Συνάντηση με την Υπουργό Πολιτισμού κυρία Στυλιανή Μενδώνη και τον Υφυπουργό Πολιτισμού κ. Ιάσωνα Φωτήλα, ζήτησε με επιστολή που τους απέστειλε, ο Δήμαρχος Πατρέων, Κώστας Πελετίδης, με θέμα την έναρξη ανάπλασης του παραλιακού μετώπου από το Δήμο και το παλαιό κτίριο Λιμένα, το οποίο χαρακτηρίζεται κρίσιμο σημείο για την πορεία της ανάπλασης.
Στην επιστολή του ο Δήμαρχος αναφέρει:
«Ο Δήμος Πατρέων , μετά από πολλά χρόνια προσπαθειών, βρίσκεται ένα σημείο πριν την έναρξη της ανάπλασης του παραλιακού μετώπου, συγκεκριμένα, στο τμήμα μπροστά από το ιστορικό κέντρο (Μώλος Αγίου Νικολάου – Ιχθυόσκαλα).
Ήδη, έχει εγκριθεί από το Δημοτικό Συμβούλιο η προμελέτη και αναμένεται η οριστική μελέτη με τα τεύχη δημοπράτησης εντός του μηνός Νοεμβρίου 2026, ώστε να ξεκινήσει η διαγωνιστική διαδικασία ανάθεσης της κατασκευής του έργου το 2027.
Η χρηματοδότηση των μελετών και της κατασκευής έχει ενταχθεί σε προγράμματα Ευρωπαϊκών πόρων.
Στην πορεία της προόδου των μελετών μέχρι και τη σημερινή πραγματικότητα, τέθηκε η ανάγκη να διαχειριστούμε και την σοβαρή υπόθεση του πρώην κτιρίου λιμένα. Πρόκειται για ένα κρίσιμο και κομβικό σημείο της πορείας της ανάπλασης, καθώς όπως θα διαπιστώσετε παρακάτω, δεν πρόκειται για μία επιπόλαιη απόφαση, αλλά για ένα κτίριο που ζητά κάποια λύση, εδώ και πάρα πολλά χρόνια.
Η Δημοτική αρχή που, σήμερα, έχει την υποχρέωση να εκτελέσει την εντολή της κατεδάφισης του πρώην Κτιρίου Λιμένα έχει στα χέρια της ένα σοβαρό ιστορικό κατάλογο γεγονότων και εγγράφων, που δεν της επιτρέπεται να τα αγνοήσει. Η απόφαση χαρακτηρισμού ή μη του κτιρίου συνδέεται και επηρεάζει την πορεία του έργου της ανάπλασης του κεντρικού τμήματος του παραλιακού μετώπου.
Παρακάτω , παραθέτονται συνοπτικά και με χρονολογική σειρά:
Πριν το σεισμό του 2008: Από τον 9ο /1999 συνεχής αλληλογραφία, μεταξύ των υπαλλήλων που εργάζονταν στο κτίριο, προς την αρμόδια υπηρεσία για την επικινδυνότητα του κτιρίου, μέχρι και τον 2ο με 4ο /2008, όπου αμφισβητούνταν η ασφάλεια και η στατικότητα του κτιρίου.
Επιγραμματικά αναφέρουμε μέρος της έκθεσης επικινδύνου υπαλλήλων της Διεύθυνσης Χ.Ο.Π. Ν. Αχαΐας, όπου μετά από έλεγχο που τους ζητήθηκε να κάνουν, αποφάνθηκαν ότι: τα βλαβέντα φέροντα στοιχεία από οπλισμένο σκυρόδεμα των κτιρίων είναι επικίνδυνα από άποψη στατική και δομική και για να αρθεί ο κίνδυνος, θα πρέπει να επισκευαστούν μετά από μελέτη ολόκληρου του φέροντα οργανισμού που θα περιλαμβάνει εργαστηριακούς ελέγχους και δοκιμές απ’ όπου θα προκύπτει η ακριβής μείωση της φέρουσας ικανότητας στον φορέα και ο τρόπος επισκευής των βλαβέντων στοιχείων και επαναφοράς ολόκληρου του φορέα σε ασφαλή κατάσταση.
ΚΑΤΙ ΠΟΥ ΔΕΝ ΈΓΙΝΕ ΠΟΤΕ ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ
Να σημειωθεί ότι στο κτίριο προστέθηκαν δύο επιπλέον όροφοι κατά παρέκκλιση από τα αρχικά σχέδια του αρχιτέκτονα. Τον 6ο / 2008 είχαμε τον σεισμό που προκάλεσε την εκκένωση του κτιρίου.
Μετά το σεισμό του 2008: Πρώτη αυτοψία του ΤΑΣ στις 8/6/2008, όπου αναφέρει: πρέπει να κατεδαφιστεί το κτίριο εξ’ ολοκλήρου. Είναι στατικά ανεπαρκές.
Ψήφιση του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου (ΦΕΚ358/30-12-2011), όπου αναφέρει ρητά : Την απελευθέρωση της προβλήτας Γούναρη από το Κτίριο Διοίκησης του ΟΛΠΑ (κατεδάφιση του κτιρίου που έχει σοβαρά πληγεί από το σεισμό).
Παραχώρηση Παραλιακού μετώπου (ΦΕΚ130/Α/18-7-2018), όπου εξουσιοδοτείται ο Δήμος για την πλήρη διαχείριση και ευθύνη των κτιριακών υποδομών που του παραχωρούνται.
Συνεδρίαση Δημοτικού Συμβουλίου (13/12-2-2020), όπου ομόφωνα αποφασίζει τη δημιουργία φακέλου για τη διενέργεια Αρχιτεκτονικού Διαγωνισμού για την Ανάπλαση του παραλιακού μετώπου της Πάτρας. Στη διακήρυξη του διαγωνισμού, αναφέρεται η τήρηση του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου και ό, τι προβλέπει αυτό, με ξεκάθαρη αναφορά: την κατεδάφιση του παλαιού Κτιρίου Λιμένα και ενδεχομένως των συνοδών αυτού κτιρίων (αποθήκες, στέγαστρα κλπ) ώστε στη θέση τους ή στην ευρύτερη περιοχή να προταθεί ένα «Τοπόσημο – Σύμβολο της πόλης» (όπως χαρακτήριζε την Πάτρα τον προηγούμενο αιώνα ο Φάρος της οδού Αγίου Νικολάου) που θα μπορεί να δεχθεί χρήσεις Πολιτισμού, Τεχνών, κλπ.
Κατά την περίοδο ολοκλήρωσης της προμελέτης της Β’ Ζώνης (κεντρικής), από τους μελετητές του Διαγωνισμού, τέθηκε ο προβληματισμός επικαιροποίησης της κατάστασης του Κτιρίου Λιμένα, μέσα από μία πλήρη και εργαστηριακή τεκμηρίωση. Ανεξάρτητο γραφείο που ειδικεύεται στην εργαστηριακή ανάλυση, από το Πανεπιστήμιο Πατρών, ανέλαβε να συντάξει μελέτη. Το γραφείο τεχνικών μελετών και ειδικών έργων «ΠΡΟΘΕΣΙΣ» κατέληξε, μετά από ενδελεχή, πλήρη και ολοκληρωμένο εργαστηριακό έλεγχο, στο συμπέρασμα ότι στο κτίριο καταδεικνύονται προχωρημένες και μη αναστρέψιμες βλάβες, καθώς , λόγω του ελλειμματικού σχεδιασμού και της σοβαρής υποβάθμισης που έχει υποστεί, στην περίπτωση ισχυρού σεισμικού συμβάντος, συνιστά δυνητικά κίνδυνο για τη δημόσια ασφάλεια.
Συνεδρίαση Δημοτικού Συμβουλίου (325/29-10-2025) για την τελική απόφαση του σώματος, ώστε να προχωρήσει η ολοκλήρωση της μελέτης της Β’ Ζώνης, όπου: μετά τα συμπεράσματα της ενδελεχούς αξιολόγησης του κτιρίου που παρουσιάζονται στο κεφάλαιο 21 (σ. 56-57) της Έκθεσης Τεχνικής Επιθεώρησης, ο υφιστάμενος φέρων οργανισμός έχει εκτεταμένες βλάβες λόγω του σεισμού του 2008, του ελλιπούς αρχικού σχεδιασμού του, αλλά και της μακροχρόνιας έκθεσης του σε αρνητικούς περιβαλλοντικούς παράγοντες. Το κτίριο συνιστά κίνδυνο για τη δημόσια ασφάλεια και επειδή η υποβάθμιση αντοχής του κτιρίου είναι μη αναστρέψιμη, προτείνεται η κατεδάφισή του. Εγκρίνει, επίσης, την άμεση έναρξη των απαιτούμενων διαδικασιών αδειοδότησης για την κατεδάφιση του πρώην Κτιρίου Λιμένα Πατρών.
Στα πλαίσια έκδοσης άδειας κατεδάφισης, γίνεται αίτηση στο Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής, καθώς το κτίριο βρίσκεται εντός παραλιακής ζώνης – και για να μη θεωρηθεί ότι αποφεύγεται η όποια γνωμοδότηση από άλλο φορέα- προχωρούν οι υπηρεσίες σε μια σειρά αλληλογραφίας και συμβουλίων:
-Α/Α 2198080/27-11-2025 Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής / Προώθηση προς Κεντρικό Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής
-95/29-1-2026 Γνωμοδότηση / Χαρακτηρισμός αναρμοδιότητας
-Α/Α 2198080 Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής / Απόφαση Κατεδάφισης. Ενδεικτικά αναφέρουμε το συμπέρασμα του Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής:
Η συνολική αποτίμηση του κτιρίου του Λιμένα Πατρών, όπως προκύπτει από τα αρχιτεκτονικά, τεχνικά, αστικά και θεσμικά δεδομένα, καταδεικνύει ότι η διατήρησή του δεν μπορεί να υποστηριχθεί με όρους βιωσιμότητας, λειτουργικότητας ή αστικής συνοχής. Οι αλλοιώσεις του αρχικού σχεδιασμού, η εκτεταμένη φθορά του φέροντος οργανισμού, η αδυναμία ασφαλούς επανάχρησης, το δυσανάλογο κόστος αποκατάστασης και η αρνητική επίδραση στη σχέση πόλης – θάλασσας, συγκροτούν ένα σύνολο παραγόντων που δεν επιτρέπουν την ουσιαστική ενσωμάτωσή του στον σύγχρονο αστικό ιστό.
Το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, όπως αποτυπώνεται στο Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο Πατρών, προβλέπει ρητά την κατεδάφιση του κτιρίου και την απόδοση της περιοχής σε κοινόχρηστες λειτουργίες, με στόχο την ενίσχυση της σχέσης της πόλης με το θαλάσσιο μέτωπο. Η πρόβλεψη αυτή παραμένει σταθερή και αδιαμφισβήτητη επί περισσότερο από μία δεκαετία.
Με βάσει όλα τα παραπάνω, η κατεδάφιση του κτιρίου δεν αποτελεί απλώς μία επιλογή, αλλά μια αναγκαία και τεκμηριωμένη απόφαση, που υπηρετεί το δημόσιο συμφέρον, την αστική αναβάθμιση και τη μακροπρόθεσμη βιώσιμη ανάπτυξη της πόλης των Πατρών.
Παράλληλα, μετά την απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, με το 471150/4-11-2025, που κοινοποιήθηκε στο Δήμο Πατρέων με το 141254/10-11-2025 πρωτόκολλο, η υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων διαβιβάζει τον φάκελο της 457488/7-10-2025 αίτησης ιδιώτη, προς το ΚΣΝΜ για τη γνωμοδότησή του.
Διαβίβαση Εισήγησης της Διεύθυνσης Προστασίας και Αναστήλωσης Νεωτέρων και Σύγχρονων Μνημείων με αρ’ πρωτ. Εγγράφου 535629/30-4-2026 και πρωτόκολλο του Δήμου 47712/7-5-2026, όπου αναγνωρίζει τις σοβαρές και μη αναστρέψιμες βλάβες του κτιρίου, τις αστοχίες κατά την κατασκευή, την παρέκκλιση από τα αρχικά σχέδια του αρχιτέκτονα, στη μορφή, με την προσθήκη επιπλέον ορόφου, όπου έχουν σαν αποτέλεσμα να απαιτούνται τέτοιας έκτασης ενισχύσεις, αντικαταστάσεις πολύ φθαρμένων τμημάτων του φέροντος οργανισμού του και προσθήκες επί του κτιρίου, που θα οδηγήσουν σε απώλεια της αυθεντικότητάς του. Κατά συνέπεια δεν πληροί τις προϋποθέσεις του άρθ. 6, παρ. 1γ, του Ν.4858/2021 για το χαρακτηρισμό του κτιρίου ως νεότερου μνημείου από το ΥΠΠΟ. Έτσι, προτείνει το μη χαρακτηρισμό ως νεότερου μνημείου.
Μετά από όλα αυτά τα γεγονότα, που παραθέτουμε με χρονολογική σειρά, είμαστε απόλυτα πεπεισμένοι, ότι το ενδιαφέρον για το μέλλον αυτού του κτιρίου δεν είναι μόνο αρχιτεκτονικό, αλλά και πολιτικό. Μέχρι τη στιγμή που τέθηκε το ζήτημα της πραγματοποίησης της κατεδάφισής του, κανένας Αρχιτεκτονικός φορέας, Τεχνικό Επιμελητήριο δεν έκρουσε ουσιαστικό κώδωνα διατήρησης, συντήρησης, με μελέτες και πραγματοποιήσιμες προτάσεις, μελέτες στατικής επάρκειας.
Στον βαθμό που ληφθεί απόφαση κήρυξης του κτιρίου ως διατηρητέο, γίνεται κατανοητό ότι η παραλιακή ζώνη θα αναπλαστεί με στρεβλό, πλέον, τρόπο, με ακύρωση της εγκεκριμένης μελέτης, με ακύρωση των αποφάσεων που έχουν παρθεί κλπ.
Θα παραμείνει ένα κτίριο ως δημόσιος κίνδυνος έκθεσης ανθρώπων. Σας είναι γνωστά τα προβλήματα που θα ακολουθήσουν από την παραμονή του.
Κλείνοντας, για αυτούς τους πολύ σοβαρούς λόγους , ζητώ μία κατεπείγουσα δια ζώσης συνάντηση μαζί σας προκειμένου να σας εκθέσω αυτοπροσώπως τα τραγικά αποτελέσματα που θα έχει μία τέτοια απόφαση, η οποία θα ακυρώνει τις προσδοκίες του πατραϊκού λαού».







