Ποιος, αλήθεια, ευθύνεται για την εικόνα εγκατάλειψης που παρουσιάζουν πολλές περιοχές της Πάτρας;
Ποιος ευθύνεται όταν ένα δημόσιο ή ιδιωτικό ακίνητο εγκαταλείπεται και είναι θέμα χρόνου να παραβιαστεί, να λεηλατηθεί και να απογυμνωθεί από οτιδήποτε έχει μεταπωλητική αξία; Το φαινόμενο δεν είναι καινούργιο. Κάθε τόσο γίνονται γνωστά περιστατικά όπου από εγκαταλειμμένα κτίρια και χώρους αφαιρούνται μεταλλικά αντικείμενα, καλώδια, εξαρτήματα και οτιδήποτε μπορεί να καταλήξει στην αγορά ανακυκλώσιμων μετάλλων. Η εικόνα μιας περιουσίας που διαλύεται κομμάτι-κομμάτι δεν αποτελεί πλέον εξαίρεση. Έχει γίνει επαναλαμβανόμενο φαινόμενο. Το ερώτημα, επομένως, δεν είναι μόνο ποιος κλέβει. Είναι και πού καταλήγουν αυτά που κλέβονται. Υπάρχουν νόμιμες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην ανακύκλωση μετάλλων και οφείλουν να λειτουργούν μέσα στο πλαίσιο που προβλέπει ο νόμος. Όπου, όμως, υπάρχει υποψία ότι προϊόντα παράνομης προέλευσης διοχετεύονται στην αγορά, το κράτος έχει την υποχρέωση να ελέγχει, να διασταυρώνει και, όπου διαπιστώνονται παραβάσεις, να επιβάλλει τον νόμο. Και εδώ ακριβώς βρίσκεται το πρόβλημα. Δεν μπορεί η πολιτεία να γνωρίζει ότι συγκεκριμένοι χώροι έχουν εγκαταλειφθεί, ότι επανειλημμένα σημειώνονται κλοπές μετάλλων και ότι υπάρχει οργανωμένη αγορά για την απορρόφησή τους και παρ’ όλα αυτά να εμφανίζεται κάθε φορά εκ των υστέρων, όταν η ζημιά έχει ήδη γίνει.
Η ασφάλεια μιας πόλης δεν είναι μόνο η παρουσία της Αστυνομίας στους δρόμους. Είναι και η πρόληψη, ο έλεγχος, η προστασία της δημόσιας και ιδιωτικής περιουσίας, η εφαρμογή των κανόνων και κυρίως η αίσθηση ότι ο νόμος εφαρμόζεται με τον ίδιο τρόπο για όλους.
Αυτό αφορά την Ελληνική Αστυνομία,
αλλά δεν αφορά μόνο αυτήν
Αφορά τον δήμο, την Περιφέρεια, τις αρμόδιες υπηρεσίες, τις ελεγκτικές αρχές και, τελικά, ολόκληρο τον κρατικό μηχανισμό. Καθένας έχει τον δικό του ρόλο και κανείς δεν μπορεί να μεταφέρει μονίμως την ευθύνη στον επόμενο. Το ίδιο ισχύει και για την αντιμετώπιση παραβατικών συμπεριφορών που συνδέονται με ευάλωτες ή περιθωριοποιημένες κοινωνικές ομάδες.
Η πολιτεία οφείλει να προστατεύει τα δικαιώματα όλων των πολιτών, αλλά ταυτόχρονα να εφαρμόζει τους ίδιους κανόνες σε όλους. Η κοινωνική ένταξη δεν μπορεί να σημαίνει ανοχή στην παρανομία, όπως και η αντιμετώπιση της παρανομίας δεν μπορεί να σημαίνει συλλογική στοχοποίηση. Αυτό είναι ίσως το πιο δύσκολο σημείο της υπόθεσης: να εφαρμοστεί ο νόμος χωρίς διακρίσεις, αλλά και χωρίς εξαιρέσεις. Γιατί όταν η αυθαίρετη κατάληψη δημόσιου χώρου, η παράνομη εγκατάσταση, η καταστροφή ξένης περιουσίας ή η κλοπή αντιμετωπίζονται με ανοχή, το μήνυμα που τελικά εκπέμπεται είναι ότι υπάρχουν περιοχές και περιπτώσεις όπου ο νόμος εφαρμόζεται διαφορετικά.
Και τότε η Πολιτεία χάνει κάτι πολύ σημαντικότερο από έναν έλεγχο ή μια επιχείρηση: χάνει την αξιοπιστία της. Η δημιουργία ειδικών αστυνομικών μονάδων ή η εξαγγελία νέων μέτρων μπορεί να είναι χρήσιμη μόνο εφόσον συνοδεύεται από πραγματική βούληση εφαρμογής του νόμου. Διαφορετικά, κινδυνεύει να μείνει στη μνήμη ως άλλη μία τελετή, άλλη μία ανακοίνωση και άλλη μία καταγραφή.
Η καταγραφή ενός προβλήματος είναι χρήσιμη. Δεν αποτελεί όμως λύση. Λύση είναι να ξέρεις τι συμβαίνει, να εντοπίζεις τους υπεύθυνους, να ελέγχεις τη διαδρομή των κλεμμένων υλικών, να προστατεύεις τους χώρους που είναι ευάλωτοι και να παρεμβαίνεις έγκαιρα.
Η Πάτρα δεν χρειάζεται ούτε γενικεύσεις ούτε άλλο ένα παιχνίδι «κλεφτών και αστυνόμων». Χρειάζεται κανόνες που εφαρμόζονται, ελέγχους που γίνονται και ευθύνες που αποδίδονται. Και ίσως το πραγματικό ερώτημα δεν είναι μόνο «ποιος φταίει;». Είναι αν, επιτέλους, υπάρχει η πολιτική και διοικητική βούληση να κάνει ο καθένας αυτό που του αναλογεί. Γιατί όταν το κράτος απουσιάζει από έναν χώρο, κάποιος άλλος αργά ή γρήγορα θα σπεύσει να καλύψει το κενό. Και τότε η παρανομία παύει να είναι εξαίρεση και αρχίζει να γίνεται καθεστώς.
ΑΛΕΞΗΣ ΚΑΡΒΟΥΝΤΖΗΣ
ΗΛ/ΓΟΣ ΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
