Ζούμε σε μια περίοδο κατά την οποία η κοινωνία μοιάζει να έχει κουραστεί περισσότερο από ποτέ. Όχι μόνο από τα προβλήματα που αντιμετωπίζει στην καθημερινότητά της, αλλά και από τον τρόπο με τον οποίο διεξάγεται ο δημόσιος πολιτικός διάλογος.
Η ακρίβεια συνεχίζει να πιέζει τα νοικοκυριά. Η πρόσβαση στη στέγη έχει εξελιχθεί σε έναν από τους μεγαλύτερους κοινωνικούς προβληματισμούς. Οι νέοι δυσκολεύονται να σχεδιάσουν το μέλλον τους, οι οικογένειες βλέπουν το διαθέσιμο εισόδημά τους να συρρικνώνεται και η περιφέρεια εξακολουθεί να αναζητά ουσιαστικές αναπτυξιακές ευκαιρίες.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι πολίτες δεν αναζητούν εύκολες υποσχέσεις. Αναζητούν αξιοπιστία, σοβαρότητα, σχέδιο και, κυρίως, ανθρώπους που να κατανοούν πραγματικά τις αγωνίες τους.
Οι πολίτες ζητούν περισσότερες λύσεις και λιγότερους πολιτικούς διαλόγους για την πολιτική.
Παρακολουθώντας κανείς την πολιτική ζωή της χώρας, διαπιστώνει ότι ένα μεγάλο μέρος της δημόσιας συζήτησης εξακολουθεί να περιστρέφεται γύρω από τις πολιτικές ισορροπίες, τις εσωκομματικές εξελίξεις, τις μετακινήσεις στελεχών και τα πρόσωπα που πρωταγωνιστούν.
Αναμφίβολα, όλα αυτά αποτελούν μέρος της πολιτικής διαδικασίας.
Το ερώτημα, όμως, είναι διαφορετικό:
Αφορούν πραγματικά την καθημερινότητα των πολιτών;
Ο πολίτης που δυσκολεύεται να πληρώσει το ενοίκιό του, ο νέος που δεν μπορεί να αποκτήσει τη δική του κατοικία, ο μικρομεσαίος επιχειρηματίας που προσπαθεί να διατηρήσει την επιχείρησή του, ο εργαζόμενος που βλέπει το εισόδημά του να εξαντλείται πριν τελειώσει ο μήνας, δύσκολα θα βρει απαντήσεις μέσα από μια συζήτηση που περιορίζεται αποκλειστικά στις πολιτικές εξελίξεις.
Υπάρχει ένα θεατρικό έργο που ανεβαίνει αδιάκοπα στο Λονδίνο, εδώ και περισσότερες από επτά δεκαετίες. Η «Ποντικοπαγίδα» της Αγκάθα Κρίστι.
Το έργο παραμένει ακριβώς το ίδιο. Το σενάριο δεν αλλάζει. Αυτά που αλλάζουν είναι οι ηθοποιοί, οι σκηνοθέτες, οι φωτισμοί και οι συντελεστές της παράστασης.
Πολλές φορές έχω την αίσθηση ότι ένα αντίστοιχο συναίσθημα διαμορφώνεται και στην ελληνική πολιτική σκηνή.
Τα πρόσωπα εναλλάσσονται. Οι πολιτικοί σχηματισμοί αναδιατάσσονται. Οι πρωταγωνιστές αλλάζουν. Όμως, ένα σημαντικό μέρος της κοινωνίας αναρωτιέται αν αλλάζει πραγματικά και το έργο.
Γιατί, τελικά, η ουσία της πολιτικής δεν είναι ποιος πρωταγωνιστεί, αλλά ποια προβλήματα λύνει.
Οι δημοσκοπήσεις δεν μπορούν να υποκαταστήσουν την πολιτική
Ένα ακόμη στοιχείο που χαρακτηρίζει την πολιτική πραγματικότητα των τελευταίων ετών είναι η συνεχής παρουσία των δημοσκοπήσεων.
Σχεδόν κάθε εβδομάδα δημοσιεύεται μία νέα μέτρηση.
Η πολιτική συζήτηση μεταφέρεται από τις προτάσεις στα ποσοστά. Από την ουσία στους δείκτες. Από την κοινωνία στους αριθμούς.
Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι οι δημοσκοπήσεις αποτελούν ένα χρήσιμο εργαλείο καταγραφής των τάσεων της κοινής γνώμης.
Δεν αποτελούν, όμως, πολιτικό πρόγραμμα. Δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τη σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ πολιτών και πολιτικής.
Η εμπιστοσύνη δεν χτίζεται επειδή ένα κόμμα κερδίζει μία μονάδα ή επειδή κάποιο άλλο χάνει δύο μονάδες. Χτίζεται όταν οι πολίτες αισθάνονται ότι κάποιος κατανοεί τις ανάγκες τους και παρουσιάζει ρεαλιστικές λύσεις.
Υπάρχει, μάλιστα, ένας ακόμη κίνδυνος.
Όταν ολόκληρο το πολιτικό σύστημα αρχίζει να λειτουργεί με βασικό κριτήριο την επόμενη δημοσκόπηση, υπάρχει ο κίνδυνος να χάσει από το βλέμμα του την πραγματική κοινωνία.
Και η πραγματική κοινωνία δεν ζει μέσα στα ποσοστά.
Ζει μέσα στις γειτονιές, στα σχολεία, στα νοσοκομεία, στις επιχειρήσεις, στους χώρους εργασίας και στα σπίτια των ανθρώπων.
Η πολιτική χρειάζεται κοινωνική ενσυναίσθηση
Η μεγαλύτερη, ίσως, πρόκληση της εποχής μας δεν είναι επικοινωνιακή. Είναι κοινωνική. Η πολιτική δεν μπορεί να περιορίζεται στην αντιπαράθεση.
Οφείλει να κατανοεί. Να ακούει. Να βρίσκεται δίπλα στον πολίτη πριν του ζητήσει την ψήφο του. Να σχεδιάζει πολιτικές που απαντούν στα πραγματικά προβλήματα και όχι μόνο στις πολιτικές ισορροπίες.
Η κοινωνική ενσυναίσθηση δεν είναι σύνθημα. Είναι προϋπόθεση αποτελεσματικής πολιτικής.
Η Ελλάδα χρειάζεται ένα νέο πολιτικό αφήγημα
Η χώρα δεν έχει ανάγκη από περισσότερους πολιτικούς διαξιφισμούς.
Έχει ανάγκη από μια μεγάλη συζήτηση για το πώς θα γίνει πιο παραγωγική, πιο δίκαιη και πιο αισιόδοξη.
Χρειάζεται ένα σχέδιο που να απαντά στη στεγαστική κρίση.
Στη δημογραφική πρόκληση.
Στην περιφερειακή ανάπτυξη.
Στην υγεία.
Στην παιδεία.
Στη δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας.
Στην αξιοποίηση των νέων ανθρώπων που σήμερα αναζητούν ευκαιρίες εκτός Ελλάδας.
Η κοινωνία δεν αναζητά την τέλεια πολιτική. Αναζητά την πολιτική που να έχει κατεύθυνση.
Το πραγματικό στοίχημα
Ίσως, τελικά το μεγαλύτερο ζητούμενο να μην είναι ποιος θα κερδίσει τις επόμενες εκλογές. Το πραγματικό στοίχημα είναι αν η πολιτική θα καταφέρει να ξανακερδίσει την εμπιστοσύνη των πολιτών.
Γιατί όταν οι πολίτες σταματούν να πιστεύουν ότι μπορεί να αλλάξει το έργο, δεν απομακρύνονται μόνο από ένα κόμμα. Απομακρύνονται από την ίδια την πολιτική. Και αυτό είναι το πιο σοβαρό μήνυμα που εκπέμπει σήμερα η ελληνική κοινωνία.
Η χώρα δεν χρειάζεται απλώς νέους πρωταγωνιστές. Χρειάζεται ένα νέο πολιτικό έργο. Ένα έργο που θα γράφεται καθημερινά μαζί με την κοινωνία και όχι μακριά από αυτήν.
Θέμης Μπάκας
πολιτευτής Αχαΐας
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
