«Οταν τα ΜΜΕ αντικαθιστούν το Δικαστήριο»

Η ενημέρωση είναι θεμέλιο της Δημοκρατίας.

Καθώς πλησιάζει η προεκλογική περίοδος και η πολιτική αντιπαράθεση εντείνεται, η ευθύνη των ΜΜΕ μεγαλώνει. Δεν μπορεί όμως να μετατρέπεται σε δημόσιο δικαστήριο: η καταγγελία να παρουσιάζεται ως απόδειξη, η υπόνοια ως βεβαιότητα και ο άνθρωπος ως ένοχος από την οθόνη.

Από την υπόθεση της οδού Καρνεάδου και τους «γιατρούς» της τηλεοπτικής υπερπροβολής, μέχρι την τραγωδία των Τεμπών και την υπόθεση του άτυχου τραγουδιστή, το ερώτημα παραμένει:

Πού τελειώνει η δημοσιογραφική έρευνα και πού αρχίζει η τηλεοπτική διαπόμπευση;

Όταν το ίδιο θέμα ανακυκλώνεται αδιάκοπα από εκπομπή σε εκπομπή, με εικασίες και υπαινιγμούς, η ενημέρωση κινδυνεύει να γίνει τηλεοπτικό θέαμα. Άλλο έρευνα, άλλο φημολογία• άλλο ενημέρωση, άλλο διαπόμπευση. Ο δημοσιογράφος δεν είναι δικαστής και η τηλεόραση δεν είναι δικαστήριο.

Η συζήτηση, λοιπόν, δεν στρέφεται κατά της τηλεόρασης ή των δημοσιογράφων. Είναι μια μάχη υπέρ της υπεύθυνης δημοσιογραφίας.

Παράλληλα, αναδύεται ένα αμείλικτο κοινωνικό ερώτημα:

«Όλη η καλή Αθήνα» φαίνεται πως γνώριζε το ζευγάρι της οδού Καρνεάδου. Άνθρωποι με περγαμηνές, πτυχία και διακρίσεις σύχναζαν εκεί. Κανείς δεν αναρωτήθηκε για τον αυτοανακηρυγμένο «θεό επί Γης»; Ή μήπως κάποιοι γνώριζαν και επέλεγαν να εθελοτυφλούν;

Είναι εύκολο εκ των υστέρων να δηλώνουν όλοι εμβρόντητοι. Το δύσκολο – και το ουσιαστικό – είναι να αναλογιστούμε τι βλέπαμε, τι ανεχόμασταν και τι επιλέγαμε συστηματικά να αγνοούμε.

Η υπόληψη ενός ανθρώπου μπορεί να κατεδαφιστεί μέσα σε λίγα λεπτά. Η αποκατάστασή της, όμως, απαιτεί χρόνια. Η λάσπη ταξιδεύει με την ταχύτητα του φωτός, η αλήθεια κινείται με βήμα χελώνας.

Η τέταρτη εξουσία δεν χρειάζεται φίμωτρο. Χρειάζεται κανόνες, αντίβαρα και λογοδοσία.

Όταν η δημοσιογραφία κατασκευάζει ενόχους, δεν ελέγχει απλώς την εξουσία, μετατρέπεται η ίδια στην αυθαίρετη εξουσία που πρέπει να ελεγχθεί.

Και πριν κάποιος καταδικάσει έναν άνθρωπο από το γυαλί, ας αναρωτηθεί:

Ποιος του έδωσε το δικαίωμα να φορέσει την τήβεννο του δικαστή;