Συναγερμός έχει σημάνει σε κυβερνήσεις και διεθνείς οργανισμούς μετά τον εντοπισμό κενών ασφαλείας με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης σε γλώσσα προγραμματισμού που χρησιμοποιείται ευρέως για τη λειτουργία του διαδικτύου. Ο φόβος πιθανών κυβερνοεπιθέσεων οδήγησε ορισμένους φορείς στην προληπτική απενεργοποίηση ιστοτόπων, προκειμένου να περιορίσουν τον κίνδυνο εκμετάλλευσης των ευπαθειών από χάκερ.
Τα τρωτά σημεία εντοπίστηκαν στη γλώσσα προγραμματισμού PHP, ενώ μια ενημέρωση ασφαλείας εκδόθηκε το απόγευμα της Τετάρτης (21/10).
Ωστόσο, πολλοί φορείς κυβερνοασφάλειας συνέστησαν σε οργανισμούς που δεν είναι σε θέση να εφαρμόσουν τις διορθώσεις εγκαίρως, να εξετάσουν το ενδεχόμενο να θέσουν τους ιστοτόπους τους εκτός λειτουργίας. Ως αποτέλεσμα, οντότητες όπως η φινλανδική κυβέρνηση, το δημοτικό συμβούλιο του Εδιμβούργου και το BBC προχώρησαν στην απενεργοποίηση των ιστοσελίδων τους.
Τα κενά ασφαλείας εντοπίστηκαν μέσω τεχνητής νοημοσύνης (AI). Η εταιρεία κυβερνοασφάλειας Wiz χαρακτήρισε τα συγκεκριμένα ευρήματα ως «τα σοβαρότερα τρωτά σημεία που έχουν εντοπιστεί ποτέ» από τη συγκεκριμένη τεχνολογία, η οποία αλλάζει ριζικά το τοπίο της κυβερνοασφάλειας.
Η Φινλανδία ανέστειλε προσωρινά τη λειτουργία των δημόσιων κυβερνητικών διαδικτυακών υπηρεσιών, ενώ η υπηρεσία κυβερνοασφάλειας της Ολλανδίας ανακοίνωσε ότι θέτει τον δικό της ιστότοπο εκτός λειτουργίας λόγω των εν λόγω κενών ασφαλείας.
Με τη σειρά της και η Υπηρεσία Εθνικής Ασφάλειας (NSA) των ΗΠΑ εξέδωσε παρόμοια σύσταση μέσω της πλατφόρμας X, καλώντας τους οργανισμούς να θέσουν τα συστήματά τους εκτός λειτουργίας, εάν δεν είναι σε θέση να εγκαταστήσουν τη διορθωτική ενημέρωση.
«Τα τρωτά αυτά σημεία παρέχουν συχνά άμεση πρόσβαση στο σύστημα αρχείων ή στη βάση δεδομένων του διακομιστή», ανέφερε η υπηρεσία.
Παράλληλα, ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε ότι ομοσπονδιακές υπηρεσίες συνεργάζονται με κορυφαία εργαστήρια τεχνητής νοημοσύνης, προκειμένου να επιταχυνθεί η επίλυση του προβλήματος.
Σε ανάρτησή της στο X, η πρωθυπουργός Σανάε Τακαϊτσι προέτρεψε τους χρήστες να ελέγξουν αν οι δημόσια προσβάσιμοι ιστότοποί τους λειτουργούν με PHP.
Το Ίδρυμα Wikimedia, το οποίο διαχειρίζεται την ηλεκτρονική εγκυκλοπαίδεια Wikipedia, δήλωσε ότι εργάζεται για την αντιμετώπιση των κενών ασφαλείας.
«Θέσαμε εκτός λειτουργίας ορισμένα άλλα συστήματα, ως προληπτικό μέτρο, μέχρι να μπορέσουν να διορθωθούν με ασφάλεια», ανέφερε.
Αυτό είχε ως αποτέλεσμα ορισμένοι χρήστες να μην έχουν πρόσβαση σε τμήματα της Wikipedia την Τετάρτη (21/10).
Ο ιστότοπος του δημοτικού συμβουλίου του Εδιμβούργου κατέστη επίσης μη προσβάσιμος, όπως και οι διαδικτυακοί τόποι αρκετών εκπομπών του BBC, συμπεριλαμβανομένων των «Doctor Who» και «The Traitors».
Το Εθνικό Ινστιτούτο Δημόσιας Υγείας και Περιβάλλοντος της Ολλανδίας – ένας φορέας της κυβέρνησης – έθεσε τον ιστότοπό του εκτός λειτουργίας.
Αντίστοιχα, μη προσβάσιμος κατέστη και ο ιστότοπος της Tweede Kamer, της κάτω βουλής του ολλανδικού κοινοβουλίου.
«Περίπου το 70%» του διαδικτύου
Για τον εντοπισμό των ευπαθειών, χρησιμοποίησαν τεχνητή νοημοσύνη αιχμής, η οποία αναπτύχθηκε από την OpenAI.
Σε ανάρτηση στο ιστολόγιό της, η OpenAI χαρακτήρισε το ζήτημα ως «ένα από τα πιο σοβαρά προβλήματα ασφαλείας των τελευταίων ετών».
Σύμφωνα με τις εταιρείες, τα κενά αυτά παρέμεναν απαρατήρητα για περισσότερο από μία δεκαετία.
«Τα προηγμένα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στο να καταστεί αυτή η διαδικασία εφικτή, επιτρέποντάς μας να αναπτύξουμε και να προσαρμόσουμε λειτουργικά εργαλεία εκμετάλλευσης σε πολλαπλές εφαρμογές μέσα σε λίγες ώρες», ανέφερε η Wiz σε ανάρτησή της.
Εκτιμάται ότι «περίπου το 70%» του διαδικτύου έχει επηρεαστεί.
Το Εθνικό Κέντρο Κυβερνοασφάλειας (NCSC) του Ηνωμένου Βασιλείου, καθώς και αντίστοιχοι φορείς στην ΕΕ και την Αυστραλία, προέτρεψαν τους χρήστες της PHP να εφαρμόσουν τις απαραίτητες διορθώσεις.
«Όταν η άμεση αποκατάσταση δεν είναι εφικτή, οι οργανισμοί θα πρέπει να εξετάσουν το ενδεχόμενο να θέσουν το σύστημα εκτός λειτουργίας, έως ότου αντιμετωπιστεί πλήρως το πρόβλημα», ανέφερε το NCSC σε σχετική ενημέρωση.
Η εθνική υπηρεσία κυβερνοασφάλειας της Ιαπωνίας, καθώς και αξιωματούχοι της ΕΕ αρμόδιοι για την κυβερνοασφάλεια, έχουν εκδώσει παρόμοια προειδοποίηση.
«Εμφανίζονται οι πρώτες επιθέσεις»
«Η PHP βρίσκεται παντού. Τροφοδοτεί αθόρυβα ιστότοπους που βασίζονται σε WordPress, Drupal, Joomla και Magento, πλατφόρμες κοινόχρηστης φιλοξενίας , πίνακες ελέγχου, καθώς και πλήθος άλλων λογισμικών που δεν αναφέρουν καν ότι χρησιμοποιούν PHP στο υπόβαθρό τους», δήλωσε η εταιρεία κυβερνοασφάλειας Huntress.
Ο ειδικός σε θέματα κυβερνοασφάλειας Ντον Σμιθ, από τη μονάδα Sophos Counter Threat Unit, δήλωσε στο BBC ότι αυτό θα αποτελέσει «πιθανότατα στόχο προτεραιότητας» για τους χάκερ.
Η άμεση πρόκληση δεν έγκειται απλώς στην εγκατάσταση μιας ενημέρωσης ασφαλείας (patch) για την επίλυση του ζητήματος, αλλά στον εντοπισμό και τη διαχείριση κάθε περίπτωσης όπου χρησιμοποιείται η PHP, εξήγησε ο ίδιος.
«Η χρήση της PHP είναι πανταχού παρούσα. Μπορεί να βρίσκεται στο υπόβαθρο δημόσιων ιστοτόπων, συστημάτων διαχείρισης περιεχομένου, πλατφορμών φιλοξενίας και προϊόντων τρίτων, συχνά χωρίς καν να είναι αντιληπτό από τον οργανισμό που τη χρησιμοποιεί», ανέφερε.
Τόνισε, επίσης, ότι είναι κρίσιμης σημασίας οι οργανισμοί να αναζητήσουν ενδείξεις ότι ένας εισβολέας «ενδέχεται να έχει ήδη αποκτήσει πρόσβαση» στο σύστημά τους.
Η Ομάδα Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών στον Κυβερνοχώρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (CERT-EU) ανέφερε ότι τα ευρήματα «υποδεικνύουν την πιθανότητα απομακρυσμένης εκτέλεσης κώδικα χωρίς να απαιτείται ταυτοποίηση».
Μια τέτοια κυβερνοεπίθεση θα μπορούσε ενδεχομένως να επιτρέψει σε χάκερ να εγκαταστήσουν κακόβουλο λογισμικό και να θέσουν εκτός λειτουργίας ιστοτόπους.
Ο Ντέιν Κνεχτ, επικεφαλής τεχνολογίας στην εταιρεία υποδομών διαδικτύου Cloudflare, δήλωσε ότι «παρατηρούνται ήδη οι πρώτες επιθέσεις» και ότι η εταιρεία «επικαιροποιεί τα μέτρα αντιμετώπισης καθώς εμφανίζονται νέα διανύσματα επίθεσης».
Οι συμβουλές των ειδικών
Το NCSC (Εθνικό Κέντρο Κυβερνοασφάλειας της Βρετανίας) συνέστησε στους οργανισμούς, αφού εγκαταστήσουν την ενημέρωση, να «παρακολουθούν διαρκώς για ενημερώσεις ασφαλείας από τρίτους προμηθευτές λογισμικού, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν συσκευές και υπηρεσίες οι οποίες ενδέχεται να περιλαμβάνουν την PHP».
Δεν είναι ακόμη σαφές ποιες εκδόσεις της γλώσσας προγραμματισμού επηρεάζονται, ωστόσο η CERT-EU ανέφερε ότι το πρόβλημα ενδέχεται να αφορά όλες τις εκδόσεις, ξεκινώντας από την PHP 5 και μετά η οποία κυκλοφόρησε το 2004.
Το PHP Foundation εξέδωσε την ενημέρωση μόνο για τις πιο πρόσφατες εκδόσεις· συνεπώς, όσοι χρησιμοποιούν την PHP 8.1 ή παλαιότερη έκδοση καλούνται να προχωρήσουν σε αναβάθμιση.
Η PHP δημιουργήθηκε για την ανάπτυξη ιστοτόπων. Χρησιμοποιείται σε διακομιστές (servers) για την υλοποίηση των στοιχείων που βλέπει ο χρήστης κατά την επίσκεψή του σε ιστοτόπους.
Αν και δεν χρησιμοποιείται από όλους τους ιστοτόπους, παραμένει η τεχνολογία που υποστηρίζει ένα μεγάλο μέρος του διαδικτύου.
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
