Έντονο προβληματισμό προκαλούν στην αγορά καπνικών προϊόντων τα σενάρια για σημαντική αύξηση της φορολογίας στα τσιγάρα, στο πλαίσιο των συζητήσεων που βρίσκονται σε εξέλιξη σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Το ενδεχόμενο η τιμή ενός πακέτου να φτάσει ακόμη και τα 10 με 12 ευρώ δημιουργεί ανησυχία τόσο στους επαγγελματίες του κλάδου όσο και στους καταναλωτές, με τις αντιδράσεις να επικεντρώνονται στις οικονομικές επιπτώσεις, αλλά και στον κίνδυνο ενίσχυσης του παράνομου εμπορίου.
Στην Πάτρα, οι άνθρωποι της αγοράς παρακολουθούν με ιδιαίτερη προσοχή τις εξελίξεις, καθώς μια τέτοια μεταβολή θα μπορούσε να αλλάξει σημαντικά τις καταναλωτικές συνήθειες, να πιέσει περαιτέρω τα νόμιμα σημεία πώλησης και να δημιουργήσει νέα δεδομένα στον ήδη επιβαρυμένο οικογενειακό προϋπολογισμό.
Προς το παρόν, πάντως, η συζητούμενη αύξηση δεν έχει εφαρμοστεί και δεν αποτελεί νέα τιμή που ισχύει στην ελληνική αγορά. Οι σημερινές τιμές, σύμφωνα με τον πρόεδρο των Περιπτερούχων Πάτρας, κυμαίνονται περίπου από 4 έως 5 ευρώ ανά πακέτο.
«Ο κόσμος δεν θα μπορεί να ανταπεξέλθει»
Κατηγορηματικά αντίθετος σε μια νέα μεγάλη αύξηση της τιμής των τσιγάρων εμφανίζεται ο πρόεδρος των Περιπτερούχων Πάτρας, Παναγιώτης Ταλαγάνης, ο οποίος εκφράζει την ανησυχία του για τις συνέπειες που θα έχει μια τέτοια εξέλιξη στους καταναλωτές.
Όπως επισημαίνει, οι επαγγελματίες του κλάδου δεν θα μπορούσαν να υποστηρίξουν μια απόφαση που θα επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τους καπνιστές, σε μια περίοδο κατά την οποία τα νοικοκυριά αντιμετωπίζουν ήδη σημαντικές οικονομικές δυσκολίες.
«Είναι δυνατόν να είμαστε υπέρ των αυξήσεων στα τσιγάρα; Ο κόσμος δεν θα μπορεί να ανταπεξέλθει», τονίζει χαρακτηριστικά, περιγράφοντας την ανησυχία που υπάρχει στον κλάδο των περιπτερούχων.
Ο ίδιος αναφέρεται και στα σενάρια που θέλουν την τιμή ενός πακέτου να αγγίζει ακόμη και τα 10 ή 12 ευρώ, επισημαίνοντας πόσο μεγάλη θα είναι η απόσταση από τα σημερινά δεδομένα.
«Αυτή τη στιγμή τα τσιγάρα βρίσκονται περίπου από 4 έως 5 ευρώ. Το πιο ακριβό είναι γύρω στα 5 ευρώ», αναφέρει, εκφράζοντας την αντίθεσή του σε μια πιθανή εκτόξευση των τιμών.
Για τους περιπτερούχους, το ζήτημα δεν αφορά μόνο την τελική τιμή που θα πληρώνει ο καταναλωτής, αλλά και τη συνολική λειτουργία της αγοράς, καθώς τα καπνικά προϊόντα αποτελούν ένα από τα βασικά είδη που διακινούνται στα περίπτερα.
Ο κίνδυνος να ενισχυθεί το παράνομο εμπόριο
Στη συζήτηση για τις πιθανές αυξήσεις, η ιδιοκτήτρια επιχείρησης καπνικών προϊόντων, Ερμίνα Διονυσάτου, θέτει στο επίκεντρο την ανάγκη να υπάρξει ισορροπία ανάμεσα στην προστασία της δημόσιας υγείας και στη διατήρηση μιας υγιούς και νόμιμης αγοράς.
Όπως σημειώνει, η προστασία της δημόσιας υγείας αποτελεί αυτονόητη προτεραιότητα, ωστόσο οι υπέρμετρες και απότομες φορολογικές επιβαρύνσεις δεν εξασφαλίζουν απαραίτητα το επιθυμητό αποτέλεσμα.
«Χρειάζεται μια ισορροπημένη πολιτική, με σταδιακές προσαρμογές και ουσιαστικούς ελέγχους, ώστε να προστατεύεται η νόμιμη αγορά και να διασφαλίζεται ο υγιής ανταγωνισμός», υπογραμμίζει.
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στην εμπειρία άλλων ευρωπαϊκών χωρών, όπως η Γαλλία και η Ολλανδία, υποστηρίζοντας ότι τα στοιχεία καταδεικνύουν σημαντική διόγκωση του παράνομου και παράλληλου εμπορίου καπνικών προϊόντων.
Μάλιστα, όπως αναφέρει, στην Ολλανδία το μερίδιο των μη εγχώριων τσιγάρων σχεδόν διπλασιάστηκε μέσα σε έναν χρόνο, μια εξέλιξη που, κατά την ίδια, θα πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο προβληματισμού και για την Ελλάδα.
Στη χώρα μας, το παράνομο εμπόριο τσιγάρων εκτιμάται σήμερα στο 14,1% της συνολικής κατανάλωσης, ποσοστό που, όπως επισημαίνει, είναι αισθητά χαμηλότερο από εκείνο που καταγράφεται στη Γαλλία.
Η ίδια προειδοποιεί ότι μια νέα μεγάλη αύξηση της φορολογίας ενδέχεται να επιδεινώσει την κατάσταση, δίνοντας μεγαλύτερο περιθώριο ανάπτυξης στο παραεμπόριο.
«Δεν πρέπει να οδηγηθούμε στο παράδοξο να επιβαρύνονται οι νόμιμες επιχειρήσεις, ενώ το παραεμπόριο βρίσκει όλο και περισσότερο χώρο να αναπτυχθεί», είναι το χαρακτηριστικό μήνυμα της Ερμίνας Διονυσάτου.
«Όσο ακριβαίνει το τσιγάρο, θα αυξάνεται και το λαθρεμπόριο»
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του ΙΝΚΑ, Γιώργος Λεχουρίτης, προσεγγίζει το θέμα με επίκεντρο την προστασία του καταναλωτή, την αποτελεσματικότητα της αντικαπνιστικής πολιτικής και τις συνέπειες που μπορεί να έχει η αύξηση των τιμών.
Ο ίδιος αναγνωρίζει ότι το κάπνισμα βλάπτει την υγεία, ωστόσο εκφράζει επιφυλάξεις για την αποτελεσματικότητα μιας πολιτικής που στηρίζεται κυρίως στην αύξηση της τιμής του προϊόντος.
Όπως υποστηρίζει, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να δώσει μεγαλύτερη έμφαση στην ενημέρωση και στις εκστρατείες κατά του καπνίσματος, αντί να επιλέγει αποκλειστικά κατασταλτικά οικονομικά μέτρα.
«Η μεγαλύτερη καμπάνια δεν είναι να αυξάνεις την τιμή στο τσιγάρο. Είναι να αυξάνεις την καμπάνια για να πολεμήσεις το τσιγάρο. Και αυτό θα ήταν η επιτυχία», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Ο πρόεδρος του ΙΝΚΑ, ο οποίος δηλώνει πρώην καπνιστής, θέτει επίσης ζήτημα αυστηρότερης εφαρμογής των αντικαπνιστικών κανόνων στους κλειστούς χώρους. Όπως αναφέρει, παρά τις απαγορεύσεις, εξακολουθούν να υπάρχουν προβλήματα εφαρμογής της νομοθεσίας, ιδιαίτερα σε νυχτερινά κέντρα και χώρους διασκέδασης.
«Πηγαίνετε σε ένα νυχτερινό κέντρο και γίνεται το έλα να δεις. Εκεί δεν υπάρχουν απαγορεύσεις όπως θα έπρεπε», αναφέρει, ζητώντας ουσιαστικότερους ελέγχους από τους αρμόδιους μηχανισμούς.
Ωστόσο, το σημαντικότερο σημείο της παρέμβασής του αφορά τον κίνδυνο ενίσχυσης του λαθρεμπορίου. Ο κ. Λεχουρίτης θεωρεί ότι η αύξηση της τιμής των τσιγάρων μπορεί να οδηγήσει μέρος των καταναλωτών στην αναζήτηση φθηνότερων, παράνομων εναλλακτικών.
«Όσο ακριβαίνει το τσιγάρο, θα ακριβαίνει και το λαθρεμπόριο», τονίζει, παραλληλίζοντας την κατάσταση με όσα, όπως αναφέρει, συμβαίνουν στην αγορά καυσίμων όταν αυξάνεται η φορολογία.
Κατά την άποψή του, η υπερβολική επιβάρυνση των νόμιμων προϊόντων μπορεί να δημιουργήσει ευκαιρίες για παράνομες μορφές εμπορίας, με αποτέλεσμα να ευνοούνται συγκεκριμένα συμφέροντα εις βάρος της κοινωνίας και των καταναλωτών.
Η επόμενη ημέρα για την αγορά και τους καταναλωτές
Οι τρεις παρεμβάσεις αναδεικνύουν διαφορετικές πλευρές του ίδιου προβληματισμού. Οι περιπτερούχοι φοβούνται την περαιτέρω οικονομική επιβάρυνση των πολιτών και τις επιπτώσεις στις επιχειρήσεις τους. Οι επαγγελματίες της αγοράς καπνικών προϊόντων προειδοποιούν για πιθανή ενίσχυση του παράνομου εμπορίου, ενώ το ΙΝΚΑ ζητά αποτελεσματικότερη αντικαπνιστική πολιτική, με έμφαση στην ενημέρωση και στους ελέγχους.
Το βασικό ερώτημα είναι αν μια μεγάλη αύξηση της φορολογίας θα οδηγήσει πράγματι στον περιορισμό του καπνίσματος ή αν θα δημιουργήσει παράλληλα νέες πιέσεις στη νόμιμη αγορά και στους καταναλωτές.
Μέχρι να υπάρξουν οριστικές αποφάσεις και συγκεκριμένα δεδομένα για την εφαρμογή οποιασδήποτε αλλαγής, η αγορά παραμένει σε αναμονή. Για τους επαγγελματίες της Πάτρας, πάντως, το ενδεχόμενο ενός πακέτου τσιγάρων στα 10 ή 12 ευρώ δεν αποτελεί απλώς μια συζήτηση για τη φορολογία, αλλά μια εξέλιξη που μπορεί να αλλάξει ριζικά τις ισορροπίες στον κλάδο.
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
