Αυτά τα νέα δάση απορροφούν τεράστιες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα (CO2). Ωστόσο, μια νέα επιστημονική μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Geophysical Research Letters έρχεται να αναδείξει μια εντυπωσιακή διαφορά: τα δέντρα που φυτεύτηκαν στο πλαίσιο αυτών των έργων αναδάσωσης φαίνεται να αναπτύσσονται πολύ πιο γρήγορα από εκείνα των φυσικών δασών.
Το μυστικό της ταχύτητας: Νεότερα δέντρα και διαχείριση
Ο Yuhang Luo, οικολόγος τοπίου στο Πανεπιστήμιο του Πεκίνου και κύριος συγγραφέας της μελέτης, χρησιμοποίησε μαζί με την ομάδα του δορυφορικά δεδομένα για να παρακολουθήσει τον δείκτη φυλλικής επιφάνειας (Leaf Area Index). Πρόκειται για ένα μέτρο της πυκνότητας του φυλλώματος και βασικό παράγοντα για την απορρόφηση του άνθρακα.
Τα ευρήματα ήταν εντυπωσιακά:
- Τα φυτεμένα δάση αύξησαν τη φυλλική τους επιφάνεια κατά 66% ταχύτερα σε σχέση με τα φυσικά.
- Ακόμη και όταν συγκρίθηκαν δάση παρόμοιας ηλικίας και συνθηκών ανάπτυξης, τα τεχνητά δάση διατήρησαν ένα προβάδισμα ανάπτυξης της τάξης του 4,6%.
- Η διαφορά αυτή οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι τα τεχνητά δάση είναι νεότερα (τα νεαρά δέντρα αναπτύσσονται ταχύτερα).
Ένας ακόμη καθοριστικός παράγοντας είναι η ανθρώπινη διαχείριση. Τα φυτεμένα δάση αποτελούνται συχνά από είδη ταχείας ανάπτυξης (όπως ο ευκάλυπτος και η λεύκα). Οι άνθρωποι απομακρύνουν την ανταγωνιστική βλάστηση και συχνά χρησιμοποιούν λιπάσματα. Αυτή η μείωση του ανταγωνισμού για φως, νερό και θρεπτικά συστατικά, ενισχύει περαιτέρω την επίδραση που έχει το αυξημένο ατμοσφαιρικό CO2, το οποίο λειτουργεί ως λίπασμα για τα δέντρα.
Η «ημερομηνία λήξης» και η ανεκτίμητη αξία της φύσης
Αν και τα νούμερα δείχνουν υπεροχή των τεχνητών δασών, η μελέτη αποκαλύπτει μια σημαντική παγίδα. Αυτή η αναπτυξιακή ανισότητα κορυφώνεται όταν τα δέντρα φτάσουν σε ηλικία 30 έως 40 ετών. Μετά τα 40 έτη, η ανάπτυξη των φυτεμένων δασών μειώνεται αισθητά.
— Yuhang Luo, Πανεπιστήμιο του Πεκίνου
Οι αστερίσκοι της επιστημονικής κοινότητας
Από την πλευρά του, ο Kevin Dsouza, ερευνητής στο Πανεπιστήμιο του Waterloo, σημειώνει ότι η φυλλική επιφάνεια από μόνη της δεν δίνει την πλήρη εικόνα. «Το φύλλωμα είναι μόνο η κορυφή του δέντρου. Ο άνθρακας αποθηκεύεται σε πολλά διαφορετικά σημεία, όπως το ξύλο, ο φλοιός, οι ρίζες και το ίδιο το έδαφος», επισημαίνει, υπενθυμίζοντας ότι άλλες μελέτες έχουν δείξει πως τα φυσικά δάση συσσωρεύουν περισσότερο άνθρακα στο υπέργειο τμήμα τους κατά τα πρώτα χρόνια ζωής τους.
Το τελικό συμπέρασμα είναι σαφές: Η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής δεν απαιτεί απλώς να φυτεύουμε αδιάκριτα δέντρα. Απαιτεί στρατηγική στο πότε φυτεύουμε, ποια είδη επιλέγουμε και πώς τα διαχειριζόμαστε στον χρόνο, αναβαθμίζοντας τα παγκόσμια κλιματικά μοντέλα που μέχρι σήμερα έβλεπαν όλα τα δάση ως κάτι ενιαίο.



