Ενα οργανωμένο σύστημα εξαπάτησης των βρετανικών υπηρεσιών μετανάστευσης, μέσω του οποίου εύποροι αλλοδαποί μπορούν να εμφανίζονται ως ταλαντούχοι καλλιτέχνες ή ειδικοί στην τεχνολογία προκειμένου να εξασφαλίσουν βίζα για το Ηνωμένο Βασίλειο, αποκαλύπτει έρευνα του BBC.
Εταιρείες φέρονται να προσφέρουν ολοκληρωμένα πακέτα υπηρεσιών, που περιλαμβάνουν από κατασκευασμένα καλλιτεχνικά έργα και εκθέσεις μέχρι δημοσιεύματα στα μέσα ενημέρωσης και συστατικές επιστολές, έναντι ποσών που ξεπερνούν τις 100.000 λίρες.
«Δεν τους δώσαμε ούτε μια στιγμή ηρεμία, ήμασταν γενναίοι» – Η αντίδραση της Δανίας μετά το σοκ εκτός έδρας νίκη της Πορτογαλίας με 4-1
Στο επίκεντρο βρίσκεται η βίζα Global Talent, ένα πρόγραμμα που θεσπίστηκε το 2020 με στόχο να προσελκύσει στη Βρετανία κορυφαίους επιστήμονες και ερευνητές από ολόκληρο τον κόσμο, ενώ απευθύνεται και σε δημιουργούς και καλλιτέχνες.
Έπειτα από την έρευνα του BBC, το βρετανικό υπουργείο Εσωτερικών προχωρά στην ανάκληση των θεωρήσεων εισόδου που είχαν χορηγηθεί σε δύο Νιγηριανούς, οι οποίοι παρουσιάζονταν ως φωτογράφοι καλλιτεχνικής φωτογραφίας. Οι αρχές θεωρούν ότι τις εξασφαλίστηκαν με δόλια μέσα.
Οι υποψήφιοι για τη χορήγηση βίζας Global Talent δεν υποβάλλονται σε συνέντευξη, αλλά πρέπει να αποδείξουν ότι διαθέτουν εξαιρετικό ταλέντο ή ιδιαίτερα σημαντικές προοπτικές στον επαγγελματικό ή καλλιτεχνικό τομέα όπου δραστηριοποιούνται.
Το πρόγραμμα επιτρέπει στη συνέχεια στους δικαιούχους να μεταφέρουν τις οικογένειές τους στο Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ προσφέρει και τη δυνατότητα σχετικά γρήγορης απόκτησης άδειας μόνιμης παραμονής, μέσα σε τρία ή πέντε χρόνια.
Η έρευνα διαπίστωσε, ωστόσο, ότι εύποροι ενδιαφερόμενοι που επιδιώκουν να παρακάμψουν τις προϋποθέσεις του συστήματος μπορούν να αγοράσουν, έναντι υψηλής αμοιβής, πλαστό καλλιτεχνικό πορτφόλιο, το οποίο παρουσιάζουν ως προσωπικό δημιούργημα.
Έργα τέχνης από την Κίνα, εκθέσεις και δημοσιεύματα «κατά παραγγελία»
Σύμβουλος εταιρείας με έδρα το Λονδίνο δήλωσε σε δημοσιογράφο του BBC, ο οποίος εμφανίστηκε ως υποψήφιος πελάτης, ότι η εταιρεία του μπορούσε να προμηθεύσει έργα τέχνης κατασκευασμένα στην Κίνα, αλλά και να οργανώσει εκθέσεις, δημοσιεύματα στα μέσα ενημέρωσης και συστατικές επιστολές.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι κανένας πελάτης που είχε αγοράσει το πλήρες πακέτο υπηρεσιών, κόστους άνω των 100.000 λιρών, δεν είχε ποτέ αντιμετωπίσει πρόβλημα με την έγκριση της αίτησης του για βίζα Global Talent.
Στην περίπτωση των δύο Νιγηριανών, η έρευνα ξεκίνησε έπειτα από πληροφορίες για φαινομενικά πλαστά δημοσιεύματα εφημερίδων, τα οποία παρουσίαζαν και αξιολογούσαν το καλλιτεχνικό τους έργο.
Η Μολάρα Γουντ, γνωστή κριτικός τέχνης στη Νιγηρία, δήλωσε ότι το όνομά της είχε χρησιμοποιηθεί σε διαδικτυακές κριτικές που εξυμνούσαν το έργο των δύο, κατά τα άλλα άγνωστων, καλλιτεχνών. «Υπάρχει πραγματικό πρόβλημα με πλαστά άρθρα που τοποθετούνται σε ιστοσελίδες εφημερίδων, χρησιμοποιώντας τις υπογραφές έγκριτων δημοσιογράφων πολιτισμού», ανέφερε.
Η έρευνα αποκάλυψε επίσης μια αντίστοιχη περίπτωση στον τεχνολογικό τομέα. Γυναίκα που επιχείρησε να εξασφαλίσει βίζα Global Talent ως ταλέντο στον τομέα της τεχνολογίας από την Ινδία, ανέφερε ότι εταιρεία στην οποία είχε απευθυνθεί κατασκεύασε αποδεικτικά στοιχεία για την αίτησή της.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονταν ένα ανύπαρκτο βραβείο για mentoring άλλων επαγγελματιών του χώρου της τεχνολογίας και υλικό που παρουσίαζε ψευδώς τη γυναίκα ως ομιλήτρια σε εκδήλωση. Η αίτησή της απορρίφθηκε.
Το βρετανικό υπουργείο Εσωτερικών χαρακτήρισε τα ευρήματα της δημοσιογραφικής έρευνας «εξαιρετικά σοβαρά» και ανακοίνωσε ότι η εταιρεία που προσέφερε το πακέτο των 100.000 λιρών βρίσκεται ήδη υπό διερεύνηση.
Εκπρόσωπος του υπουργείου ξεκαθάρισε ότι οι αρχές «δεν θα ανεχθούν κανέναν να εξαπατά το σύστημα μετανάστευσης του Ηνωμένου Βασιλείου».
Πρόσθεσε ότι το πρόγραμμα Global Talent βρίσκεται ήδη υπό επανεξέταση και ότι «η υπουργός Εσωτερικών θα λάβει οποιοδήποτε μέτρο χρειαστεί για να σταματήσει η καταχρηστική εκμετάλλευσή του».
«Δεν έχει σημασία αν είσαι καλλιτέχνης»: Η υπόσχεση για εγγυημένη έγκριση
Ο άνδρας που προσφέρθηκε να εξασφαλίσει έργα τέχνης κατασκευασμένα στην Κίνα δήλωσε ότι εργαζόταν για την iCareer Consultancy UK, εταιρεία με έδρα το Canary Wharf του Λονδίνου.
Στο ίδιο σημείο στεγάζεται και η συνδεδεμένη εταιρεία ADArt Global Ltd, η οποία είναι εγγεγραμμένη στην αρμόδια κρατική ρυθμιστική αρχή ως εταιρεία παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών σε θέματα μετανάστευσης.
Αναρτήσεις εργαζομένων της iCareer στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προωθούν το πρόγραμμα Global Talent ως μέσο εγκατάστασης εύπορων Κινέζων στη Βρετανία, χωρίς να απαιτείται να γνωρίζουν αγγλικά.
Κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας και στη συνέχεια προσωπικής συνάντησης με δημοσιογράφο του BBC, η οποία μιλούσε μανδαρινικά, ο σύμβουλος της iCareer προχώρησε σε σειρά αποκαλυπτικών ισχυρισμών.
Ανέφερε ότι τουλάχιστον τέσσερις πελάτες του είχαν εξασφαλίσει βίζα Global Talent μέσα στη χρονιά, ενώ άφησε να εννοηθεί ότι άλλοι δέκα βρίσκονταν στη διαδικασία υποβολής αίτησης.
Υποστήριξε ακόμη ότι η εταιρεία μπορούσε να διαθέσει εργαζόμενό της ο οποίος θα εμφανιζόταν ως ο πελάτης σε εγκαίνια εκθέσεων και θα δημιουργούσε επαγγελματικές επαφές, ώστε να συγκεντρωθούν τα απαραίτητα στοιχεία για την αίτηση.
Για επιπλέον 28.000 λίρες, μάλιστα, η δημοσιογράφος θα μπορούσε, σύμφωνα με τον σύμβουλο, να κερδίσει ένα κινεζικό καλλιτεχνικό βραβείο με χορηγό το περιοδικό Forbes, ενισχύοντας έτσι τον φάκελό της.
Η iCareer αρνήθηκε ότι πουλά υπηρεσίες έκδοσης βίζας και υποστήριξε ότι ο συγκεκριμένος σύμβουλος είχε αποχωρήσει από την εταιρεία πριν συνομιλήσει με τη δημοσιογράφο.
Ωστόσο, το όνομά του εξακολουθούσε να εμφανίζεται στον ιστότοπό της, ενώ ο ίδιος είχε παραδώσει στη δημοσιογράφο σύμβαση με την επωνυμία και την εταιρική διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της iCareer.
Πώς ξεκίνησε η έρευνα του BBC
Το BBC άρχισε να ερευνά τις δραστηριότητες της iCareer έπειτα από σχετική πληροφορία που έλαβε στον απόηχο προηγούμενης έρευνάς του για πλαστές αιτήσεις ασύλου.
Σε εκείνη την έρευνα είχε αποκαλύψει πώς δικηγορικά γραφεία και σύμβουλοι βοηθούσαν μετανάστες να εμφανίζονται ψευδώς ως ομοφυλόφιλοι, προκειμένου να εξασφαλίσουν άσυλο.
Η iCareer ιδρύθηκε το 2018, στεγάζεται σε χώρο συνεργατικών γραφείων και διαφημίζεται ως εταιρεία που παρέχει υπηρεσίες αναζήτησης εργασίας και επαγγελματικής καθοδήγησης.
Ένας σύμβουλός της, ο οποίος συστηνόταν ως Πίτερ, είχε δημοσιεύσει επανειλημμένως αναρτήσεις στην κινεζική πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης Xiaohonshu.
Σε ανάρτησή του τον Φεβρουάριο καυχιόταν: «Στην πραγματικότητα δεν έχει σημασία αν είσαι καλλιτέχνης… Η υπηρεσία μας για τη βίζα Global Talent στον τομέα των τεχνών περιλαμβάνει τα πάντα, με εγγυημένη έγκριση… Λέμε ότι μπορούμε να το κάνουμε ακόμη κι αν δεν είσαι καλλιτέχνης, επειδή συμπεριλαμβάνουμε και τα έργα τέχνης».
Σε άλλο βίντεο, ο Πίτερ, του οποίου το πραγματικό όνομα είναι Σιλόνγκ Γκουάν, εξηγούσε ότι συνιστούσε τη βίζα Global Talent στην κατηγορία των τεχνών επειδή κάθε άλλη δυνατότητα μόνιμης εγκατάστασης στο Ηνωμένο Βασίλειο προϋπέθετε «εξαιρετικά υψηλό επίπεδο γνώσης της αγγλικής γλώσσας».
Σε αναρτήσεις του σε άλλη πλατφόρμα, με το όνομα χρήστη «iCareerPeter», είχε επίσης δημοσιεύσει, με καλυμμένα τα προσωπικά τους στοιχεία, ονόματα ανθρώπων των οποίων οι αιτήσεις, όπως ισχυριζόταν, είχαν εγκριθεί.
Το BBC δεν κατάφερε να επιβεβαιώσει αυτούς τους ισχυρισμούς.
Ωστόσο, ο Χαρτζάπ Σινγκ Μπανγκάλ, έμπειρος δικηγόρος ειδικευμένος σε θέματα μετανάστευσης, ο οποίος εξέτασε όλα τα ευρήματα της έρευνας, δήλωσε ότι η βοήθεια προς ανθρώπους ώστε να εμφανίζονται ψευδώς ως καλλιτέχνες συνιστά «εξελιγμένη μορφή απάτης».
Όπως εξήγησε, ολόκληρος ο μηχανισμός αποσκοπεί «στην προσπάθεια εξαπάτησης του υπουργείου Εσωτερικών και στο να πειστούν τόσο το υπουργείο όσο και ο φορέας που χορηγεί την απαραίτητη έγκριση ότι είμαι πραγματικό πρόσωπο με γνήσια καλλιτεχνική ιδιότητα».
Το πρόγραμμα Global Talent θεσπίστηκε από τους Συντηρητικούς, αλλά έχει υποστηριχθεί με ιδιαίτερο ζήλο και από τη σημερινή κυβέρνηση των Εργατικών, παρά το γεγονός ότι η τελευταία αυστηροποιεί άλλους μεταναστευτικούς κανόνες, επιδιώκοντας να περιορίσει τη μετανάστευση.
Το 2025 χορηγήθηκαν περίπου 6.600 βίζες Global Talent, ενώ οι αιτήσεις στην κατηγορία των τεχνών και του πολιτισμού σχεδόν διπλασιάστηκαν μεταξύ 2023 και 2025.
Οι αιτήσεις πρέπει να εγκρίνονται από τον αρμόδιο φορέα. Για τις τέχνες και τον πολιτισμό, ο φορέας αυτός είναι το Arts Council England, το οποίο ενέκρινε λίγο λιγότερες από τις μισές από τις σχεδόν 3.500 αιτήσεις που έλαβε πέρυσι.
Η μοναδική δυνατότητα παράκαμψης αυτής της διαδικασίας είναι να έχει κερδίσει ο υποψήφιος κάποιο σημαντικό βραβείο.
Στον κινηματογράφο και την τηλεόραση, για παράδειγμα, πρέπει να πρόκειται για Όσκαρ, BAFTA ή Χρυσή Σφαίρα σε μία από τις βασικές κατηγορίες.
Το Arts Council England δήλωσε στο BBC ότι αντιμετωπίζει σοβαρά τις καταγγελίες για απάτη και διενεργεί έρευνες όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι τα υποβληθέντα στοιχεία «ενδέχεται να ήταν παραπλανητικά ή πλαστά».
Το φτιαχτό πορτφόλιο με έργα τέχνης
Ο Πίτερ διαβεβαίωσε τη δημοσιογράφο του BBC ότι δεν αποτελούσε πρόβλημα το γεγονός πως δεν είχε καμία σχέση με την τέχνη και δεν μιλούσε αγγλικά. Όπως υποστήριξε, μπορούσε να τη βοηθήσει να αποκτήσει βίζα μέσω της κατηγορίας που απευθύνεται σε καλλιτέχνες με «εξαιρετικές προοπτικές».
«Θα αναλαμβάναμε την παραγωγή όλων των έργων τέχνης σας», εξήγησε, προσθέτοντας ότι η ανάθεση της δημιουργίας τους σε καλλιτέχνες στην Κίνα ήταν φθηνότερη από ό,τι στη Βρετανία.
Η δημοσιογράφος θα παραλάμβανε έως και 15 έργα, καταβάλλοντας περίπου 10.000 γουάν, δηλαδή 1.120 λίρες, για τη μεταφορά τους από το Πεκίνο στο Λονδίνο. Οι διαθέσιμες επιλογές περιλάμβαναν ελαιογραφίες, εικονογραφήσεις, γλυπτά, εικαστικές εγκαταστάσεις, ψηφιακή τέχνη και φωτογραφία.
Για την προώθηση της αίτησης, ο Πίτερ ανέφερε ότι η iCareer θα οργάνωνε εκθέσεις και δημοσιεύματα με κριτικές για τα έργα της υποψήφιας.
Ορισμένα στοιχεία θα έφεραν προγενέστερες ημερομηνίες, ώστε να δημιουργείται η εντύπωση ότι η ενδιαφερόμενη είχε ήδη πολυετή παρουσία στον καλλιτεχνικό χώρο.
Βραβείο Forbes μόνο με 28.000 λίρες
Κατά την τηλεφωνική επικοινωνία, αλλά και στην προσωπική συνάντηση που ακολούθησε, ο Πίτερ περιέγραψε επίσης πώς θα μπορούσε να βοηθήσει τη δημοσιογράφο να κερδίσει ένα σημαντικό βραβείο για Κινέζους καλλιτέχνες, το οποίο έχει ως χορηγό την αμερικανική εταιρεία μέσων ενημέρωσης Forbes.
Η διάκριση στα Forbes China Future Artists Awards θα βοηθούσε την αίτησή της για βίζα, όπως ισχυρίστηκε, αλλά θα απαιτούσε πρόσθετη αμοιβή περίπου 250.000 γουάν, δηλαδή 28.000 λιρών. Σε περίπτωση που δεν κέρδιζε το βραβείο, τα χρήματα θα επιστρέφονταν.
Το BBC επικοινώνησε με το Forbes, το οποίο επιβεβαίωσε ότι τα συγκεκριμένα βραβεία είναι πραγματικά και ότι η ADArt, η συνδεδεμένη εταιρεία της iCareer Consultancy, συγκαταλέγεται στους χορηγούς τους.
Το Forbes διευκρίνισε ότι η διαδικασία αξιολόγησης βασίζεται στα «υψηλά πρότυπα που εφαρμόζει το Forbes παγκοσμίως» και πραγματοποιείται από τη συντακτική ομάδα του Forbes China, με τη συνδρομή επαγγελματιών κριτών.
Και ντουμπλέρ… για τις εκθέσεις
Στο πλαίσιο της μεθόδευσης για την εξασφάλιση της βίζας, ο Πίτερ εξήγησε ότι η δημοσιογράφος θα έπρεπε επίσης να αποκτήσει κάποια «επαγγελματική εμπειρία… διαδικτυακά ή με φυσική παρουσία». Όταν εκείνη τον ρώτησε πώς θα μπορούσε να το κάνει αφού δεν μιλά αγγλικά, την καθησύχασε ότι δεν υπήρχε πρόβλημα.
Σύμφωνα με όσα της είπε, αντί γι’ αυτή θα μπορούσε να το κάνει μία συνάδελφός του, η οποία θα εμφανιζόνταν ακόμη στη θέση της σε εγκαίνια εκθέσεων, δημιουργώντας επαγγελματικές επαφές για λογαριασμό της. Ο Πίτερ υποστήριξε ότι οι υπάλληλοι που εξετάζουν τις αιτήσεις «δεν κοιτάζουν φωτογραφίες».
Όπως εξήγησε, ολόκληρη η διαδικασία θα διαρκούσε τουλάχιστον δύο χρόνια. Αυτό σήμαινε ότι η αίτηση της δημοσιογράφου δεν θα ήταν έτοιμη πριν από τα τέλη του 2028 ή τις αρχές του 2029.
Το συνολικό κόστος του πλήρους πακέτου υπηρεσιών ανερχόταν σε 880.000 γουάν, περίπου 98.000 λίρες, καταβλητέες σε τρεις δόσεις. Εάν η δημοσιογράφος επέλεγε να πληρώσει σε βρετανικές λίρες, θα επιβαρυνόταν επιπλέον με ΦΠΑ 20%.
Κατά τη διάρκεια της συνομιλίας, ο Πίτερ της έστειλε σύμβαση, στην οποία προβλεπόταν ότι η iCareer θα παρείχε «τα απαραίτητα δικαιολογητικά για την έγκριση» της αίτησης βίζας. Όταν η δημοσιογράφος τον ρώτησε εάν υπήρχε περίπτωση να μην εγκριθεί η αίτησή της, εκείνος απάντησε κατηγορηματικά: «Δεν υπάρχει τέτοια πιθανότητα. Συνεχίζουμε να δουλεύουμε για εσάς μέχρι να πετύχουμε το αποτέλεσμα».
Πρόσθεσε ότι η πελάτισσα θα έπαιρνε πίσω τα χρήματά της εάν η αίτηση απορριπτόταν εξαιτίας υλικού που είχε προσκομίσει η iCareer.
Ο δικηγόρος Χαρτζάπ Σινγκ Μπανγκάλ σχολίασε ότι ο Πίτερ είχε στείλει στο BBC «μια σύμβαση για την παραβίαση του νόμου».
Οι διαψεύσεις της εταιρείας
Όταν το BBC επικοινώνησε με τον Πίτερ και τον έφερε αντιμέτωπο με όσα είχε δηλώσει στη δημοσιογράφο που εργαζόταν υπό κάλυψη, εκείνος αρνήθηκε ότι ήταν διατεθειμένος να βοηθήσει ανθρώπους να παραστήσουν τους καλλιτέχνες ή να αναθέσει σε άλλους τη δημιουργία έργων τέχνης.
«Δεν κάνουμε τίποτα κακό ή παράνομο. Όλοι οι καλλιτέχνες μας είναι πραγματικοί καλλιτέχνες», υποστήριξε. Στη συνέχεια, η iCareer, μέσω των δικηγόρων της, ανέφερε ότι η εργασιακή σχέση της με τον Πίτερ είχε λήξει στις αρχές Οκτωβρίου, λίγο πριν από τη συνομιλία του με τη δημοσιογράφο του BBC.
Παράλληλα, η εταιρεία αρνήθηκε κατηγορηματικά ότι «προσφέρει οποιεσδήποτε υπηρεσίες εξασφάλισης βίζας». «Η συνάντηση που περιγράφει το BBC δεν είχε εγκριθεί από την iCareer», ανέφερε. «Δεν υιοθετούμε τους ισχυρισμούς ή τις υποτιθέμενες υπηρεσίες που του αποδίδονται».
Η εταιρεία πρόσθεσε ότι δεν γνώριζε πως ο Πίτερ και ακόμη ένας εργαζόμενος είχαν δημοσιεύσει αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για την προώθηση αυτών των υπηρεσιών και ότι θα ερευνούσε το ζήτημα.
Ανέφερε επίσης ότι η ADArt, η οποία έχει τον ίδιο ιδιοκτήτη με την iCareer και την οποία ο Πίτερ είχε παρουσιάσει στη δημοσιογράφο ως άλλο τμήμα του ομίλου, «αναλαμβάνει καλλιτέχνες και τους βοηθά να επιμελούνται εκθέσεις και να αναπτύσσουν επαγγελματικές σχέσεις».
Ωστόσο, ο Πίτερ εξακολουθούσε να εμφανίζεται ως εργαζόμενος στην ιστοσελίδα της iCareer, καθώς και στο προσωπικό του προφίλ στο LinkedIn, μέχρι τη στιγμή που το BBC επικοινώνησε με την εταιρεία. Η iCareer απέδωσε το γεγονός σε παράλειψη.
Επιπλέον, η μυστική συνάντηση πραγματοποιήθηκε στο ίδιο κτίριο του Canary Wharf όπου στεγάζονται η iCareer και η ADArt, σε χώρο συνεργατικών γραφείων.
Ο Πίτερ είχε επίσης δώσει στη δημοσιογράφο ενημερωτικό φυλλάδιο της iCareer και είχε αποστείλει σύμβαση που περιλάμβανε εταιρική διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της επιχείρησης.
Ο δικηγόρος Χαρτζάπ Σινγκ Μπανγκάλ δηλώνει βέβαιος ότι ορισμένες αιτήσεις που στηρίζονται σε πλαστά στοιχεία καταφέρνουν να εγκριθούν.
Αυτό φαίνεται να επιβεβαιώνεται από την περίπτωση των δύο Νιγηριανών που παρουσιάζονταν ως φωτογράφοι καλλιτεχνικής φωτογραφίας.
Σύμφωνα με την έρευνα του BBC, οι δύο άνδρες είχαν καταφέρει να εξασφαλίσουν βίζες Global Talent βασιζόμενοι σε κατασκευασμένα αποδεικτικά στοιχεία. Οι θεωρήσεις εισόδου τους έχουν πλέον ανακληθεί εξαιτίας των αποκαλύψεων του δικτύου.
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
