ήταν ο μεγαλύτερος, ο πιο όμορφος και ο πιο έξυπνος όπως συνήθιζε να λέει…
Είχε υιοθετήσει μια κουβέντα της γιαγιάς μας, που έκανε τους 5, που έκανε τους 13, που κάνανε τους 19, που κάνανε τον ένα, που κένταγε και έραβε η κόρη το μαντήλι …
Όλοι τούτοι δικοί μου είναι, έλεγε η γιαγια σαν μας έβλεπε όλους μαζί. Το υιοθέτησε και ο Νίκος.
Ναι όλοι τούτοι δικοί σου είμαστε μεγάλε ξάδερφε, αρχηγέ.
Πιο όμορφε και πιο έξυπνε!
Πολύ άτυχοι είστε. που δεν τον γνωρίσατε..
Όπως έγραψα και σε προηγούμενο ποστ, το τελευταίο μου μήνυμα σε αυτόν ήταν “Θα σε αγαπώ ως το τέλος του κόσμου!!”
Και αυτό σκοπεύω να κάνω…
Y.Γ. Με την Ειρήνη παρέμεινα μέχρι αργά την νύχτα. Το τσιγάρο που μου έδωσε στην εκκλησία είναι ακόμα στην τσάντα μου. Και θα παραμείνει κάπου που θα φροντίσω ΓΙΑ ΠΑΝΤΑ
Μαρία Κακαβάνη
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
