Ο πρωθυπουργός, αφού ολοκλήρωσε τις διακοπές του, αποφάσισε —με καθυστέρηση περίπου μίας εβδομάδας— να απαντήσει στις νέες προκλήσεις της Άγκυρας.
Μας είπε στο Υπουργικό Συμβούλιο: «Οι περιοχές ελληνικής κυριαρχίας είναι αναμφισβήτητες και είμαστε έτοιμοι να τις προασπίσουμε ανά πάσα στιγμή».
Πρόσθεσε ότι η Ελλάδα δεν συζητά με την Τουρκία τίποτε άλλο πέραν της οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Παράλληλα, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης δήλωσε ότι: «Η Ελλάδα της παθητικής διπλωματικής αδράνειας πέρασε ανεπιστρεπτί».
Μακάρι!
Μακάρι να πρόκειται για μια πραγματική αλλαγή πολιτικής.
Μακάρι ο κ. Μητσοτάκης να εγκαταλείπει επιτέλους το δόγμα του «πρόθυμου συμμάχου» — του δεδομένου και προβλέψιμου εταίρου, ο οποίος προσφέρει τα πάντα στους συμμάχους, χωρίς να εξασφαλίζει πάντοτε συγκεκριμένα και μετρήσιμα ανταλλάγματα για την πατρίδα.
Μακάρι να βλέπουμε το τέλος μιας εξωτερικής πολιτικής που περιοριζόταν στη διαχείριση των κρίσεων και στην αποφυγή οποιασδήποτε έντασης, ακόμη και όταν η Άγκυρα διεύρυνε συστηματικά τις αξιώσεις της.
Το ερώτημα, όμως, παραμένει:
Αναγνώρισαν ο πρωθυπουργός και ο υπουργός Εξωτερικών το λάθος τους ή επιχειρούν να αλλάξουν απλώς το επικοινωνιακό αφήγημα;
Γιατί μόλις πριν από δύο μήνες ο κ. Μητσοτάκης ειρωνευόταν όσους αμφισβητούσαμε τα «ήρεμα νερά». Μιλούσε για τον λεγόμενο «πατριωτισμό της ευθύνης» και περίπου μας παρουσίαζε ως ανεύθυνους, επειδή προειδοποιούσαμε ότι η Τουρκία αξιοποιεί την ελληνική αυτοσυγκράτηση για να δημιουργεί νέα τετελεσμένα.
Τότε, τα «ήρεμα νερά» παρουσιάζονταν ως μεγάλη διπλωματική επιτυχία.
Σήμερα, ο κ. Γεραπετρίτης μάς λέει ότι δεν ήταν αυτοσκοπός, αλλά απλώς ένα μέσο.
Και ακόμη περισσότερο: ανακοινώνει ότι «η Ελλάδα της παθητικής διπλωματίας τελείωσε».
Αλήθεια, ποιος άσκησε αυτή την παθητική διπλωματία; Πότε άρχισε; Πότε τελείωσε; Και ποιος αναλαμβάνει την πολιτική ευθύνη για όσα συνέβησαν στο μεταξύ;
Διότι στη διάρκεια των «ήρεμων νερών» η Τουρκία δεν εγκατέλειψε ούτε μία από τις παράνομες και αναθεωρητικές της διεκδικήσεις.
Δεν απέσυρε το casus belli. Δεν παραιτήθηκε από τη θεωρία των «γκρίζων ζωνών». Δεν ανακάλεσε το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο. Δεν εγκατέλειψε τη «Γαλάζια Πατρίδα». Δεν αναγνώρισε το δικαίωμα των ελληνικών νησιών σε θαλάσσιες ζώνες.
Αντίθετα, πίσω από το κλίμα των καλών προθέσεων, συνέχισε να χαρτογραφεί, να νομοθετεί, να εκδίδει NAVTEX, να καταθέτει συντεταγμένες και να αμφισβητεί ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.
Η κυβέρνηση επικαλείται —και πολύ σωστά— το Διεθνές Δίκαιο. Αλλά το Διεθνές Δίκαιο δεν είναι λεκτικό καταφύγιο. Δεν αρκεί να το επικαλείσαι σε αναρτήσεις και τηλεοπτικές συνεντεύξεις.
Χρειάζεται να ασκείς εμπράκτως τα δικαιώματα που σου παρέχει.
Μια παράνομη τουρκική αξίωση ασφαλώς δεν αποκτά νομική υπόσταση επειδή την επαναλαμβάνει η Άγκυρα. Μπορεί, όμως, να δημιουργήσει πολιτικά και επιχειρησιακά αποτελέσματα, όταν έργα καθυστερούν, έρευνες διακόπτονται και εταιρείες αντιμετωπίζουν τις παράνομες απαιτήσεις της Τουρκίας σαν πραγματικό παράγοντα κινδύνου.
Αυτό ακριβώς αποκάλυψε η κρίση της Κάσου.
Η Τουρκία έστειλε πολεμικά πλοία και επιχείρησε να επιβάλει την αντίληψη ότι καμία δραστηριότητα στην περιοχή δεν μπορεί να γίνει χωρίς τη δική της συναίνεση.
Η ελληνική κυβέρνηση διαβεβαιώνει ότι δεν ζήτησε ούτε έλαβε τουρκική άδεια.
Το πραγματικό ερώτημα, όμως, είναι απλό:
Θα ολοκληρωθεί η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου χωρίς οποιαδήποτε άδεια ή συναίνεση της Άγκυρας; Θα προστατευθούν τα πλοία που θα αναλάβουν τις έρευνες και την πόντιση του καλωδίου; Ή θα ακούσουμε ξανά για «τεχνικές αναβολές», «αλλαγές προγραμματισμού» και αόριστες «διπλωματικές συνεννοήσεις»;
Η απάντηση δεν θα δοθεί στις τηλεοπτικές κάμερες. Θα δοθεί στην Κάσο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ας ελπίσουμε επίσης ότι δεν θα έρθει η στιγμή κατά την οποία η Άγκυρα, χρησιμοποιώντας ως πρόσχημα τα παράνομα «θαλάσσια πάρκα» της, θα επιχειρήσει να εκδώσει NAVTEX ή NOTAM γύρω από το Καστελόριζο και να επιβάλει περιορισμούς στην παρουσία ή στη δραστηριότητα ελληνικών κρατικών μέσων.
Τι θα κάνει τότε η κυβέρνηση; Θα καταγγείλει απλώς την τουρκική ενέργεια ως νομικά ανυπόστατη ή θα ακυρώσει στην πράξη το επιδιωκόμενο τετελεσμένο;
Το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα Ελλάδος δεν ζητεί πολεμικές κραυγές. Δεν ζητεί τυχοδιωκτισμούς. Δεν προτείνει να οδηγηθεί η χώρα σε μια ανεξέλεγκτη σύγκρουση.
Ζητούμε σοβαρή, ενεργητική και αποτρεπτική εθνική στρατηγική.
Και η αποτροπή δεν χτίζεται την ώρα που ξεσπά η κρίση. Χτίζεται πολύ πριν ακουστούν οι σειρήνες. Οι συμμαχίες αποκτούν πραγματική αξία πριν πέσει η πρώτη βολή.
Γι’ αυτό η Ελλάδα και η Κύπρος δεν μπορούν να περιμένουν να ολοκληρωθεί η ανακατανομή ισχύος στην Ανατολική Μεσόγειο και μετά να αποφασίσουν ποια θέση θα πάρουν.
Η Τουρκία θεωρεί ότι το μέγεθος των Ενόπλων Δυνάμεών της, η γεωγραφική της θέση και η συμμετοχή της στο ΝΑΤΟ τής επιτρέπουν να πιέζει ταυτόχρονα σε πολλά μέτωπα.
Υπάρχει, όμως, και το αντίθετο ενδεχόμενο: η υπερβολική επέκταση της τουρκικής στρατηγικής να ενώσει τελικά εναντίον της χώρες που μέχρι σήμερα δεν αντιμετώπιζαν την Τουρκία ως κοινό στρατηγικό πρόβλημα.
Η Ελλάδα, η Κύπρος και το Ισραήλ έχουν ήδη υπογράψει κοινό σχέδιο αμυντικής δράσης για το 2026, με ασκήσεις και συνεκπαιδεύσεις. Η Ελλάδα και το Ισραήλ έχουν επίσης συμφωνήσει να συνεργαστούν στην αντιμετώπιση των drones και στην κυβερνοασφάλεια.
Αυτό αποτελεί μια υπαρκτή βάση. Πρέπει να αποκτήσει μεγαλύτερο βάθος.
Δεν απαιτείται κατ’ ανάγκην μια τυπική στρατιωτική συμμαχία. Απαιτείται, όμως, ένα λειτουργικό σύστημα συνεργασίας, στο οποίο ραντάρ, πληροφορίες, μέσα έγκαιρης προειδοποίησης, αεράμυνα, ναυτικές δυνάμεις, drones, μαχητικά αεροσκάφη και κέντρα διοίκησης θα μπορούν να συντονίζονται για την ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου.
Τότε οποιαδήποτε τουρκική ενέργεια δεν θα αξιολογείται μόνο στην Αθήνα και στη Λευκωσία. Θα αξιολογείται ταυτόχρονα και στην Ιερουσαλήμ.
Αυτό λέγεται πρόληψη. Αυτό λέγεται αποτροπή. Αυτό λέγεται διαμόρφωση συσχετισμών πριν από την κρίση.
Καλούμε, λοιπόν, τον πρωθυπουργό και τον υπουργό Εξωτερικών να αποδείξουν τη νέα τους γραμμή με συγκεκριμένες πράξεις:
Να παρουσιάσουν σαφές χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου.
Να ενεργοποιήσουν την Ευρωπαϊκή Ένωση απέναντι στο τουρκικό casus belli και να θέσουν θέμα συγκεκριμένων κυρώσεων.
Να προχωρήσουν στην άσκηση των δικαιωμάτων που παρέχει στην Ελλάδα το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.
Να θωρακίσουν στην πράξη τα ελληνικά θαλάσσια πάρκα και τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό.
Να ενισχύσουν ουσιαστικά τον αμυντικό άξονα Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ και τις στρατηγικές συνεργασίες με χώρες που έχουν κοινό συμφέρον από τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Κύριε Μητσοτάκη, κύριε Γεραπετρίτη,
μακάρι να αλλάξατε πορεία.
Μακάρι «η Ελλάδα της παθητικής διπλωματικής αδράνειας» να πέρασε πράγματι και ανεπιστρεπτί στο παρελθόν.
Αλλά αυτό δεν θα κριθεί από τις δηλώσεις σας.
Θα κριθεί στην Κάσο, στο Καστελόριζο, στην Κύπρο και σε κάθε σημείο όπου η Άγκυρα επιχειρεί να μετατρέψει την παράνομη αξίωσή της σε τετελεσμένο.
Γιατί στην εξωτερική πολιτική τα λόγια έχουν αξία μόνο όταν προαναγγέλλουν πράξεις.
Διαφορετικά, δεν πρόκειται για αλλαγή εθνικής στρατηγικής. Πρόκειται για μία ακόμη επικοινωνιακή μεταμφίεση.
Και στα εθνικά θέματα, η επικοινωνιακή διαχείριση μπορεί να μη στοιχίσει μόνο ψήφους. Μπορεί να στοιχίσει κυριαρχικά δικαιώματα.
Νίκος Ι. Νικολόπουλος
Πρόεδρος Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος Ελλάδος
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
