Για να τα βάλουμε σε μια σειρά, μη και βρούμε άκρη συνεννόησης ακόμα και μεταξύ ακραίων, αβυσσαλέων πολλές φορές, διαφορετικών απόψεων που προκύπτουν από την κοσμοθέαση του ανθρώπινου πανηγυριού.
Το πως ερμηνεύουμε τα γεγονότα, τοποθετούμεθα απέναντι σ’ αυτά, δρούμε θεωρητικά ή πρακτικά, εξαρτάται από την ιδεολογική μας τοποθέτηση. Νομίζω ότι ουδείς έχει αντίρρηση επ’ αυτού. Αν το θεωρείτε λάθος δεν χρειάζεται να συνεχίσετε την ανάγνωση, το κείμενο αυτό προφανώς δεν είναι για σας.
Ετσι λοιπόν χωρίς να εξετάσουμε το αν είναι κάτι σωστό ή λάθος, ορθολογικό ή παράλογο, γελοίο ή σοβαρό, ανεδαφικό ή πιθανό, καλόβουλο ή κακόβουλο, ανθρωπιστικό ή απάνθρωπο, ευχάριστο ή δυσάρεστο, ειρηνικό ή πολεμοκάπηλο, αναγκαστικά συμφωνούμε ότι οι επιδιώξεις των κρατών, των εθνών, των λαοτήτων βάσει της ιδεολογίας ή ιδεοληψίας των έχουν στόχους έναντι άλλων ξένων τους οποίους θεωρούν εχθρούς.
Η κάθε αντιμαχόμενη πλευρά ισχυρίζεται βέβαια ότι το δίκαιο είναι με το μέρος της και μόνο οι συμβιβασμοί, ετεροβαρείς ή ισοβαρείς, αποτρέπουν τις συρράξεις.
Όμως κάθε δρων έχει έναν στόχο που μορφοποιεί τις διεκδικήσεις του και οφείλουμε να τον γνωρίζουμε πριν προβούμε σε κριτική αξιολόγηση.
Δίνω μερικά χαρακτηριστικά παραδείγματα επιδίωξης στόχου από διεκδικητικά κράτη.
1.Η Τουρκία έχει στόχο την παρεμπόδιση της Ελλάδας να ασκήσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα στο Αιγαίο. Το αν και πως «πλασάρει» το δίκιο της στα μάτια της διεθνούς κοινότητας δεν ενδιαφέρει εδώ. Ο στόχος είναι που μετρά. Επίσης στόχο έχει διά της προφάσεως προστασίας μουσουλμάνων της Θράκης να εισβάλλει εκεί. Αν καταλάβει Θρακικά εδάφη μόνο αφελείς μπορούν να πιστεύουν ότι μετά από την υποτιθέμενη αποκατάσταση προστασίας του πληθυσμού θα αποχωρήσει. Επιπλέον, με πρόφαση την τουρκικής εμπνεύσεως απαίτηση για αποστρατιωτικοποίηση των Δωδεκανήσιων νησιών στοχεύει να εισβάλλει σε αυτά. Μόνο αφελείς πάλι θα πιστέψουν ότι μετά την επιχείρηση αποστρατικοποίησης θα αποχωρήσει. Απόδειξη τρανή για τα παραπάνω είναι η τουρκική κατοχή της Β. Κύπρου.
2.Στόχος των Αραβο-παλαιστινίων είναι να εξαλείψουν το Ισραήλ σκοτώνοντας τους εκεί Εβραίους. Δεν διεκδικούν ένα κομμάτι του Ισραήλ αλλά ολόκληρο. Δεν τους ενδιαφέρει να έλθουν σε συμβιβασμό και να δημιουργήσουν δικό τους κράτος.
3.Στόχος του Ισραήλ είναι να διαφυλάξει τη σημερινή του επικράτεια και την ασφάλεια των πολιτών του. Πολεμά και εξοντώνει στη γειτονιά του ή μακρύτερα κάθε κρατική ή τρομοκρατική οντότητα που έμπρακτα του επιτίθεται.
4.Στόχος της Ρωσίας του Πούτιν είναι η κατάληψη Ουκρανικού εδάφους.
5.Στόχος της Ουκρανίας είναι να διώξει τους Ρώσους εισβολείς.
6.Στόχος της Κίνας είναι να προσαρτήσει την Ταϊβάν.
7.Στόχος της Ταϊβάν είναι να εμποδίσει την Κίνα να το επιτύχει.
8.Στόχος του Ιράν είναι η καταστροφή του Ισραήλ και η ισλαμική επικράτηση στη Δύση.
Νομίζω ότι αρκούν τα παραπάνω παραδείγματα ως περιπτώσεις κατανόησης στόχων. Το πως αξιολογούνται με βάση το διεθνές δίκαιο, την ηθική, το ρεαλισμό του συμφέροντος, τις τακτικές και την προπαγάνδα είναι ένα διαφορετικό θέμα, που όση προσπάθεια (καλόβουλη ή κακόβουλη) κι αν επιστρατευθεί, η ανάλυση θα είναι κολοβή και έωλη αν δεν έχουμε κατανοήσει τους στόχους.
Θέσεις υπέρ ή κατά για κάποιον ενεργούντα πολύ λίγη σημασία και αξιοπιστία, έστω και Μακιαβελικής θεώρησης, έχουν αν δεν κατανοηθούν οι στόχοι.
Οποιος δεν συμφωνεί με τα παραπάνω ας με συμπαθά αλλά συζήτηση μαζί του δεν έχει νόημα να ανοίξω. Ας βαυκαλίζεται πελαγοδρομώντας μέσα στην ίδια του την ιδεοληψία.
Γιώργος Χώτος
ομ. Καθηγητής Πανεπιστημίου Πατρών
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
