Εγκαιρα στις 28/7/2026 με ανακοίνωσή μου είχα υποστηρίξει την αναγκαιότητα να τοποθετηθούν εκπαιδευτικοί στα Τμήματα Ένταξης ανεξάρτητα του αριθμού φοιτούντων μαθητών σε αυτά.
Έτσι θα λειτουργούσαν όλα τα θεσμοθετημένα Τμήματα Ένταξης και θα είχαμε αποφύγει σειρά υπεράριθμων εκπαιδευτικών, που τοποθετήθηκαν-μετακινήθηκαν σε άλλα σχολεία.
Η θεσμοθέτηση-ίδρυση (2025) οργανικών θέσεων Τμημάτων Ένταξης στο σύνολο σχεδόν των σχολείων της χώρας, αποτελεί πράγματι μια πολύ μεγάλη θεσμική παρέμβαση. Η ίδρυση χιλιάδων νέων τέτοιων Τμημάτων είναι αναμφίβολα μια εξέλιξη που μπορεί να ενισχύσει την ισότιμη συμμετοχή των μαθητών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες στο δημόσιο σχολείο. Το ίδιο το Υπουργείο συνδέει την εξέλιξη αυτή με την πρώιμη παρέμβαση, την εξατομικευμένη υποστήριξη και τη συμπεριληπτική εκπαίδευση.
Η μαζική ίδρυση των Τμημάτων Ένταξης δημιουργεί τις προϋποθέσεις, αλλά δεν αποτελεί από μόνη της την ένταξη. Η ουσιαστική ένταξη απαιτεί εκπαιδευτικούς, σταθερή στελέχωση, συνεργασία γενικής και ειδικής αγωγής, υποστηρικτικές δομές και χρόνο για εξατομικευμένη παιδαγωγική παρέμβαση.
Εδώ βρίσκεται η μεγάλη πρόκληση: να μη μείνει η ίδρυση χιλιάδων Τμημάτων Ένταξης ως μια εντυπωσιακή αριθμητική αύξηση, αλλά να μετατραπεί σε καθημερινή εκπαιδευτική πραγματικότητα για κάθε παιδί που χρειάζεται υποστήριξη, καθώς ένταξη χωρίς εκπαιδευτικό Ειδικής Αγωγής είναι κενό γράμμα, και ίδρυση χωρίς στελέχωση είναι απλώς ένας τίτλος στο οργανόγραμμα του σχολείου.
Αυτό είναι ίσως και το βασικό συνδικαλιστικό ζητούμενο: όχι μόνο πόσα Τμήματα Ένταξης ιδρύθηκαν, αλλά πόσα από αυτά λειτουργούν πραγματικά και με ποιες συνθήκες.
Στο πλαίσιο αυτό είναι αδιανόητο αυτό που συμβαίνει στην Αχαΐα, όπου αναδεικνύεται μια σημαντική αντίφαση: από τη μία πλευρά ιδρύονται Τμήματα Ένταξης σχεδόν σε κάθε σχολείο από το Υπουργείο (το οποίο σε αυτό το ζήτημα λειτουργεί υπερβατικά με την καθολική σχεδόν δημιουργία τους) και από την άλλη αρκετά από αυτά (κυρίως στα νηπιαγωγεία) παραμένουν ανενεργά με το επιχείρημα ότι «δεν υπάρχουν μαθητές με γνωματεύσεις».
Η λογική αυτή χρειάζεται προσοχή
Το Τμήμα Ένταξης δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται απλώς ως ένας μηχανισμός, που ενεργοποιείται όταν συγκεντρωθούν οι απαιτούμενες γνωματεύσεις. Η έγκαιρη παιδαγωγική υποστήριξη αποτελεί μέρος της ίδιας της φιλοσοφίας της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης. Αν περιμένουμε πρώτα να εμφανιστούν οι γνωματεύσεις και μετά να αναζητήσουμε εκπαιδευτικό, χώρο και υποδομές, η παρέμβαση έρχεται εκ των υστέρων.
Υπάρχει, επίσης, ένα πρακτικό ζήτημα: η απουσία γνωμάτευσης δεν ταυτίζεται με την απουσία εκπαιδευτικής ανάγκης. Ένα παιδί μπορεί να παρουσιάζει μαθησιακές, αναπτυξιακές ή άλλες δυσκολίες και να βρίσκεται ακόμη στη διαδικασία διερεύνησης ή αξιολόγησης από τις αρμόδιες υπηρεσίες.
Επομένως, η ίδρυση ενός Τμήματος Ένταξης στην Αχαΐα και η μη λειτουργία του δημιουργούν εύλογα το ερώτημα: ιδρύσαμε τις δομές για να καλύψουμε τις ανάγκες των μαθητών ή περιμένουμε να εμφανιστούν οι ανάγκες για να λειτουργήσουμε τις δομές;
Το ζητούμενο δεν είναι να λειτουργήσουν Τμήματα Ένταξης χωρίς μαθητές που τα χρειάζονται. Είναι, όμως, να υπάρχει έγκαιρος σχεδιασμός, στελέχωση και ετοιμότητα, ώστε κανένα παιδί που χρειάζεται υποστήριξη να μην περιμένει μήνες ή χρόνια μέχρι να ολοκληρωθεί ο κύκλος της διάγνωσης και της διοικητικής διαδικασίας ή να μένει αβοήθητο εφόσον δε συναινούν οι γονείς του για διάφορους λόγους στην αξιολόγησή του από διαγνωστικό φορέα.
Τάσος Σταυρογιαννόπουλος
Αιρετός Π.Υ.Σ.Π.Ε. Αχαΐας
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
