Η φονική έκρηξη στην Πλάκα, που συγκλόνισε την Αθήνα και άφησε πίσω της έξι νεκρούς, επαναφέρει με δραματικό τρόπο στο δημόσιο διάλογο το ζήτημα της ασφάλειας γύρω από το φυσικό αέριο.
Και στην Πάτρα, η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερο βάρος, καθώς ο σχεδιασμός του λιμανιού περιλαμβάνει ενεργειακές υποδομές και εγκαταστάσεις υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).
Ο δήμαρχος Πατρέων Κώστας Πελετίδης, μιλώντας στο Patrapress, επαναφέρει την πάγια θέση της δημοτικής αρχής απέναντι στην αποθήκευση φυσικού αερίου μέσα ή κοντά στον αστικό ιστό, υποστηρίζοντας ότι οι αποστάσεις από τις κατοικημένες περιοχές και οι απαιτήσεις ασφαλείας δεν αφήνουν περιθώριο για «επιπόλαιη προσέγγιση».
Η συγκυρία, πάντως, είναι ιδιαίτερα φορτισμένη. Στην Πλάκα, οι έρευνες μετά την έκρηξη στο κτίριο της οδού Λυσικράτους έχουν επικεντρωθεί στην εγκατάσταση φυσικού αερίου στο εσωτερικό του κτιρίου. Σύμφωνα με τα μέχρι σήμερα στοιχεία, δεν έχει εντοπιστεί διαρροή στον κεντρικό αγωγό που τροφοδοτούσε το κτίριο, ενώ η έρευνα στρέφεται στην εσωτερική εγκατάσταση.
Πλάκα: Η διαρροή αναζητείται μέσα στο κτίριο
Η έκρηξη σημειώθηκε το πρωί της 25ης Σεπτεμβρίου στην οδό Λυσικράτους, στην Πλάκα, προκαλώντας την κατάρρευση τμήματος του κτιρίου και μεγάλες ζημιές σε γειτονικά ακίνητα. Η επιχείρηση έρευνας και διάσωσης ολοκληρώθηκε με τον εντοπισμό των έξι θυμάτων.
Από την πρώτη στιγμή, το ενδεχόμενο διαρροής φυσικού αερίου βρέθηκε στο επίκεντρο των ερευνών. Οι πραγματογνώμονες εξετάζουν πλέον τα ευρήματα από το εσωτερικό του κτιρίου, τις συνδέσεις και τις συσκευές του διαμερίσματος στον δεύτερο όροφο. Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι η μεγαλύτερη εκτόνωση της έκρηξης φαίνεται να σημειώθηκε στον συγκεκριμένο όροφο.
Σημαντική παράμετρος στην έρευνα είναι ότι η διαρροή, σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία, δεν φαίνεται να προήλθε από το κεντρικό δίκτυο φυσικού αερίου. Η έρευνα έχει έτσι μετατοπιστεί στην εσωτερική εγκατάσταση του ακινήτου, ενώ οι αρμόδιες αρχές εξακολουθούν να αναζητούν τα ακριβή αίτια και τον μηχανισμό που οδήγησε στη συγκέντρωση αερίου και στην ανάφλεξη.
Το γεγονός αυτό έχει σημασία και για τον τρόπο με τον οποίο συζητείται το θέμα στην Πάτρα: η έκρηξη στην Αθήνα δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη ότι μια εγκατάσταση LNG στο λιμάνι θα προκαλούσε αντίστοιχο περιστατικό. Πρόκειται για διαφορετικές εγκαταστάσεις και διαφορετικές συνθήκες. Αποτελεί, ωστόσο, ένα πραγματικό περιστατικό ασφάλειας που αναπόφευκτα επαναφέρει τα ερωτήματα για τις υποδομές φυσικού αερίου, τα μέτρα πρόληψης και τις αποστάσεις ασφαλείας.
Τι σχεδιάζεται στο λιμάνι της Πάτρας
Η συζήτηση για το LNG στην Πάτρα δεν είναι καινούργια. Ήδη από το 2019, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας είχε δώσει θετική γνωμοδότηση για έργο εγκατάστασης τροφοδοσίας και αποθήκευσης υγροποιημένου φυσικού αερίου στον Νότιο Λιμένα Πατρών.
Σύμφωνα με την τότε περιβαλλοντική διαδικασία, η εγκατάσταση μικρής κλίμακας προβλεπόταν να χωροθετηθεί στο νοτιοδυτικό τμήμα του λιμανιού, σε έκταση περίπου 25.000 τετραγωνικών μέτρων, κοντά στην εκβολή του Γλαύκου και εντός της χερσαίας ζώνης του λιμένα. Η προβλεπόμενη αποθηκευτική ικανότητα ανερχόταν σε 3.000 κυβικά μέτρα LNG.
Ο σχεδιασμός, ωστόσο, έχει εξελιχθεί με τα χρόνια. Στο νέο πλαίσιο για το λιμάνι προβλέπονται ενεργειακές υποδομές LNG, ενώ κυβερνητικό υλικό έχει αναφέρει ακόμη και αύξηση της προβλεπόμενης χωρητικότητας από τα 3.000 στα 12.000 κυβικά μέτρα.
Το νέο Master Plan του λιμανιού, το οποίο εγκρίθηκε το 2026, περιλαμβάνει επίσης ενεργειακές υποδομές LNG και αντιμετωπίζει τον Νότιο Λιμένα ως χώρο με σημαντικό ρόλο στην εμπορευματική και ενεργειακή δραστηριότητα.
Με άλλα λόγια, η υπόθεση δεν αφορά απλώς μια παλιά ιδέα που έμεινε στα χαρτιά. Το LNG παραμένει ενταγμένο στον ευρύτερο σχεδιασμό του λιμανιού.
«Μέσα σε κατοικημένη περιοχή
δεν μπορεί να υπάρχει αποθήκευση»

Σε αυτό ακριβώς το σημείο παρεμβαίνει
ο Κώστας Πελετίδης.
Ο δήμαρχος Πατρέων υποστηρίζει ότι η θέση της δημοτικής αρχής είχε διατυπωθεί από την αρχή της συζήτησης για τις ενεργειακές υποδομές.
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει στο PatraPress, η δημοτική αρχή είχε επισημάνει εξαρχής «τους κινδύνους που έχει η πόλη μας από αποθήκευση φυσικού αερίου», ανεξάρτητα από τη μορφή στην οποία αυτό θα αποθηκευόταν ή θα διακινούνταν.
Ο κ. Πελετίδης βάζει στο επίκεντρο κυρίως τη χωροθέτηση και την απόσταση από τον αστικό ιστό. Όπως υποστηρίζει, η προτεινόμενη εγκατάσταση στο νέο λιμάνι βρίσκεται περίπου 50 μέτρα από πυκνοδομημένη περιοχή, απόσταση την οποία θεωρεί κρίσιμη παράμετρο για το ζήτημα της ασφάλειας.
«Μέσα σε κατοικημένη περιοχή δεν μπορεί να υπάρχει αποθήκευση υγροποιημένου ή όποιας μορφής φυσικού αερίου», αναφέρει χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι, εφόσον προχωρήσει ένας τέτοιος σχεδιασμός, θα πρέπει να εφαρμοστούν οι αυστηρότερες δυνατές προδιαγραφές.
Για τον δήμαρχο, η συζήτηση δεν περιορίζεται μόνο στη δεξαμενή αποθήκευσης. Περιλαμβάνει ολόκληρη την αλυσίδα: αποθήκευση, μεταφορά, τροφοδοσία και κίνηση οχημάτων που μεταφέρουν LNG.
Η αναφορά στα βυτία και οι τέσσερις εγκαταστάσεις
Ο Κώστας Πελετίδης θυμίζει, μάλιστα, ότι στο παρελθόν είχε συζητηθεί ένα ευρύτερο σχέδιο με περισσότερα σημεία υποδοχής φυσικού αερίου στην πόλη.
Όπως λέει, η δημοτική αρχή είχε αντιδράσει σε σχεδιασμό που, σύμφωνα με την περιγραφή του, θα οδηγούσε στη δημιουργία τεσσάρων σημείων σχετικών με το φυσικό αέριο, αλλά και σε αποθήκευση μέσα στην πόλη και κίνηση βυτίων με υγροποιημένο αέριο στον αστικό ιστό.
«Θα τρέχανε τα βυτία με το υγροποιημένο αέριο μέσα στην πόλη, λες και θα πηγαίναμε καραμέλες», αναφέρει χαρακτηριστικά, χρησιμοποιώντας μια φράση που αποτυπώνει με έντονο τρόπο την αντίθεση της δημοτικής αρχής σε ένα τέτοιο μοντέλο.
Η θέση του δημάρχου είναι σαφής: η ασφάλεια πρέπει να προηγείται του ενεργειακού σχεδιασμού και, κατά την άποψή του, η αποθήκευση τέτοιου υλικού δεν μπορεί να συνυπάρχει με πυκνή κατοίκηση.
Έκρηξη στην Πλάκα: Εξετάζεται διαρροή αερίου που προκάλεσε τον σπινθήρα
Από την Πλάκα στην Πάτρα:
Η τραγωδία της Πλάκας, λοιπόν, λειτουργεί ως αφορμή για να ξανανοίξει στην Πάτρα ένας φάκελος που παραμένει ενεργός εδώ και χρόνια.
Από τη μία πλευρά βρίσκεται ο σχεδιασμός για έναν λιμένα με ισχυρότερο εμπορευματικό και ενεργειακό ρόλο και η ένταξη υποδομών LNG στο Master Plan. Από την άλλη, βρίσκεται η πάγια αντίθεση της δημοτικής αρχής στην αποθήκευση φυσικού αερίου κοντά στον αστικό ιστό, με αιχμή την απόσταση, τα μέτρα ασφαλείας και τις πιθανές συνέπειες ενός ατυχήματος.
Η έκρηξη στην Πλάκα δεν δίνει από μόνη της απάντηση στο ερώτημα αν μια εγκατάσταση LNG στην Πάτρα είναι ασφαλής ή όχι. Δίνει, όμως, νέα ένταση στη συζήτηση για τοπού, το πώς, με ποιες προδιαγραφές και υπό ποιους ελέγχους μπορούν να λειτουργούν εγκαταστάσεις φυσικού αερίου κοντά σε κατοικημένες περιοχές.
Και στην Πάτρα, όπου το λιμάνι βρίσκεται σε άμεση σχέση με την πόλη, το ερώτημα της χωροθέτησης αποκτά εκ των πραγμάτων ιδιαίτερη βαρύτητα. Η επόμενη φάση της συζήτησης θα κριθεί όχι μόνο από τις ενεργειακές ανάγκες και τον σχεδιασμό του λιμανιού, αλλά και από το πόσο αναλυτικά θα απαντηθούν τα ζητήματα της πρόληψης, της προστασίας του πληθυσμού και της διαχείρισης κινδύνου.
Για τον Κώστα Πελετίδη, πάντως, η θέση παραμένει αμετακίνητη: όπου υπάρχει πυκνή κατοίκηση, η αποθήκευση φυσικού αερίου πρέπει να αντιμετωπίζεται με τις αυστηρότερες δυνατές προϋποθέσεις και, όπως υποστηρίζει, να αποκλείεται όταν δεν μπορούν να διασφαλιστούν οι απαιτούμενες αποστάσεις και προδιαγραφές.









