Μπορεί το καλοκαίρι να είναι συνυφασμένο με τη θάλασσα, τις παραλίες και τα παραλιακά καταστήματα, ωστόσο τα τελευταία χρόνια φαίνεται πως ένα μέρος του κόσμου αναζητά διαφορετικές εμπειρίες στα ορεινά.
Η ζέστη, η ανάγκη για δροσιά και η αναζήτηση πιο ήσυχων προορισμών φαίνεται να ενισχύουν αυτή την τάση, με νέους ανθρώπους και οικογένειες να επιλέγουν ακόμη και μέσα στο καλοκαίρι το βουνό. Να ανεβαίνουν στα ορεινά, να αναζητούν τη δροσιά, τη φύση και το παραδοσιακό τραπέζι, ενώ επιχειρήσεις που βρίσκονται μόλις λίγα χιλιόμετρα από την Πάτρα προσπαθούν να κρατήσουν τις τιμές σε επίπεδα που να επιτρέπουν ακόμη την έξοδο.
Από το Πετρωτό και τα Σελλά μέχρι το Σαραβάλι και τις παραλιακές ταβέρνες της Αχαΐας, οι επαγγελματίες περιγράφουν μια κοινή πραγματικότητα: ο κόσμος συνεχίζει να βγαίνει, αλλά πλέον σκέφτεται περισσότερο πού, πόσο συχνά και πόσο θα του κοστίσει.
Μιλώντας στο PatraPress, ο κ. Γιώργος Λινάρδος, ιδιοκτήτης της ταβέρνας «Λάμπης» στην Πτέρη Αχαΐας, μεταφέρει την εικόνα που έχει ο ίδιος από την καθημερινή επαφή με τους επισκέπτες της περιοχής.
Όπως εξηγεί, η ορεινή επιλογή δεν περνά πλέον απαρατήρητη.
«Ακόμα δεν μπορούμε να πούμε ότι προτιμάει περισσότερο το βουνό από τη θάλασσα, αλλά δεν είναι και αδιάφορο», σημειώνει χαρακτηριστικά, περιγράφοντας μια αλλαγή στις συνήθειες του κόσμου.
Η ζέστη οδηγεί τον κόσμο στο βουνό
Καθοριστικό ρόλο φαίνεται να παίζουν οι υψηλές θερμοκρασίες.
Όπως λέει ο κ. Λινάρδος, τις ημέρες του έντονου καύσωνα αρκετοί επιλέγουν να αφήσουν για λίγο τη θάλασσα και να ανέβουν σε μεγαλύτερο υψόμετρο.
«Τώρα με την πολλή ζέστη ανεβαίνουν στο βουνό», αναφέρει, εξηγώντας ότι οι συνθήκες στην παραλία δεν είναι πάντα ευχάριστες όταν ο υδράργυρος βρίσκεται στα ύψη.
«Στη θάλασσα δεν μπορεί, θα ζεσταίνεται και μετά το μπάνιο», λέει χαρακτηριστικά, περιγράφοντας με απλό τρόπο το δίλημμα που αντιμετωπίζουν αρκετοί επισκέπτες τις ημέρες της μεγάλης ζέστης.
Η εικόνα αυτή, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν περιορίζεται μόνο σε μεγαλύτερες ηλικίες. Αντίθετα, τα τελευταία δύο-τρία χρόνια διαπιστώνει μια σταδιακή στροφή και από τους νεότερους.
«Τα τελευταία δύο-τρία χρόνια υπάρχει και από τους νέους μια στροφή προς το βουνό», αναφέρει, εξηγώντας ότι πλέον υπάρχουν άνθρωποι που επιλέγουν να περάσουν ακόμη και δέκα ημέρες σε ένα ορεινό χωριό κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.
«Πέρα από τον χειμώνα που έρχονται τα χιόνια, τώρα το καλοκαίρι να ανέβουν να κάτσουν δέκα μέρες εδώ με τα παιδιά τους», σημειώνει.
Νέοι και οικογένειες αναζητούν διαφορετικές διακοπές
Η τάση αφορά, σύμφωνα με τον ίδιο, τόσο τις οικογένειες όσο και τους νεότερους επισκέπτες. Η δροσιά, η ησυχία και ο διαφορετικός ρυθμός ζωής φαίνεται να λειτουργούν ως κίνητρα για όσους θέλουν να απομακρυνθούν από την ένταση των παραλιακών προορισμών.
Την ίδια στιγμή, όμως, η ακρίβεια αποτελεί έναν παράγοντα που επηρεάζει τις επιλογές και των δύο κατηγοριών.
Ο κ. Λινάρδος εκτιμά ότι το αυξημένο κόστος των καυσίμων έχει επηρεάσει σε σημαντικό βαθμό τις μετακινήσεις. Παράλληλα, ένα από τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα ορεινά χωριά είναι η έλλειψη διαθέσιμων καταλυμάτων.
«Το βουνό, για να έρθει ένα μήνα, πρέπει να έχει τις πανσιόν, που δεν υπάρχουν πια», επισημαίνει. Όπως εξηγεί, αρκετά από τα παλιά σπίτια που υπήρχαν στην περιοχή παραμένουν κλειστά και για να μπορέσουν να φιλοξενήσουν ξανά οικογένειες χρειάζονται ανακαίνιση.
Η επιστροφή στα χωριά και οι παλιές οικογένειες
Μέσα σε αυτή την εικόνα, υπάρχει και μια δεύτερη διάσταση: η επιστροφή ανθρώπων που έχουν οικογενειακούς δεσμούς με τα χωριά.
Όπως περιγράφει ο ιδιοκτήτης της ταβέρνας, σπίτια που παρέμεναν για χρόνια κλειστά αρχίζουν σταδιακά να ξαναζωντανεύουν, καθώς τα παιδιά παλαιότερων κατοίκων που είχαν φύγει επιστρέφουν πλέον με τις δικές τους οικογένειες.
Πρόκειται για μια εξέλιξη που ο ίδιος χαρακτηρίζει θετική, καθώς δίνει ξανά ζωή στις ορεινές περιοχές και δημιουργεί μια νέα σχέση των νεότερων γενεών με τον τόπο καταγωγής των γονιών τους.
Από την καταστροφή του 2007 σε σταδιακή ανάκαμψη
Για τον ίδιο, πάντως, η σημερινή εικόνα πρέπει να αξιολογείται και υπό το βάρος της μεγάλης καταστροφής που προηγήθηκε.
Η περιοχή είχε πληγεί από τις καταστροφικές πυρκαγιές του 2007*, γεγονός που επηρέασε δραματικά την επισκεψιμότητα και την οικονομική ζωή της.
19 χρόνια μετά την πύρινη κόλαση στην Ηλεία: Η μάχη μιας μάνας για τα τέσσερα παιδιά της | Ειδήσεις
«Από την καταστροφική φωτιά το 2007 είχαμε βιώσει πάρα πολύ άσχημες συνθήκες και δεν είχε κόσμο», σημειώνει.
Σήμερα, η εικόνα είναι σαφώς καλύτερη, όπως υποστηρίζει, χωρίς όμως να υπάρχουν εύκολα συγκρίσιμα στοιχεία με την περίοδο πριν από την καταστροφή.
«Έχουμε μια στροφή προς το καλύτερο», λέει χαρακτηριστικά, σπεύδοντας ωστόσο να διευκρινίσει ότι η αύξηση της κίνησης πρέπει να ιδωθεί σε σχέση με το εξαιρετικά χαμηλό σημείο στο οποίο είχε βρεθεί η περιοχή μετά την καταστροφή.
Το μήνυμα, πάντως, είναι θετικό: το βουνό της Αχαΐας φαίνεται να ξανακερδίζει σταδιακά την επισκεψιμότητά του, με τη ζέστη, την ανάγκη για ηρεμία, την αναζήτηση διαφορετικών καλοκαιρινών εμπειριών αλλά και την επιστροφή οικογενειών στα παλιά τους σπίτια να δημιουργούν μια νέα δυναμική.
Η δραματική αλλαγή στα Σελλά Αχαΐας
Μια εικόνα από την Ελλάδα των χωριών που αδειάζουν, των νέων που φεύγουν και των μικρών επιχειρήσεων που δίνουν καθημερινά μάχη για να παραμείνουν ανοιχτές, περιγράφει η Γεωργία Λαγού, ιδιοκτήτρια της ταβέρνας «Μωριάς – Χ. Λαγός» στα Σελλά Αχαΐας.
Η ίδια μεταφέρει την εικόνα που βιώνει καθημερινά μέσα από την επιχείρησή της, εξηγώντας πως η κίνηση έχει μειωθεί σημαντικά, ιδιαίτερα τους καλοκαιρινούς μήνες, ενώ η ακρίβεια έχει περιορίσει δραστικά τη δυνατότητα των κατοίκων να βγουν για φαγητό.
Βρίσκεται στην περιοχή από το 1977 και συνεχίζει να λειτουργεί την οικογενειακή επιχείρηση μαζί με τις κόρες της. Όπως λέει, όμως, το χωριό που γνώρισε πριν από δεκαετίες έχει αλλάξει δραματικά.
Το καλοκαίρι ο κόσμος κατεβαίνει στη θάλασσα
Σε αντίθεση με τον χειμώνα, όταν η ταβέρνα μπορεί να έχει σημαντικά μεγαλύτερη κίνηση, το καλοκαίρι η εικόνα είναι πολύ διαφορετική.
«Ο κόσμος τώρα πάει στη θάλασσα. Το καλοκαίρι δεν δουλεύουμε», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Η Κυριακή παραμένει μια ημέρα κατά την οποία μπορεί να υπάρξει κίνηση, όμως τις υπόλοιπες ημέρες η κατάσταση είναι δύσκολη.
«Μόνο κάθε Κυριακή γεμίζουμε. Ενώ τώρα δεν υπάρχει δουλειά, σπάνια», λέει, περιγράφοντας μια πραγματικότητα όπου ακόμη και ένα Σαββατοκύριακο που παλαιότερα μπορούσε να συγκεντρώσει αρκετές παρέες, πλέον περνά σχεδόν χωρίς κόσμο.
Η κίνηση αρχίζει να επιστρέφει όταν αλλάζει ο καιρός και μπαίνει το φθινόπωρο.
«Από Οκτώβριο – Νοέμβριο» αρχίζει να μαζεύεται και πάλι ο κόσμος, εξηγεί, ιδιαίτερα όταν ο καιρός κρυώνει και οι επισκέπτες αναζητούν τα ορεινά.
«Με τι θα βγει να φάει ο χωριανός;»
Το μεγαλύτερο πρόβλημα, ωστόσο, είναι η ακρίβεια, η οποία έχει επηρεάσει τόσο τους καταναλωτές όσο και τους επαγγελματίες της εστίασης.
Η κ. Λαγού περιγράφει ένα καθημερινό κόστος που έχει εκτοξευθεί και ένα πορτοφόλι που πλέον δεν μπορεί να ανταποκριθεί.
Κρέας, τυριά, φέτα, ντομάτες και άλλα βασικά προϊόντα έχουν γίνει πολύ ακριβότερα, γεγονός που αναγκάζει τις οικογένειες να περιορίζουν ακόμη και τις εξόδους τους.
«Με τι θα βγει να φάει ο χωριανός;» διερωτάται.
Όπως εξηγεί, ένας συνταξιούχος με περίπου 400 ευρώ τον μήνα καλείται να καλύψει φάρμακα, τρόφιμα και λογαριασμούς. Η έξοδος για φαγητό γίνεται έτσι πολυτέλεια.
«Δεν υπάρχουν παιδιά στο χωριό»
Πέρα από την οικονομία, όμως, υπάρχει και ένα βαθύτερο πρόβλημα: το δημογραφικό.
Η εικόνα που περιγράφει η ίδια είναι ενός χωριού όπου οι νέοι έχουν φύγει και οι οικογένειες δεν δημιουργούνται πλέον όπως στο παρελθόν.
«Παιδιά δεν υπάρχουν στο χωριό, πολύ λίγα». Οι νέοι φεύγουν και δεν επιστρέφουν, ενώ, όπως επισημαίνει, «δεν παντρεύονται παιδιά εδώ να κάνουν οικογένεια».
Η εξέλιξη αυτή επηρεάζει τα πάντα: από την κοινωνική ζωή μέχρι τη λειτουργία του σχολείου.
Η ανησυχία είναι ότι αν η κατάσταση συνεχιστεί, τα επόμενα χρόνια δεν θα υπάρχουν αρκετά παιδιά για να στηριχθεί το σχολείο του χωριού.
Από τα 14 μαγαζιά έμειναν δύο
Ίσως το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο της αλλαγής είναι ο αριθμός των καταστημάτων που έχουν απομείνει.
«Δεκατέσσερα μαγαζιά» υπήρχαν παλαιότερα στην περιοχή, θυμάται η ίδια.
Σήμερα έχουν μείνει μόλις δύο.
Η εικόνα του παρελθόντος ήταν εντελώς διαφορετική. Οι δρόμοι ήταν γεμάτοι κόσμο και αυτοκίνητα, ενώ υπήρχαν καταστήματα σχεδόν παντού.
«Δεν περνούσε αυτοκίνητο στον δρόμο, ήταν γεμάτος ο δρόμος», θυμάται.
Σήμερα, τα περισσότερα από εκείνα τα μαγαζιά έχουν κλείσει.
«Τόσα μαγαζιά, κλείσαν όλα», λέει.
Κάποιες επιχειρήσεις καταφέρνουν να κινηθούν περιστασιακά, κυρίως όταν πραγματοποιούνται γάμοι ή μεγαλύτερες κοινωνικές εκδηλώσεις. Όμως αυτές οι περιπτώσεις δεν μπορούν να αντιστρέψουν τη γενικότερη εικόνα.
Η εικόνα που μεταφέρει από τα Σελλά δεν αφορά μόνο ένα κατάστημα ή έναν επαγγελματικό κλάδο. Αφορά μια ολόκληρη κοινωνία που μικραίνει, καθώς οι νέοι φεύγουν, οι οικογένειες μειώνονται, τα παιδιά λιγοστεύουν, τα μαγαζιά κλείνουν και η ακρίβεια κάνει ακόμη δυσκολότερη την καθημερινότητα όσων παραμένουν.
Και για τους ανθρώπους που εξακολουθούν να κρατούν ανοιχτές τις επιχειρήσεις τους, η μάχη πλέον είναι διπλή: να επιβιώσουν οι ίδιοι επαγγελματικά, αλλά και να μη σβήσει οριστικά το χωριό τους.
Σαραβάλι: Το βουνό κερδίζει κόσμο και λόγω τιμών
«Ο κόσμος ψάχνει θέα, ησυχία και οικονομικές επιλογές»
Ο κ. Νίκος Καραγιάννης, ιδιοκτήτης του «Κάστρο Σαραβαλίου», στο Σαραβάλι, μιλά για την κίνηση στην περιοχή και τις επιλογές του κόσμου. Όπως λέει, αν έπρεπε να αποτυπώσει τη σχέση μεταξύ βουνού και θάλασσας, θα την περιέγραφε ως «50-50».
«Να πάω κάπου πιο πράσινα και πιο ήσυχα»
Ο ίδιος δεν θεωρεί ότι η επιλογή του βουνού οφείλεται αποκλειστικά στις υψηλές θερμοκρασίες.
«Είναι το γεγονός ότι φεύγει από το κέντρο της πόλης και σου λέει να πάω κάπου πιο πράσινα, πιο ήσυχα και θα έχω και μια ωραία θέα», εξηγεί.
Η επιλογή, επομένως, είναι συνολική. Ο επισκέπτης μπορεί να απομακρυνθεί από το αστικό περιβάλλον, να απολαύσει το τοπίο και ταυτόχρονα να φάει σε ένα κατάστημα που, όπως υποστηρίζει ο ίδιος, προσφέρει σημαντικά πιο οικονομικές επιλογές.
Η ακρίβεια αλλάζει τις επιλογές
Σημαντικό ρόλο φαίνεται να παίζει και το κόστος.
«Άλλες τιμές έχω εγώ εδώ κι άλλες τιμές έχει η θάλασσα. Θεωρώ ότι είναι τεράστια η διαφορά», αναφέρει ο κ. Καραγιάννης.
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα αναφέρει τη μερίδα των 8,5 ευρώ, η οποία, όπως εκτιμά, σε ένα αντίστοιχο παραλιακό κατάστημα θα μπορούσε να φτάσει τα 12 ή 13 ευρώ.
Για μια οικογένεια, η διαφορά αυτή γίνεται ακόμη πιο αισθητή.
Παράλληλα, το «Κάστρο Σαραβαλίου» προσφέρει και ακόμη οικονομικότερες επιλογές, με πίτες που κυμαίνονται περίπου στα 3-3,5 ευρώ.
«Έχει περισσότερες εναλλακτικές επιλογές στο οικονομικό κομμάτι», σημειώνει.
«Με 10-12 ευρώ το άτομο πού αλλού θα πας;»
Η ακρίβεια έχει επηρεάσει την έξοδο των καταναλωτών, σύμφωνα με τον ίδιο, χωρίς όμως να σημαίνει ότι ο κόσμος έχει σταματήσει να βγαίνει.
Απλώς πλέον ψάχνει περισσότερο τι θα πληρώσει και τι θα πάρει σε αντάλλαγμα.
«Σίγουρα επηρεάζει», λέει, εξηγώντας ότι στη δική του επιχείρηση αρκετοί πελάτες επιλέγουν το κατάστημα ακριβώς επειδή μπορούν να κάνουν ένα τραπέζι με χαμηλότερο κόστος.
«Μπορεί να βγει και 10-12 ευρώ το άτομο σε μια μεγάλη παρέα. Πού αλλού θα πάει με 10-12 ευρώ το άτομο; Πουθενά», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Και αυτό, όπως φαίνεται, αποτελεί ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα της επιλογής του βουνού.
Ο κ. Καραγιάννης υπογραμμίζει ότι για τον ίδιο η ποιότητα παραμένει αδιαπραγμάτευτη, την ώρα που προσπαθεί να διατηρεί τις τιμές όσο το δυνατόν χαμηλότερες.
«Πάρα πολύ η ποιότητα και δεύτερον, όσο μπορώ χαμηλότερα να τα παίξω», λέει.
«Δεν είμαι ένα γκουρμέ μαγαζί να απευθύνομαι σε μεγάλα πορτοφόλια», εξηγεί, θέλοντας να καταστήσει σαφές ότι η φιλοσοφία του είναι να μπορεί να έρθει στο κατάστημα και κάποιος που διαθέτει ένα περιορισμένο ποσό.
«Μπορεί να έρθει και ο άνθρωπος που θέλει να χαλάσει 20 ευρώ. Έχουν τις επιλογές», σημειώνει.
Οι νέοι έχουν κάνει το Σαραβάλι στέκι
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η ηλικιακή σύνθεση της πελατείας.
Ο ίδιος μιλά για «πολύ νέο αίμα», καθώς νεαροί από τις γύρω περιοχές επισκέπτονται το κατάστημα ακόμη και για μια απλή πίτα στο χέρι.
«Πάρα πολύ». Μάλιστα, όπως λέει, οι νεότεροι έχουν αρχίσει να δημιουργούν τη δική τους συνήθεια.
«Τα παιδιά μαζεύονται εδώ. Έχουν γίνει τώρα πια… το έχουν δικό τους. “Να φάμε Κάστρο, να φάμε πίτα”», περιγράφει.
Μια εικόνα που παραπέμπει περισσότερο σε ένα παρεΐστικο στέκι παρά σε μια τυπική έξοδο σε εστιατόριο.
Σήμερα, έχοντας δημιουργήσει τη δική του επιχείρηση, θεωρεί ότι μπορεί να προσφέρει και ο ίδιος κάτι στον κόσμο.
«Αφού βγάζω ένα καλύτερο μεροκάματο από αυτό που έπαιρνα στα οκτάωρα, δεκάωρα, εικοσάωρα που δούλευα, θεωρώ ότι μπορώ να βοηθήσω κι εγώ τον κόσμο», λέει.
Και κάπως έτσι, μέσα σε ένα καλοκαίρι όπου η ακρίβεια περιορίζει τις εξόδους και η ζέστη κάνει τη θάλασσα όχι πάντα την πιο εύκολη επιλογή, το Σαραβάλι φαίνεται να αποκτά τη δική του θέση στον χάρτη της καλοκαιρινής εξόδου της Πάτρας.
Η νέα εικόνα από το Πετρωτό
Τη δική του εικόνα για το αν οι κάτοικοι της Αχαΐας στρέφονται περισσότερο προς τα ορεινά αντί για τις παραλιακές περιοχές δίνει ο κ. Παναγιώτης Κοντογεωργόπουλος, ιδιοκτήτης της ταβέρνας «Το Βελούχι» στο Πετρωτό Αχαΐας.
Μόλις 7 χιλιόμετρα από την Πάτρα, το Πετρωτό αποτελεί μια κοντινή διέξοδο για όσους θέλουν να αφήσουν πίσω τη ζέστη και την πολυκοσμία της πόλης και να αναζητήσουν δροσιά, φύση, ησυχία και ένα παραδοσιακό τραπέζι.
Ο κ. Κοντογεωργόπουλος περιγράφει την κίνηση στην περιοχή, την επίδραση της ακρίβειας στις εξόδους των πολιτών, αλλά και ένα ενδιαφέρον στοιχείο: οι νεότερες ηλικίες αρχίζουν να επιλέγουν και πάλι την ορεινή έξοδο, αναζητώντας έναν διαφορετικό τρόπο για να περάσουν το καλοκαιρινό τους βράδυ.
«Τα βράδια επιλέγουν εμάς γιατί έχει δροσιά»
Όπως εξηγεί ο ίδιος, ιδιαίτερα τις βραδινές ώρες υπάρχει κόσμος που προτιμά να ανέβει προς τα ορεινά.
Το φυσικό περιβάλλον αποτελεί ένα ακόμη πλεονέκτημα, καθώς η ταβέρνα βρίσκεται κοντά στη φύση και στο ποτάμι.
Έτσι, για όσους θέλουν να αποφύγουν τη ζέστη της πόλης και της παραλίας, ένα βραδινό τραπέζι στο βουνό αποτελεί μια διαφορετική καλοκαιρινή επιλογή.
«Λίγο πεσμένα τα πράγματα λόγω της ακρίβειας»
Η εικόνα, ωστόσο, δεν είναι ίδια με τα προηγούμενα χρόνια.
«Σε γενικές γραμμές είναι λίγο πεσμένα τα πράγματα», σημειώνει ο ιδιοκτήτης, αποδίδοντας τη μειωμένη κίνηση κυρίως στην ακρίβεια.
Η οικονομική πίεση αποτελεί έτσι έναν από τους βασικούς παράγοντες που επηρεάζουν την εστίαση, ακόμη και σε περιοχές που βρίσκονται σε πολύ μικρή απόσταση από την Πάτρα.
Κυρίως ντόπιοι η πελατεία
Στην περίπτωση του «Βελούχι», η πελατεία αποτελείται κατά κύριο λόγο από ντόπιους και κατοίκους της ευρύτερης περιοχής.
Οι ξένοι επισκέπτες είναι ελάχιστοι.
Το κατάστημα βασίζεται κυρίως στη σταθερή, τοπική πελατεία που γνωρίζει την περιοχή και επιστρέφει.
Η απόσταση δεν αποτελεί μεγάλο εμπόδιο
Σε ό,τι αφορά το κόστος της μετακίνησης και ειδικά τη βενζίνη, ο κ. Κοντογεωργόπουλος δεν θεωρεί ότι αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα για την επιλογή της συγκεκριμένης περιοχής.
«Δεν είμαστε και πολύ μακριά», επισημαίνει, υπογραμμίζοντας πως η απόσταση είναι περίπου επτά χιλιόμετρα.
Έτσι, η επίσκεψη στο βουνό δεν απαιτεί μια μεγάλη μετακίνηση, γεγονός που καθιστά την επιλογή πιο εύκολη ακόμη και σε μια περίοδο που το κόστος των καυσίμων αποτελεί γενικότερα σημαντική παράμετρο για τα νοικοκυριά.
Από τις μεγαλύτερες ηλικίες στα «νέα παιδιά»
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της συζήτησης είναι η παρουσία νέων ανθρώπων.
Η ταβέρνα έχει πολυετή παρουσία και, όπως είναι φυσικό, έχει δημιουργήσει μια σταθερή πελατεία μεγαλύτερων ηλικιών. Ωστόσο, πλέον βλέπει και νεότερους επισκέπτες.
«Βλέπεις όμως και νέα παιδιά, βλέπεις ζευγαράκια», αναφέρει.
Οι νεότεροι δεν έρχονται απλώς για να απολαύσουν τη φύση. Κάθονται στο τραπέζι, δοκιμάζουν τα παραδοσιακά πιάτα και συμμετέχουν σε μια μορφή εξόδου που παραπέμπει περισσότερο στην παλιά ελληνική ταβέρνα.
«Τρώνε και τα παϊδάκια τους, τρώνε και τις σούβλες τους…», λέει χαρακτηριστικά.
Και για τον ίδιο, αυτή η παρουσία της νεότερης γενιάς είναι ιδιαίτερα σημαντική.
Η παράδοση βρίσκει ξανά τη νέα γενιά
Η παρουσία των νέων στις ορεινές ταβέρνες έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς δείχνει ότι η επιλογή του βουνού δεν αφορά μόνο τις μεγαλύτερες ηλικίες.
Νέα ζευγάρια και παρέες φαίνεται πως επιλέγουν το Πετρωτό για ένα τραπέζι με παϊδάκια, σούβλα και κεμπάπ, συνδυάζοντας το φαγητό με τη φύση και τη δροσιά.
Την ίδια στιγμή, οι επαγγελματίες προσπαθούν να κρατήσουν τις τιμές όσο το δυνατόν πιο προσιτές.
«Προσπαθούμε για τις τιμές όσο μπορούμε, γιατί έχουμε πελατεία, είναι πολλά χρόνια το μαγαζί», εξηγεί ο κ. Κοντογεωργόπουλος.
Η πολυετής παρουσία της επιχείρησης λειτουργεί ως σημαντικό πλεονέκτημα, καθώς υπάρχει ένας σταθερός κόσμος που γνωρίζει το κατάστημα και επιστρέφει.
Το βουνό ως καλοκαιρινή εναλλακτική
Η εικόνα που μεταφέρει ο ιδιοκτήτης της «Το Βελούχι» δείχνει πως η σχέση ανάμεσα στη θάλασσα και το βουνό δεν είναι απαραίτητα ανταγωνιστική.
Το καλοκαίρι, η θάλασσα εξακολουθεί να αποτελεί βασική επιλογή, όμως τις βραδινές ώρες, όταν η ζέστη υποχωρεί, η δροσιά και το φυσικό περιβάλλον των ορεινών περιοχών μπορούν να λειτουργήσουν ως ισχυρό κίνητρο.
Και σε μια περίοδο κατά την οποία η ακρίβεια κάνει τις οικογένειες και τις παρέες πιο προσεκτικές στις εξόδους τους, η δυνατότητα να απολαύσουν ένα παραδοσιακό γεύμα σε μια κοντινή περιοχή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Το Πετρωτό, άλλωστε, βρίσκεται σε απόσταση που επιτρέπει στους Πατρινούς να κάνουν μια σύντομη έξοδο χωρίς να χρειάζεται να σχεδιάσουν μια μεγάλη εκδρομή.
Έτσι, μέσα σε ένα καλοκαίρι όπου η ακρίβεια περιορίζει τις εξόδους, αλλά η ζέστη κάνει τη δροσιά πολύτιμη, οι ορεινές ταβέρνες της Αχαΐας φαίνεται να διατηρούν τη δική τους δυναμική.
Και το πιο ενθαρρυντικό στοιχείο, όπως προκύπτει από τη μαρτυρία του Παναγιώτη Κοντογεωργόπουλου, είναι πως η παράδοση δεν μένει μόνο στους μεγαλύτερους. Νέα παιδιά και ζευγάρια ανεβαίνουν στο βουνό, κάθονται στις ταβέρνες, τρώνε τα παραδοσιακά τους πιάτα και δίνουν νέο «αίμα» σε έναν τρόπο εξόδου που πολλοί θεωρούσαν ότι σταδιακά χανόταν.
«Το καλοκαίρι θάλασσα, τον χειμώνα βουνό» – Η ακρίβεια αλλάζει τις εξόδους για φαγητό στην Αχαΐα
Τη δική του εικόνα από την πλευρά της παραλιακής εστίασης μεταφέρει ο κ.Κωνσταντίνος Ματσούκας, ιδιοκτήτης της ψαροταβέρνας «Μαζαράκης» στη Ζήρια Αχαΐας, μιλώντας για τις επιλογές του κόσμου μέσα στο καλοκαίρι, αλλά και για την οικονομική πίεση που, όπως λέει, γίνεται ολοένα και πιο αισθητή.
Την ώρα που αρκετοί επαγγελματίες των ορεινών περιοχών διαπιστώνουν ότι η δροσιά, η φύση και η ανάγκη για μια διαφορετική έξοδο προσελκύουν κόσμο, η εικόνα από τις παραλιακές επιχειρήσεις δείχνει ότι η θάλασσα εξακολουθεί να αποτελεί την κατεξοχήν καλοκαιρινή επιλογή, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι ο κόσμος βγαίνει όπως παλαιότερα.
«Ανάλογα με την εποχή», αναφέρει.
Η θάλασσα, επομένως, παραμένει η κυρίαρχη επιλογή τους θερινούς μήνες, χωρίς ωστόσο να αποκλείεται η ορεινή έξοδος.
«Πάει και στα ορεινά», σημειώνει χαρακτηριστικά, δείχνοντας ότι οι δύο επιλογές εξακολουθούν να συνυπάρχουν και ότι η επιλογή εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την εποχή.
Εκεί που φαίνεται να υπάρχει σημαντική αλλαγή είναι στη συχνότητα με την οποία ο κόσμος βγαίνει για φαγητό.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η ακρίβεια έχει επηρεάσει αισθητά τις καταναλωτικές συνήθειες.
Και πλέον οι καταναλωτές δεν υπολογίζουν μόνο το κόστος του γεύματος. Ακόμη και η μετακίνηση και η βενζίνη μπαίνουν στην εξίσωση.
«Όλα τα σκέφτεται ο κόσμος», λέει χαρακτηριστικά.
Η έξοδος για φαγητό, από μια αυτονόητη συνήθεια, φαίνεται να μετατρέπεται έτσι σε μια δαπάνη που χρειάζεται περισσότερο προγραμματισμό.
«Λιγότερες οικογένειες»
Η οικονομική πίεση αποτυπώνεται και στη σύνθεση της πελατείας.
Ο κ. Ματσούκας παρατηρεί ότι πλέον βγαίνουν λιγότερες οικογένειες, γεγονός που έχει ιδιαίτερη σημασία για την εστίαση, καθώς μια οικογένεια αντιστοιχεί σε μεγαλύτερη κατανάλωση και υψηλότερο λογαριασμό.
Η εικόνα αυτή δείχνει ότι η ακρίβεια δεν οδηγεί απαραίτητα τον κόσμο στο να σταματήσει εντελώς τις εξόδους, αλλά φαίνεται να τον οδηγεί σε περιορισμό της συχνότητας και του συνολικού κόστους.
Για τους επαγγελματίες της εστίασης, η κατάσταση είναι εξίσου δύσκολη.
«Είναι πάρα πολλά τα έξοδα», τονίζει ο ιδιοκτήτης της ψαροταβέρνας, περιγράφοντας την καθημερινότητα ενός επαγγελματία που καλείται να ανταποκριθεί σε αυξημένες υποχρεώσεις.
Η αύξηση των λειτουργικών δαπανών, το κόστος των προϊόντων, οι υποχρεώσεις μιας επιχείρησης και παράλληλα η μειωμένη δυνατότητα των πελατών να καταναλώνουν όπως παλαιότερα δημιουργούν ένα ιδιαίτερα πιεστικό περιβάλλον για τον κλάδο.
Ιδιαίτερα χαρακτηριστική είναι και η εκτίμησή του για το επόμενο διάστημα.
Όταν ερωτάται αν βλέπει βελτίωση της οικονομικής κατάστασης στο άμεσο μέλλον, η απάντησή του είναι μάλλον απαισιόδοξη:
«Δεν βλέπω κάτι καλό στο μέλλον».
Η τοποθέτηση αυτή αποτυπώνει την ανησυχία που υπάρχει στον χώρο της εστίασης, όπου οι επαγγελματίες καλούνται να δουλεύουν περισσότερο, ενώ την ίδια στιγμή αντιμετωπίζουν αυξημένα κόστη και έναν καταναλωτή που έχει γίνει πιο συγκρατημένος.
Η θάλασσα παραμένει, αλλά η έξοδος κοστίζει
Η μαρτυρία του κ. Κωνσταντίνου Ματσούκα έρχεται να συμπληρώσει το παζλ του φετινού καλοκαιριού στην Αχαΐα.
Η θάλασσα εξακολουθεί να έχει τον πρώτο λόγο το καλοκαίρι, ενώ το βουνό φαίνεται να κερδίζει περισσότερο έδαφος σε άλλες εποχές ή σε βραδινές εξόδους όπου η δροσιά και η φύση αποτελούν σημαντικά πλεονεκτήματα.
Όμως, ανεξάρτητα από το αν ο προορισμός είναι παραλιακός ή ορεινός, ένα κοινό στοιχείο επανέρχεται στις μαρτυρίες των επαγγελματιών: η ακρίβεια έχει αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο ο κόσμος βγαίνει για φαγητό.
Λιγότερες οικογένειες, μικρότερη συχνότητα εξόδων και μεγαλύτερη προσοχή στα έξοδα μετακίνησης και κατανάλωσης συνθέτουν μια εικόνα που προβληματίζει τους ανθρώπους της εστίασης.
Και όπως χαρακτηριστικά συνοψίζει ο κ. Ματσούκας, «όλα τα σκέφτεται ο κόσμος».
Τελικά, ίσως το δίλημμα «βουνό ή θάλασσα» να μην είναι το πραγματικό ερώτημα του φετινού καλοκαιριού.
Γιατί οι άνθρωποι της εστίασης περιγράφουν μια κοινωνία που εξακολουθεί να θέλει να βγει, να συναντήσει φίλους, να καθίσει σε ένα τραπέζι και να απολαύσει ένα καλό φαγητό, αλλά πλέον κάνει πιο προσεκτικά τους υπολογισμούς της.
Και μέσα σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, έχει τη δική του αξία το γεγονός ότι το βουνό ξανακερδίζει λίγο χώρο στις καλοκαιρινές συνήθειες. Η δροσιά, η φύση, η παράδοση και –κυρίως– η δυνατότητα μιας πιο προσιτής εξόδου φαίνεται να δημιουργούν έναν νέο δρόμο για οικογένειες, παρέες και νεότερους ανθρώπους.
Ίσως, τελικά, να μην αλλάζει τόσο ο προορισμός όσο ο τρόπος που επιλέγουμε να ζήσουμε μια έξοδο. Και αυτή η αλλαγή, όσο μικρή κι αν μοιάζει, λέει πολλά για την εποχή που διανύουμε.
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
