Το κόστος της ενέργειας αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας. Επηρεάζει ιδιαίτερα την πρωτογενή παραγωγή, τη μεταποίηση και τις μεταφορές, αλλά και το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών. Η αύξηση του ενεργειακού κόστους μεταφέρεται τελικά στο κόστος παραγωγής, στις τιμές των προϊόντων και στην αγοραστική δύναμη των πολιτών.
Το ερώτημα είναι επομένως πόσο δημοσιονομικό χώρο δημιουργεί σήμερα η φορολογία των καυσίμων και κατά πόσο μέρος αυτού θα μπορούσε να επιστρέψει στην οικονομία μέσω χαμηλότερου ενεργειακού κόστους.
Τι εισπράττει το κράτος
Με τις καταναλώσεις που χρησιμοποιούνται στην παρούσα ανάλυση και τις τιμές του 2026, τα έσοδα από ΕΦΚ και ΦΠΑ προσεγγίζουν τα €7,03 δισ.
| Καύσιμο | Κατανάλωση | Τιμή 2026 | ΕΦΚ | Έσοδα ΕΦΚ | Έσοδα ΦΠΑ |
| Diesel | 3,539 δισ. λτ. | €2,217 | €0,410 | €1,451 δισ. | €1,519 δισ. |
| Αμόλυβδη | 2,976 δισ. λτ. | €2,200 | €0,700 | €2,083 δισ. | €1,267 δισ. |
| Θέρμανσης* | 1,055 δισ. λτ. | €2,050 | €0,280 | €0,295 δισ. | €0,419 δισ. |
| Σύνολο | 7,570 δισ. λτ. | €3,829 δισ. | €3,204 δισ. |
* Υπόθεση εργασίας για την έναρξη της νέας περιόδου θέρμανσης.
Επιπλέον, εφόσον οι καταναλώσεις παραμείνουν ίδιες με πέρυσι, η αύξηση των τιμών δημιουργεί περίπου €0,9 δισ. πρόσθετο ΦΠΑ σε σχέση με τις τιμές αναφοράς του 2025.
| Καύσιμο | Τιμή 2025 | Τιμή 2026 | Επιπλέον ΦΠΑ/λ. | Πρόσθετος ΦΠΑ |
| Diesel | €1,543 | €2,217 | 13,05 λ. | €462 εκ. |
| Αμόλυβδη | €1,758 | €2,200 | 8,56 λ. | €255 εκ. |
| Θέρμανσης* | €1,096 | €2,050 | 18,46 λ. | €195 εκ. |
| Σύνολο | ~€912 εκ. |
Άρα η αύξηση των τιμών δεν επιβαρύνει μόνο τον καταναλωτή. Με σταθερή κατανάλωση αυξάνει ταυτόχρονα και τα φορολογικά έσοδα του Δημοσίου.
Πού μπορεί να υπάρξει παρέμβαση
Υπάρχουν δύο βασικά σημεία παρέμβασης: η τιμή πριν από τους φόρους και ο ΕΦΚ:
-Από δημοσιευμένα στοιχεία διυλιστηριακής δραστηριότητας στη χώρα μας προκύπτει ότι, στην κατηγορία καυσίμων που παράγονται από την ίδια τη διύλιση, το μέσο έσοδο ανά τόνο μπορεί να εμφανίζεται έως περίπου 35% υψηλότερο στις εγχώριες πωλήσεις σε σχέση με τις πωλήσεις εξωτερικού. Η σύγκριση αυτή δεν αποδεικνύει ισόποση διαφορά στην τιμή του ίδιου προϊόντος. Στην παρούσα ανάλυση η διαφορά αυτή αντιστοιχίζεται, αποκλειστικά ως υπόθεση εργασίας, περίπου σε 15,4 λεπτά/λίτρο.
-Το δεύτερο σημείο είναι ο ΕΦΚ. Οι σημερινοί ελληνικοί συντελεστές είναι υψηλότεροι από τα ελάχιστα επίπεδα της ΕΕ:
| Ελλάδα | Ελάχιστο ΕΕ | Διαφορά | |
| Αμόλυβδη | 70,0 λ./λ. | 35,9 λ./λ. | 34,1 λ. |
| Diesel | 41,0 λ./λ. | 33,0 λ./λ. | 8,0 λ. |
| Θέρμανσης | 28,0 λ./λ. | 2,1 λ./λ. | 25,9 λ. |
Η διαφορά αυτή δεν σημαίνει ότι η Ελλάδα υπερβαίνει κάποιο ευρωπαϊκό ανώτατο όριο· πρόκειται για τη διαφορά από το ελάχιστο επίπεδο φορολογίας που προβλέπει η ΕΕ.
Τι θα σήμαινε ένα υποθετικό σενάριο
Αν, καθαρά ως άσκηση, αφαιρούσαμε από τις σημερινές τιμές τα 15,4 λεπτά που χρησιμοποιούμε ως υπόθεση για τη διαφορά της τιμής διυλιστηρίου, τη διαφορά ΕΦΚ από το ελάχιστο της ΕΕ και τον αντίστοιχο ΦΠΑ, οι τελικές τιμές θα διαμορφώνονταν περίπου ως εξής:
| Καύσιμο | Τιμή 2026 | − Διυλιστήριο | − ΕΦΚ | − ΦΠΑ | Υποθετική τιμή |
| Diesel | €2,217 | 15,4 λ. | 8,0 λ. | 13,1 λ. | €1,85 |
| Αμόλυβδη | €2,200 | 15,4 λ. | 34,1 λ. | 8,6 λ. | €1,62 |
| Θέρμανσης | €2,050 | 15,4 λ. | 25,9 λ. | 18,5 λ. | €1,81 |
Οι τιμές αυτές δεν αποτελούν πρόβλεψη. Είναι ένα υποθετικό σενάριο που δείχνει πόσο θα επηρέαζαν την τελική τιμή τρεις συγκεκριμένες παρεμβάσεις.
Το βασικό ερώτημα, επομένως, είναι αν ένα μέρος του πρόσθετου δημοσιονομικού χώρου που δημιουργεί η υψηλή φορολογία των καυσίμων μπορεί να επιστρέψει στην οικονομία με τη μορφή χαμηλότερου ενεργειακού κόστους – ιδιαίτερα για τα νοικοκυριά, την πρωτογενή παραγωγή, τις μεταφορές και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Κλεομένης Μπάρλος
Πρόεδρος Συνδέσμου Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών
Πελοποννήσου και Δυτικής Ελλάδας
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
