Η εξαγγελία του Πρωθυπουργού από το βήμα της ΔΕΘ για τη δημιουργία ενός «κλειστού κουμπαρά» για κάθε νέο παιδί είναι, κατά την άποψή μου, μία πρωτοβουλία που αξίζει να συζητηθεί πέρα από κομματικές γραμμές.
Και αξίζει γιατί επιχειρεί κάτι διαφορετικό.
Δεν περιορίζεται σε ένα ακόμη επίδομα που καταβάλλεται και καταναλώνεται για τις άμεσες ανάγκες της οικογένειας. Επιχειρεί να δημιουργήσει ένα κεφάλαιο για το ίδιο το παιδί και για την ημέρα που θα περάσει στην ενήλικη ζωή.
Η βασική φιλοσοφία είναι απλή: η οικογένεια αποταμιεύει και η Πολιτεία συμμετέχει στην προσπάθειά της.
Έτσι δημιουργείται σταδιακά ένα σημαντικό κεφάλαιο, το οποίο παραμένει κλειστό μέχρι την ενηλικίωση του παιδιού και μπορεί να αποτελέσει μια ουσιαστική αφετηρία για τις σπουδές, τη στέγαση ή τα πρώτα επαγγελματικά του βήματα.
Από το επίδομα στην επένδυση στο παιδί.
Για χρόνια η δημογραφική πολιτική στην Ελλάδα στηρίχθηκε σε μεγάλο βαθμό στη λογική των επιδομάτων.
Τα επιδόματα είναι αναγκαία, ιδιαίτερα για τις οικογένειες που δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στο αυξημένο κόστος ανατροφής των παιδιών.
Δεν αρκούν όμως.
Μία πραγματικά ολοκληρωμένη δημογραφική πολιτική πρέπει να απαντά και σε ένα δεύτερο ερώτημα: Τι προοπτική προσφέρουμε στο παιδί που γεννιέται σήμερα;
Ένα σημαντικό κεφάλαιο στα 18 χρόνια μπορεί να αλλάξει την αφετηρία ενός νέου ανθρώπου.
Μπορεί να χρηματοδοτήσει σπουδές, να αποτελέσει το πρώτο κεφάλαιο για κατοικία, να βοηθήσει στην έναρξη μιας επαγγελματικής δραστηριότητας ή απλώς να δώσει στον νέο άνθρωπο τη δυνατότητα να κάνει τα πρώτα του βήματα χωρίς να ξεκινά από το μηδέν.
Το πρόβλημα για τις οικογένειες με πολλά παιδιά.
Εδώ όμως υπάρχει μία παράμετρος που θεωρώ ότι πρέπει να εξεταστεί πριν από την τελική εφαρμογή του μέτρου.
Η δυνατότητα αποταμίευσης δεν είναι ίδια για όλες τις οικογένειες.
Τα 100 ευρώ τον μήνα για ένα παιδί μπορεί να αποτελούν έναν εφικτό οικογενειακό προγραμματισμό.
Τι συμβαίνει όμως όταν υπάρχουν τρία ή τέσσερα παιδιά;
Για μία οικογένεια με τέσσερα παιδιά, η πλήρης αξιοποίηση ενός τέτοιου προγράμματος θα μπορούσε να σημαίνει ότι οι γονείς πρέπει να δεσμεύουν: 400 ευρώ κάθε μήνα — 4.800 ευρώ τον χρόνο.
Και αυτά τα χρήματα πρέπει να βρεθούν την ίδια στιγμή που η οικογένεια πληρώνει τρόφιμα, ηλεκτρικό ρεύμα, στέγαση, σχολεία, φροντιστήρια, αθλητικές δραστηριότητες, μετακινήσεις, ένδυση και όλες τις υπόλοιπες ανάγκες τεσσάρων παιδιών.
Είναι λοιπόν πιθανό να δημιουργηθεί μία αντίφαση: Οι οικογένειες που έχουν συμβάλει περισσότερο στην αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος να είναι τελικά εκείνες που θα δυσκολεύονται περισσότερο να αξιοποιήσουν στο σύνολό του ένα μέτρο δημογραφικής πολιτικής.Η πρόταση: 50 € για το τρίτο παιδί
– 100 € από το τέταρτο και μετά
Γι’ αυτό θεωρώ ότι ο «Κουμπαράς της Νέας Γενιάς» μπορεί να αποκτήσει ακόμη ισχυρότερο δημογραφικό χαρακτήρα με μία απλή αλλά ουσιαστική προσθήκη.
Για το τρίτο παιδί της οικογένειας, η Πολιτεία να καταβάλλει επιπλέον 50 ευρώ κάθε μήνα στον προσωπικό του λογαριασμό.
Για το τέταρτο και κάθε επιπλέον παιδί, η Πολιτεία να καταβάλλει επιπλέον 100 ευρώ κάθε μήνα.
Και αυτή η πρόσθετη καταβολή να γίνεται ανεξάρτητα από το ποσό που έχει τη δυνατότητα να καταθέσει ο γονέας.
Αυτό είναι το κρίσιμο σημείο
Δεν πρέπει η συγκεκριμένη ενίσχυση να εξαρτάται από το εάν ο γονέας μπορεί κάθε μήνα να αποταμιεύσει 50, 70 ή 100 ευρώ.
Η Πολιτεία θα αναγνωρίζει έτσι έμπρακτα ότι από το τρίτο και ιδιαίτερα από το τέταρτο παιδί και μετά η οικονομική επιβάρυνση της οικογένειας αυξάνεται σημαντικά.
Τι σημαίνει σε βάθος 18 ετών.
Χωρίς καν να υπολογίσουμε τόκους ή οποιαδήποτε επενδυτική απόδοση, η πρόσθετη κρατική καταβολή των 50 ευρώ τον μήνα αντιστοιχεί σε: 10.800 ευρώ για το τρίτο παιδί σε 18 χρόνια.
Αντίστοιχα, τα 100 ευρώ τον μήνα αντιστοιχούν σε: 21.600 ευρώ για το τέταρτο και κάθε επόμενο παιδί.
Με τις αποδόσεις ενός μακροχρόνιου επενδυτικού λογαριασμού, τα τελικά ποσά θα μπορούσαν να είναι ακόμη μεγαλύτερα.
Αυτό είναι ένα πραγματικό και μετρήσιμο δημογραφικό κίνητρο.
Η δημογραφική πολιτική πρέπει να έχει κλιμάκωση
Δεν μπορεί η Πολιτεία να αντιμετωπίζει με τον ίδιο ακριβώς τρόπο μία οικογένεια με ένα παιδί και μία οικογένεια με τέσσερα ή πέντε παιδιά.
Όχι γιατί το ένα παιδί έχει μεγαλύτερη αξία από το άλλο.
Αλλά γιατί η απόφαση μιας οικογένειας να αποκτήσει τρίτο, τέταρτο ή πέμπτο παιδί έχει διαφορετική οικονομική πραγματικότητα και ταυτόχρονα διαφορετική σημασία για τη δημογραφική προοπτική της χώρας.
Εάν πράγματι αναγνωρίζουμε ότι το δημογραφικό αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες εθνικές προκλήσεις των επόμενων δεκαετιών, τότε αυτό πρέπει να αποτυπώνεται και στον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζουμε τα μέτρα.
Περισσότερα παιδιά πρέπει να σημαίνουν μεγαλύτερη δυνατότητα στήριξης της οικογένειας και όχι μεγαλύτερη δυσκολία αξιοποίησης των διαθέσιμων μέτρων.
Ώρα παρέμβασης των συλλόγων τρίτεκνων και πολύτεκνων οικογενειών.
Θεωρώ, μάλιστα, ότι αυτή η πρόταση δεν πρέπει να παραμείνει μία προσωπική τοποθέτηση.
Μπορεί και πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο παρέμβασης των συλλόγων τρίτεκνων και πολύτεκνων οικογενειών σε ολόκληρη τη χώρα.
Τώρα, πριν οριστικοποιηθεί το θεσμικό πλαίσιο και οι λεπτομέρειες εφαρμογής του νέου μέτρου, είναι η κατάλληλη στιγμή οι οργανωμένοι φορείς των οικογενειών να καταθέσουν συγκεκριμένες και κοστολογήσιμες προτάσεις προς την Κυβέρνηση.
Οι σύλλογοι τρίτεκνων και πολύτεκνων γνωρίζουν καλύτερα από οποιονδήποτε τι σημαίνει στην πράξη να μεγαλώνεις τρία, τέσσερα, πέντε ή περισσότερα παιδιά.
Γνωρίζουν ότι η αποταμίευση 100 ευρώ για ένα παιδί δεν έχει την ίδια επίπτωση στον οικογενειακό προϋπολογισμό με την αποταμίευση 300, 400 ή 500 ευρώ κάθε μήνα.
Γι’ αυτό θεωρώ ότι υπάρχει πεδίο για μία κοινή και τεκμηριωμένη διεκδίκηση: 50 ευρώ τον μήνα πρόσθετη κρατική καταβολή για το τρίτο παιδί και 100 ευρώ για το τέταρτο και κάθε επόμενο παιδί, ανεξάρτητα από την οικονομική δυνατότητα αποταμίευσης των γονέων.
Δεν πρόκειται για διεκδίκηση ενός ακόμη επιδόματος.
Πρόκειται για επένδυση που δεν θα καταναλωθεί σήμερα, αλλά θα παραμείνει δεσμευμένη για το ίδιο το παιδί μέχρι την ενηλικίωσή του.
Αυτό ακριβώς είναι που κάνει την πρόταση διαφορετική.
Μία νέα συμφωνία Πολιτείας και οικογένειας
Ο «Κουμπαράς της Νέας Γενιάς» μπορεί να αποτελέσει κάτι περισσότερο από ένα αποταμιευτικό πρόγραμμα.
Μπορεί να αποτελέσει μία νέα συμφωνία ανάμεσα στην Πολιτεία, την οικογένεια και τη νέα γενιά.
Μία συμφωνία που θα λέει: «Εσύ μεγαλώνεις τα παιδιά σου, αποταμιεύεις όσο πραγματικά μπορείς και η Πολιτεία επενδύει μαζί σου στο μέλλον τους».
Και για τις οικογένειες που μεγαλώνουν τρίτο, τέταρτο και περισσότερα παιδιά, η Πολιτεία οφείλει να κάνει ένα επιπλέον βήμα.
Γι’ αυτό η εξαγγελία της ΔΕΘ κινείται σε μία ενδιαφέρουσα κατεύθυνση, αλλά μπορεί να αποκτήσει πολύ ισχυρότερο κοινωνικό και δημογραφικό αποτύπωμα.
50 € τον μήνα για το τρίτο παιδί.
100 € τον μήνα για το τέταρτο και κάθε επόμενο.
Ανεξάρτητα από την κατάθεση των γονέων.
Και αυτή θεωρώ ότι είναι μία πρόταση που αξίζει να περάσει πλέον από την προσωπική παρέμβαση στη συλλογική διεκδίκηση των τρίτεκνων και πολύτεκνων οικογενειών της χώρας.
Γιατί, εάν θέλουμε πραγματικά να αντιμετωπίσουμε το δημογραφικό, πρέπει να περάσουμε από τη διαπίστωση του προβλήματος σε συγκεκριμένα, μετρήσιμα και μακροχρόνια κίνητρα.
Η μεγαλύτερη επένδυση που μπορεί να κάνει μία χώρα είναι στα παιδιά της.
Και αυτή η επένδυση πρέπει να ξεκινά από την ημέρα που γεννιούνται.
Θεόδωρος Κανελλόπουλος
ΠΟΛΥΤΕΚΝΟΣ – ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΗΣ – ΠΑΤΡΑ
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
