Νέο ισχυρό κύμα καύσωνα αναμένεται να πλήξει μεγάλο μέρος της Ευρώπης από τη Δευτέρα 13 Ιουλίου, με την Ιταλία και τη Δυτική Ευρώπη να βρίσκονται στο επίκεντρο των υψηλών θερμοκρασιών.
Οι μετεωρολόγοι κάνουν λόγο για τον σχηματισμό «Ωμέγα», ένα καιρικό μοτίβο που εγκλωβίζει θερμές αέριες μάζες και ευνοεί την εμφάνιση παρατεταμένων περιόδων ακραίας ζέστης.
Στην Ελλάδα, οι επόμενες ημέρες παρακολουθούνται στενά από τους ειδικούς, καθώς αναμένεται άνοδος της θερμοκρασίας, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει ξεκαθαριστεί η ένταση και η διάρκεια του φαινομένου στη χώρα.
Η Ευρώπη βρίσκεται στο έλεος του τρίτου φετινού καύσωνα, με ρεκόρ ζέστης και πύρινες λαίλαπες σε Γαλλία και Ισπανία, ενώ και η Ελλάδα αναμένεται να επηρεαστεί. Σύμφωνα με το Εθνικό Συμβούλιο Ερευνών της Ιταλίας (CNR) και την Υπηρεσία Κλιματικής Αλλαγής Copernicus της ΕΕ, η νέα αυτή θερμή εισβολή ακολουθεί τον θερμότερο Ιούνιο που έχει καταγραφεί ποτέ στη Δυτική Ευρώπη.
🌡#C3S Climate Bulletin reports the second-warmest June globally, 1.39°C above pre-industrial level. Western Europe saw its warmest June on record amid an intense heatwave, while average sea surface temperature over 60°S–60°N reached 20.86°C,the highest on record for June.
⬇️ pic.twitter.com/8bskzXW0cZ— Copernicus ECMWF (@CopernicusECMWF) July 9, 2026
Ο σχηματισμός «Ωμέγα»
Η νέα θερμή εισβολή οφείλεται σε ένα βαρομετρικό χαμηλό στα δυτικά της Ιβηρικής Χερσονήσου, το οποίο θα «τραβήξει» θερμές αέριες μάζες ερημικής προέλευσης, ενισχύοντας τον αντικυκλώνα που παραμένει επί εβδομάδες πάνω από την περιοχή.
Ταυτόχρονα, ένα άλλο χαμηλό θα εδραιωθεί μεταξύ Ανατολικής Ευρώπης και Μαύρης Θάλασσας. Ο συνδυασμός αυτός δημιουργεί τον λεγόμενο «σχηματισμό Ωμέγα», έναν μηχανισμό που παγιδεύει τον θερμό αέρα πάνω από την ήπειρο.
«Ένας αντικυκλώνας λειτουργεί σαν ένας μεγάλος θόλος που παγιδεύει τον θερμό αέρα», προειδοποιούν οι ειδικοί του CNR. «Αυτός ο αέρας βυθίζεται προς το έδαφος, συμπιέζεται και θερμαίνεται ακόμη περισσότερο. Παράλληλα, η υψηλή πίεση εμποδίζει τον σχηματισμό νεφών και μπλοκάρει την άφιξη πιο δροσερών ρευμάτων αέρα, όπως αυτά από τον Ατλαντικό. Το αποτέλεσμα: ανέφελοι ουρανοί και σταθερά αυξανόμενες θερμοκρασίες».
“Western Europe had its hottest June on record,” Clare Nullis from the World Meteorological Organization told reporters.
The @WMO and @WHO are working together to mobilize heat-health action plans to help protect lives under these extreme conditions.https://t.co/1F3A119jLp pic.twitter.com/39HPwLdYDO
— UN News (@UN_News_Centre) July 10, 2026
Οι επιστήμονες εξηγούν τον μηχανισμό που συντηρεί το φαινόμενο: «Ένας αντικυκλώνας είναι ισχυρότερος όσο πιο θερμός είναι ο αέρας που τον τροφοδοτεί, ειδικά σε “μεσαία” υψόμετρα. Όταν ο θερμός αέρας από τις υποτροπικές περιοχές κινείται βόρεια προς την κεντρική Ευρώπη, ο αντικυκλώνας έχει μεγαλύτερη διάρκεια ζωής και μπορεί να κρατήσει για εβδομάδες».
Για να συμβεί αυτό, όπως αναφέρουν, «χρειάζεται ένας συγκεκριμένος συνδυασμός: ένα σύστημα χαμηλής πίεσης στη δυτική πλευρά του αντικυκλώνα, το οποίο, περιστρεφόμενο αριστερόστροφα, “ρουφάει” θερμό αέρα από την αφρικανική έρημο και τον σπρώχνει προς την Ευρώπη. Το σύστημα συμπεριφέρεται σαν κύμα: όταν η κορύφωση της υψηλής πίεσης σταθεροποιείται, ένας άλλος χαμηλός βαρομετρικός στρόβιλος μπορεί να σχηματιστεί στην αντίθετη πλευρά, μπλοκάροντας τον αντικυκλώνα και αναγκάζοντάς τον να παραμείνει στάσιμος πάνω από τις ίδιες περιοχές για μεγάλο χρονικό διάστημα».
«Αυτός ο “σχηματισμός Ωμέγα” δεν είναι από μόνος του ένα εξαιρετικό φαινόμενο, αλλά η κλιματική αλλαγή ενισχύει το αντικυκλωνικό του στοιχείο», διευκρινίζει το CNR. «Η κορύφωση της υψηλής πίεσης κινείται όλο και πιο βόρεια, μεταφέροντας ζέστη μέχρι τη βόρεια Γαλλία, τη Βρετανία, ακόμη και τη Σκανδιναβία».
Επιπλέον, «οι εμπλεκόμενες αέριες μάζες είναι ολοένα και θερμότερες, και αυτό μεταφράζεται σε υψηλότερες θερμοκρασίες εδάφους. Έτσι σχηματίζονται μακράς διάρκειας, εκτεταμένα κύματα καύσωνα σε όλη την ήπειρο. Για να εξασθενήσουν αυτά τα αντικυκλωνικά μπλόκα, χρειάζονται ψυχρά ρεύματα και δίνες αρκετά ισχυρές ώστε να διαπεράσουν τον θόλο υψηλής πίεσης, φέρνοντας βροχή και πτώση της θερμοκρασίας. Όμως, όσο πιο ζεστή είναι η ατμόσφαιρα, τόσο πιο δύσκολη γίνεται η διάσπαση του μπλόκου».
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
