Η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας για τον 13ο και τον 14ο μισθό των δημοσίων υπαλλήλων γεννά σοβαρά θεσμικά, νομικά και κοινωνικά ερωτήματα.
Το βασικό επιχείρημα ότι οι δημόσιοι υπάλληλοι δεν αποτελούν συγκρίσιμη κατηγορία με τους εργαζομένους του ιδιωτικού τομέα, λόγω διαφορετικού μισθολογικού καθεστώτος, δύσκολα μπορεί να περάσει χωρίς κριτική.
Διότι η ίδια η Πολιτεία έχει επιλέξει να συνδέσει μισθολογικά τον δημόσιο με τον ιδιωτικό τομέα και να χρησιμοποιεί τον κατώτατο μισθό ως κοινό σημείο αναφοράς.
Όταν, λοιπόν, πρόκειται για τον κατώτατο μισθό, οι δύο κατηγορίες εργαζομένων μπορούν να εξομοιώνονται.
Όταν όμως τίθεται το ζήτημα των 13ου και 14ου μισθού, που εξακολουθούν να καταβάλλονται στον ιδιωτικό τομέα, τότε ο δημόσιος υπάλληλος αντιμετωπίζεται ξαφνικά ως απολύτως διαφορετική περίπτωση.
Αυτή η αντίφαση δεν μπορεί να παραμένει αναπάντητη
Ίδιο σημείο αναφοράς στους μισθούς, αλλά διαφορετικός αριθμός ετήσιων αποδοχών.
Εξίσωση όταν το κράτος το επιλέγει, διαφοροποίηση όταν προκύπτει δημοσιονομικό κόστος.
Ακόμη σοβαρότερο είναι το ζήτημα της παράλειψης του νομοθέτη.
Η κατάργηση των δώρων έγινε σε συνθήκες ακραίας οικονομικής κρίσης και παρουσιάστηκε ως αναγκαίο μέτρο μιας έκτακτης περιόδου.
Έκτοτε έχουν περάσει περισσότερα από δέκα χρόνια.
Η χώρα έχει εξέλθει από τα μνημόνια, έχει ανακτήσει την επενδυτική βαθμίδα και η ίδια η κυβέρνηση επικαλείται σταθερά βελτιωμένους δημοσιονομικούς δείκτες και ανάπτυξη.
Το κρίσιμο ερώτημα, επομένως, δεν είναι μόνο αν η περικοπή μπορούσε να δικαιολογηθεί το 2012.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν μπορεί να συνεχίζεται επ’ αόριστον χωρίς ουσιαστική επανεξέταση.
Διότι διαφορετικά ένα μέτρο που θεσπίστηκε ως έκτακτο μετατρέπεται σιωπηρά σε μόνιμο.
Και αυτό ακριβώς αναδεικνύει το ζήτημα της παράλειψης του νομοθέτη.
Υπάρχει όμως και μία ακόμη διάσταση που δεν πρέπει να υποτιμηθεί.
Πριν ακόμη ολοκληρωθεί δικαστικά η υπόθεση, είχαν ήδη διατυπωθεί δημόσια από κορυφαίους οικονομικούς και κυβερνητικούς παράγοντες σαφείς θέσεις κατά της επαναφοράς των δώρων.
Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας είχε υποστηρίξει ότι η επαναφορά του 13ου και του 14ου μισθού θα στερούσε πόρους από άλλες κοινωνικές και αναπτυξιακές ανάγκες.
Ο υπουργός Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης είχε επίσης δηλώσει δημόσια ότι τα συγκεκριμένα χρήματα δεν υπήρχαν και ότι η δημοσιονομική πολιτική δεν επέτρεπε μια τέτοια επιλογή.
Κανείς δεν μπορεί χωρίς στοιχεία να ισχυριστεί ότι πολιτικά πρόσωπα γνώριζαν ή προκαθόρισαν τη δικαστική απόφαση.
Υπάρχει όμως ένα απολύτως θεμιτό θεσμικό ερώτημα:
Είναι ορθό, όσο μία τόσο σημαντική υπόθεση εκκρεμεί ενώπιον του ανώτατου διοικητικού δικαστηρίου, να έχει ήδη διαμορφωθεί δημόσια ένα τόσο ισχυρό πολιτικό και δημοσιονομικό πλαίσιο γύρω από το αποτέλεσμα;
Η Δικαιοσύνη δεν αρκεί να είναι ανεξάρτητη.
Πρέπει να εμπνέει και την απόλυτη πεποίθηση ότι λειτουργεί ανεξάρτητα, χωρίς σκιές, χωρίς διαρροές και χωρίς να δημιουργείται η εντύπωση ότι ο δικαστικός έλεγχος ακολουθεί απλώς μία ήδη διατυπωμένη κυβερνητική επιλογή.
Ιδίως όταν και στο παρελθόν έχουν υπάρξει καταγγελίες και δημοσιεύματα για πληροφορίες σχετικά με αποφάσεις του ΣτΕ πριν από την επίσημη δημοσίευσή τους, η ανάγκη θεσμικής προσοχής είναι ακόμη μεγαλύτερη.
Το δημοσιονομικό κόστος αποτελεί ασφαλώς παράγοντα που μια κυβέρνηση δικαιούται να συνεκτιμά.
Δεν μπορεί όμως να μετατρέπεται σε επιχείρημα που υπερισχύει αυτομάτως κάθε άλλης συνταγματικής αρχής.
Γιατί το Σύνταγμα δεν προστατεύει μόνο τους αριθμούς του προϋπολογισμού.
Προστατεύει την ισότητα.
Την αναλογικότητα.
Την αξιοπρέπεια της εργασίας.
Και την πραγματική δυνατότητα του πολίτη να ελέγχει δικαστικά τις επιλογές της εξουσίας.
Οι δημόσιοι υπάλληλοι δεν ζητούν προνομιακή μεταχείριση.
Ζητούν να δοθεί μια πειστική απάντηση σε ένα πολύ απλό ερώτημα:
Γιατί ένας εργαζόμενος του ιδιωτικού τομέα δικαιούται 14 μισθολογικές καταβολές τον χρόνο και ένας εργαζόμενος του Δημοσίου, με αντίστοιχο μισθό, μόνο 12;
Και κυρίως:
Για πόσο ακόμη μια περικοπή που γεννήθηκε μέσα στην οικονομική κρίση θα αντιμετωπίζεται ως μόνιμη και αυτονόητη;
Η ισότητα δεν μπορεί να εφαρμόζεται επιλεκτικά.
Και η Δικαιοσύνη οφείλει πάντοτε να βρίσκεται στη θέση του ελεγκτή της εξουσίας, όχι στη θέση του θεσμικού επικυρωτή των δημοσιονομικών της επιλογών.
Γιώργος Μπέσκος
ΣΤΕΛΕΧΟΣ ΚΟΜΜΑΤΟΣ ΕΛΠΙΔΑ
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
