Τα καταστήματα εστίασης στην Πάτρα βρίσκονται σε μία από τις πιο κρίσιμες καμπές των τελευταίων ετών.
Η ραγδαία εξάπλωση των ψηφιακών πλατφορμών διανομής φαγητού, όπως το e-food και η Wolt, έχει αλλάξει όχι μόνο τον τρόπο με τον οποίο παραγγέλνει ο καταναλωτής, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν καθημερινά τα καταστήματα.
Το delivery, που κάποτε ήταν μια συμπληρωματική υπηρεσία, σήμερα αποτελεί βασικό πυλώνα του τζίρου.
Όμως αυτή η μετάβαση δεν έγινε χωρίς κόστος.
Για πολλούς επαγγελματίες της εστίασης στην Πάτρα, οι πλατφόρμες είναι ταυτόχρονα σωσίβιο και βαρίδι.
Οι νεότερες ηλικίες έχουν υιοθετήσει πλήρως την κουλτούρα της εφαρμογής. Το κινητό τηλέφωνο έγινε το νέο «μενού» και η αναζήτηση καταστήματος περνά πρώτα μέσα από μια πλατφόρμα. Αυτό σημαίνει ότι όποιο μαγαζί δεν είναι παρόν εκεί, πρακτικά δεν υπάρχει για ένα μεγάλο κομμάτι της αγοράς.
Στην Πάτρα, μια πόλη με έντονη φοιτητική ζωή και αυξημένη κινητικότητα, το φαινόμενο είναι ακόμη πιο έντονο.
Οι επαγγελματίες γνωρίζουν ότι αν βγουν από τις πλατφόρμες, χάνουν ορατότητα, παραγγελίες και τελικά τζίρο.
Αυτό που αρχικά παρουσιάστηκε ως εργαλείο ανάπτυξης, σήμερα μοιάζει περισσότερο με σχέση εξάρτησης.
Πολλά καταστήματα δηλώνουν ότι δεν μπορούν να σταθούν χωρίς τις πλατφόρμες, ακόμη κι αν διαφωνούν με τους όρους συνεργασίας. Η ψηφιακή προβολή, η προσέγγιση πελατών και η ευκολία του συστήματος είναι σημαντικά πλεονεκτήματα.
Όμως το τίμημα είναι βαρύ. Οι προμήθειες που παρακρατούνται από κάθε παραγγελία μειώνουν δραστικά το καθαρό κέρδος των επιχειρήσεων.
Το κόστος της συμμετοχής
Σύμφωνα με στοιχεία της αγοράς, όταν μια παραγγελία γίνεται μέσω πλατφόρμας και περιλαμβάνει και διανομή από το δίκτυο της ίδιας της πλατφόρμας, το ποσοστό που παρακρατείται φτάνει μέχρι και το 25% με 26%.
Σε μια παραγγελία 20 ευρώ, το κατάστημα μπορεί να εισπράξει τελικά γύρω στα 14,5 ευρώ ή και λιγότερα, πριν ακόμη αφαιρεθούν τα έξοδα για πρώτες ύλες, ρεύμα, ενοίκια και προσωπικό.
Για πολλούς επαγγελματίες, οι online παραγγελίες δεν είναι πια πηγή κέρδους, αλλά μέσο επιβίωσης.
Η θέση των πλατφορμών
Οι ίδιες οι πλατφόρμες υποστηρίζουν ότι τα ποσοστά τους αντικατοπτρίζουν το κόστος της υπηρεσίας. Παρέχουν τεχνολογία, σύστημα πληρωμών, προβολή, διαφήμιση, πρόσβαση σε πελατεία και – όπου υπάρχει – τη διανομή. Θεωρούν ότι ο επιχειρηματίας πρέπει να ενσωματώσει το κόστος αυτό στην τιμή του προϊόντος. Στην πράξη, όμως, κάτι τέτοιο δεν είναι απλό. Ο ανταγωνισμός είναι έντονος και ο καταναλωτής ευαίσθητος στην τιμή. Έτσι, πολλά μαγαζιά απορροφούν μέρος της χρέωσης, πιέζοντας ακόμη περισσότερο τα περιθώρια κέρδους τους.
Δυσαρέσκεια στον κλάδο
Στην Πάτρα, η δυσαρέσκεια είναι εμφανής.
Οι επαγγελματίες μιλούν για μια σχέση που δεν είναι ισότιμη. Νιώθουν ότι οι πλατφόρμες καθορίζουν τους όρους του παιχνιδιού και εκείνοι καλούνται απλώς να προσαρμοστούν. Δεν είναι λίγοι όσοι κάνουν λόγο για «αναγκαστικό συνεταιρισμό». Θέλουν την πελατεία που φέρνουν οι εφαρμογές, αλλά ταυτόχρονα χάνουν την άμεση σχέση με τον πελάτη και τον έλεγχο της τιμολογιακής πολιτικής.
Ο πελάτης και οι νέες χρεώσεις
Και ο καταναλωτής, όμως, αρχίζει να βλέπει τις αλλαγές. Εκτός από την τιμή του φαγητού, προστίθενται χρεώσεις διανομής, μικρής παραγγελίας ή απόστασης.
Το delivery δεν είναι πια τόσο «φθηνό» όσο στο παρελθόν. Παρ’ όλα αυτά, η ευκολία, η ταχύτητα και η ποικιλία επιλογών κρατούν τις πλατφόρμες ψηλά στις προτιμήσεις του κοινού.
«Τζίρος που δημιουργεί ζημιογόνα χρήση»
Ο αντιπρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εστιατορικών και Συναφών Επαγγελμάτων και τ. Πρόεδρος του Συλλόγου Καταστηματαρχών Εστίασης και Αναψυχής Αχαΐας με δηλώνει στο Patrapress :
«Το online delivery αποτελεί πλέον αναπόσπαστο κομμάτι της λειτουργίας της εστίασης. Για χιλιάδες επιχειρήσεις είναι απαραίτητο κανάλι πωλήσεων. Όμως πίσω από τον αυξανόμενο ψηφιακό τζίρο κρύβεται ένα σοβαρό πρόβλημα: το πραγματικό κόστος της παραγγελίας μεταφέρεται ολοένα και περισσότερο στην ίδια την επιχείρηση. Οι προμήθειες των πλατφορμών, το κόστος διανομής, οι προωθητικές ενέργειες, οι εκπτώσεις, οι συσκευασίες, το προσωπικό και τα αυξημένα λειτουργικά έξοδα περιορίζουν δραματικά το καθαρό περιθώριο της επιχείρησης.
Αχαΐα: Προβληματική η τουριστική σεζόν – Χιλιάδες επιχειρήσεις θα κλείσουν με ζημιές
Και σαν να μην έφτανε αυτό, το κράτος επιβαρύνει τον ίδιο τζίρο και με τέλος επί των ακαθαρίστων εσόδων υπέρ των Δήμων».
Η παράδοξη φορολόγηση του delivery
Η εστίαση καλείται να αποδίδει τέλος επί των ακαθαρίστων εσόδων, το οποίο μπορεί να φτάσει από 0,5% έως 0,75%, ανάλογα με την απόφαση του οικείου Δήμου.
Οι επιχειρήσεις εστίασης έχουν μάλλον εγκλωβιστεί σε μια διαδικασία που φέρνει τζίρο και δημιουργεί ζημιογόνα χρήση»
«Έντονες οι αντιδράσεις»
«Υπάρχει μεγάλη δυσαρέσκεια για τα υψηλά ποσοστά που κρατούν οι πλατφόρμες, τα οποία φτάνουν μέχρι και 25% με 26% όταν περιλαμβάνεται και η μεταφορά. Μας λένε ότι παρέχουν υπηρεσία, διαφήμιση, πελατεία και παράδοση και ότι πρέπει να το κοστολογήσουμε στο προϊόν.Όμως στην πράξη αυτό δεν είναι εύκολο. Οι νέοι άνθρωποι μπαίνουν στην πλατφόρμα και παραγγέλνουν από εκεί, δεν παίρνουν απευθείας στο κατάστημα. Έτσι, μαζί δεν μπορούμε, αλλά και χώρια δεν γίνεται. Αυτή είναι η πραγματικότητα σήμερα στην εστίαση».
«Το σύστημα γίνεται ασύμφορο»
«Το delivery στην Πάτρα είναι πλέον εντελώς ασύμφορο για την εστίαση. Τα καταστήματα δουλεύουν με σχεδόν μηδενικό κέρδος, εκτός αν υπάρχει πολύ μεγάλος όγκος παραγγελιών.
Οι πλατφόρμες κρατούν γύρω στο 25% προμήθεια, προστίθεται 13% ΦΠΑ, το κόστος του προϊόντος, της συσκευασίας και της διαδικασίας, και στο τέλος δεν μένει τίποτα.
Πλέον δεν παρέχουν ούτε σακούλες, άρα όλα τα υλικά είναι δικά μας. Τα ποσοστά στην Ελλάδα είναι τεράστια και δεν συμβαδίζουν με τις χαμηλές τιμές της Πάτρας, που έχει από τα φθηνότερα φαγητά και ποτά στη χώρα.
Έτσι το σύστημα γίνεται ασύμφορο για τα μαγαζιά και απειλεί τη βιωσιμότητά τους».
Η επόμενη μέρα για την Πάτρα
Το μεγάλο ερώτημα είναι πώς θα διαμορφωθεί η επόμενη μέρα για την εστίαση στην Πάτρα.
Θα μπορέσουν τα καταστήματα να βρουν πιο δίκαιους όρους συνεργασίας; Θα υπάρξουν τοπικές πρωτοβουλίες για εναλλακτικά συστήματα παραγγελιών; Ή η εξάρτηση από τις μεγάλες πλατφόρμες θα γίνει ακόμη μεγαλύτερη;
Το μόνο σίγουρο είναι ότι το τοπίο έχει αλλάξει οριστικά. Η εστίαση καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη για ψηφιακή παρουσία και στη μάχη για βιωσιμότητα.
Και αυτή η ισορροπία, σήμερα, είναι πιο δύσκολη από ποτέ.
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
