Η Μαιζώνος άλλαξε όψη. Ο δρόμος που για δεκαετίες αποτελούσε έναν από τους σημαντικότερους εμπορικούς άξονες στην Πάτρα απέκτησε νέα εικόνα με την πεζοδρόμησή του.
Περισσότερος χώρος για τους πεζούς, διαφορετική αισθητική, λιγότερα αυτοκίνητα και μια προσπάθεια να αποκτήσει το κέντρο της πόλης έναν πιο σύγχρονο χαρακτήρα. Ωστόσο, πίσω από τη νέα εικόνα, η εμπορική πραγματικότητα δεν φαίνεται να ακολουθεί την ίδια πορεία.
Αρκεί μια βόλτα στη Μαιζώνος για να διαπιστώσει κανείς ότι οι αλλαγές στο αστικό περιβάλλον δεν συνοδεύτηκαν απαραίτητα από αντίστοιχη ενίσχυση της αγοράς. Κατεβασμένα ρολά, άδειες βιτρίνες, καταστήματα που αναζητούν νέο ενοικιαστή και επαγγελματίες που δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στο κόστος λειτουργίας συνθέτουν μια εικόνα που προκαλεί προβληματισμό.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το ζήτημα των επαγγελματικών μισθωμάτων. Τα ενοίκια σε κεντρικά σημεία της Μαιζώνος έχουν φτάσει σε επίπεδα που, σύμφωνα με ανθρώπους της αγοράς, δύσκολα μπορούν να υποστηριχθούν από μια μικρή ή μεσαία εμπορική επιχείρηση. Έτσι, δημιουργείται μια αγορά δύο ταχυτήτων: Από τη μία οι μικροί και παραδοσιακοί έμποροι που πιέζονται οικονομικά και από την άλλη οι μεγάλες αλυσίδες και οι πολυεθνικές που διαθέτουν μεγαλύτερη οικονομική δυνατότητα.
7 έως 9 λουκέτα μέσα στη χρονιά
Τα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν από την εμπορική αγορά αποτυπώνουν την έκταση του προβλήματος. Περίπου 7 έως 9 καταστήματα έχουν κλείσει μέσα στη φετινή χρονιά στη Μαιζώνος, με τα υψηλά ενοίκια να συγκαταλέγονται στους βασικούς λόγους που οδηγούν επαγγελματίες στην απόφαση να αποχωρήσουν.
Η εικόνα, μάλιστα, δεν είναι πάντα αυτή ενός καταστήματος που παραμένει για μεγάλο διάστημα κλειστό. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι επαγγελματικοί χώροι περνούν στα χέρια μεγαλύτερων επιχειρηματικών σχημάτων και πολυεθνικών εταιρειών, οι οποίες μπορούν να ανταποκριθούν ευκολότερα στις οικονομικές απαιτήσεις των ιδιοκτητών.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι η αγορά διατηρεί την ίδια σύνθεση. Αντίθετα, η σταδιακή αντικατάσταση μικρότερων επιχειρήσεων από μεγάλες αλυσίδες αλλάζει τον εμπορικό χαρακτήρα του δρόμου. Καταστήματα που επί χρόνια αποτελούσαν σημείο αναφοράς για τους Πατρινούς αναγκάζονται να αποχωρήσουν, ενώ στη θέση τους εμφανίζονται επιχειρήσεις με διαφορετικό οικονομικό μέγεθος και δυνατότητες.
Η τάση δεν εμφανίστηκε ξαφνικά. Την προηγούμενη χρονιά, στο τμήμα της Μαιζώνος από την Αράτου έως τη Γούναρη, καταγράφηκαν 15 κλεισίματα καταστημάτων και επιχειρήσεων. Από αυτά, πέντε πέρασαν σε πολυεθνικές εταιρείες, ενώ άλλοι επαγγελματίες επέλεξαν να κατεβάσουν οριστικά ρολά ή να αναζητήσουν φθηνότερη επαγγελματική στέγη σε γειτονικούς δρόμους.
Ενοίκιο 3.500 ευρώ τον μήνα
Το ύψος των μισθωμάτων αποτελεί ίσως το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο της σημερινής κατάστασης. Ο αντιπρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Πατρών, Βασίλης Στριφτούλιας, περιγράφει μια αγορά στην οποία οι απαιτήσεις των ιδιοκτητών για τα επαγγελματικά ακίνητα παραμένουν ιδιαίτερα υψηλές, χωρίς να λαμβάνουν πάντοτε υπόψη τις πραγματικές δυνατότητες των επιχειρήσεων.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση καταστήματος απέναντι από τη Μητρόπολη της Πάτρας, όπου το μηνιαίο ενοίκιο φτάνει τα 3.500 ευρώ.
Πρόκειται για ένα ποσό που δημιουργεί ένα ιδιαίτερα υψηλό σταθερό κόστος για οποιονδήποτε επαγγελματία επιχειρεί να δραστηριοποιηθεί στο συγκεκριμένο σημείο. Και το ενοίκιο είναι μόνο η αρχή. Μια επιχείρηση καλείται παράλληλα να καλύψει μισθοδοσία, ασφαλιστικές εισφορές, λειτουργικά έξοδα, προμήθειες, ενέργεια και φορολογικές υποχρεώσεις.
Όπως μεταφέρει ο Βασίλης Στριφτούλιας, «δεν βγαίνουν τα λεφτά αυτά με το εμπόριο».
Το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο για τα μικρά καταστήματα, τα οποία δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να απορροφήσουν μεγάλες αυξήσεις ή να λειτουργούν για μεγάλα χρονικά διαστήματα με περιορισμένο τζίρο.
Σε αυτό το περιβάλλον, αρκετοί έμποροι στρέφονται προς την Κορίνθου, την Ερμού και άλλους δρόμους του εμπορικού κέντρου, αναζητώντας επαγγελματικούς χώρους με πιο προσιτά μισθώματα. Η μετακίνηση αυτή, ωστόσο, δεν είναι πάντα εύκολη. Η αλλαγή έδρας συνεπάγεται νέα έξοδα, πιθανή απώλεια μέρους της πελατείας και την ανάγκη να χτιστεί από την αρχή η εμπορική παρουσία σε ένα διαφορετικό σημείο.
Το πρόβλημα δεν σταματά στη Μαιζώνος
Η εικόνα της Μαιζώνος δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό. Η ανησυχία για την κατάσταση της εμπορικής αγοράς επεκτείνεται και στους υπόλοιπους κεντρικούς δρόμους της Πάτρας, όπου τα ανενεργά καταστήματα αποτελούν πλέον ένα ορατό κομμάτι της καθημερινότητας.
Στοιχεία έρευνας του ΙΝΕΜΥ-ΕΣΕΕ, έπειτα από επιτόπια καταγραφή το 2025, αποτυπώνουν με αριθμούς το μέγεθος του φαινομένου. Στα 26 οικοδομικά τετράγωνα που εξετάστηκαν εντοπίστηκαν 217 ανενεργοί επαγγελματικοί χώροι σε σύνολο 813.
Το ποσοστό των κλειστών χώρων ανήλθε στο 26,69%, δηλαδή περισσότεροι από ένας στους τέσσερις επαγγελματικούς χώρους που καταγράφηκαν δεν λειτουργούσαν.
Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η εικόνα σε συγκεκριμένα σημεία της Καραϊσκάκη, όπου το ποσοστό των ανενεργών χώρων άγγιξε ακόμη και το 70%.
Από την Κανακάρη και την Κορίνθου μέχρι την Καραϊσκάκη, η εικόνα δείχνει ότι το πρόβλημα έχει ευρύτερες διαστάσεις και δεν αφορά μόνο έναν δρόμο ή μία συγκεκριμένη εμπορική ζώνη.
Η αύξηση των κλειστών καταστημάτων δεν επηρεάζει μόνο τους ίδιους τους επιχειρηματίες. Αλλάζει τη λειτουργία ολόκληρων δρόμων, περιορίζει την εμπορική κίνηση και δημιουργεί μια αλυσιδωτή επίδραση στις επιχειρήσεις που παραμένουν ενεργές. Όταν λιγοστεύουν οι ανοιχτές βιτρίνες, περιορίζεται σταδιακά και ο λόγος για τον οποίο ένας καταναλωτής θα επιλέξει να επισκεφθεί έναν συγκεκριμένο εμπορικό δρόμο.
Μία αποχώρηση στα επίσημα στοιχεία, πολύ περισσότερα λουκέτα στην πραγματικότητα
Ένα ακόμη στοιχείο που προκαλεί ερωτήματα είναι η απόσταση ανάμεσα στην εικόνα που καταγράφεται στους δρόμους και στα επίσημα μητρώα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Επιμελητηρίου Αχαΐας, εμφανίζεται μόλις μία αποχώρηση, την ώρα που οι άνθρωποι της αγοράς εκτιμούν ότι οι πραγματικές απώλειες επιχειρήσεων είναι σημαντικά περισσότερες.
Η απόκλιση αυτή φαίνεται να συνδέεται με τις καθυστερήσεις στην ενημέρωση των μητρώων, καθώς δεν έχουν ολοκληρωθεί σε όλες τις περιπτώσεις οι σχετικές διαδικασίες στην Εφορία.
Έτσι, δημιουργείται μια εικόνα που δεν ανταποκρίνεται απαραίτητα στην πραγματική κατάσταση της αγοράς. Ένα κατάστημα μπορεί να έχει σταματήσει τη λειτουργία του, να έχει αδειάσει και να έχει κατεβάσει ρολά, χωρίς η επιχειρηματική του αποχώρηση να έχει αποτυπωθεί ακόμη πλήρως στα επίσημα στοιχεία.
Το αποτέλεσμα είναι ότι η πραγματική έκταση των λουκέτων ενδέχεται να γίνεται αντιληπτή πρώτα από τους ανθρώπους που κινούνται καθημερινά στην αγορά και πολύ αργότερα από τις επίσημες καταγραφές.
Νέα εικόνα στον δρόμο, αλλά ποιοι θα μπορούν να παραμείνουν στην αγορά;
Η πεζοδρόμηση της Μαιζώνος αποτέλεσε μια σημαντική παρέμβαση στον αστικό ιστό της Πάτρας. Άλλαξε την καθημερινότητα των πεζών, τη μορφή του κέντρου και τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες κινούνται σε έναν από τους πιο κεντρικούς δρόμους της πόλης.
Όμως, η αναβάθμιση ενός εμπορικού δρόμου δεν εξαρτάται αποκλειστικά από το πλάτος των πεζοδρομημένων επιφανειών, την αισθητική και τις κυκλοφοριακές παρεμβάσεις. Εξαρτάται και από τη δυνατότητα των επιχειρήσεων να επιβιώσουν, να διατηρήσουν το προσωπικό τους και να συνεχίσουν να προσελκύουν καταναλωτές.
Το μεγάλο ερώτημα είναι αν η Μαιζώνος θα καταφέρει να διατηρήσει τον εμπορικό χαρακτήρα της ή αν σταδιακά θα μετατραπεί σε έναν δρόμο όπου η παρουσία των μεγάλων αλυσίδων θα περιορίζει όλο και περισσότερο τον χώρο για τις μικρές, τοπικές επιχειρήσεις.
Γιατί ένας πεζόδρομος δεν κρίνεται μόνο από το πόσοι άνθρωποι περπατούν σε αυτόν, αλλά και από το πόσα καταστήματα παραμένουν ανοιχτά. Και στη Μαιζώνος, πίσω από τη νέα εικόνα, τα λουκέτα εξακολουθούν να αποτελούν ένα από τα πιο ηχηρά μηνύματα της τοπικής αγοράς.
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
