Εστιάζοντας στην παρούσα πρόταση, οφείλουμε να αναγνωρίσουμε ότι πρόκειται για μία σοβαρή προσπάθεια και οφείλουμε να ευχαριστήσουμε τους μελετητές τόσο για τη δουλειά τους όσο και για την παρουσία τους σήμερα.
Είναι προφανές ότι οι συνάδελφοι αρχιτέκτονες και μηχανικοί έχουν καταβάλει ουσιαστική προσπάθεια προκειμένου να διαμορφώσουν μία συνθετική πρόταση ανάπλασης για το παραλιακό μέτωπο της πόλης μας.
Ωστόσο, έχοντας μελετήσει το σύνολο των προτάσεων που είχαν υποβληθεί και βραβευθεί στον αρχιτεκτονικό διαγωνισμό, θεωρώ ότι η συγκεκριμένη πρόταση δεν ανταποκρίνεται πλήρως στις προσδοκίες μας για μία ανάπλαση που θα αποτελέσει πραγματικό σημείο καμπής για το μέλλον της Πάτρας.
Η συγκεκριμένη παρέμβαση αφορά το σημαντικότερο ίσως δημόσιο μέτωπο της πόλης, έναν χώρο που για δεκαετίες παρέμενε αποκομμένος από τους πολίτες και σήμερα μας δίνεται η μοναδική ευκαιρία να τον επανασυνδέσουμε ουσιαστικά με την καθημερινή ζωή της Πάτρας. Γι’ αυτό και θεωρούμε ότι ο πήχης θα έπρεπε να έχει να τεθεί ακόμη υψηλότερα.
Η ανάπλαση αυτή δεν πρέπει να περιοριστεί στη δημιουργία ενός όμορφου και λειτουργικού δημόσιου χώρου. Οφείλει να αποτελέσει ένα εμβληματικό σημείο αναφοράς για την πόλη, έναν προορισμό που θα ξεχωρίζει για την αρχιτεκτονική του ταυτότητα, τη βιοκλιματική του προσέγγιση, την ποιότητα του δημόσιου χώρου και τις εμπειρίες που θα προσφέρει στους πολίτες και στους επισκέπτες. Πρέπει να είναι ένα έργο που θα αναβαθμίσει συνολικά την εικόνα της Πάτρας, θα ενισχύσει την εξωστρέφειά της και θα συμβάλει στην τουριστική, κοινωνική και οικονομική της ανάπτυξη.
Με άλλα λόγια, δεν πρέπει να αρκεστούμε στην δημιουργία ενός ακόμη χώρου περιπάτου. Πρέπει να δημιουργήσουμε έναν χώρο που θα δίνει στους ανθρώπους λόγο να έρθουν, να παραμείνουν, να τον ζήσουν και να τον επιλέγουν ξανά και ξανά. Έναν χώρο που θα αποτελεί σημείο αναφοράς για τη σύγχρονη Πάτρα και θα λειτουργήσει ως καταλύτης για την αλλαγή της σχέσης της πόλης με το θαλάσσιο μέτωπό της.
Επειδή όμως μιας και εδώ συζητάμε επί της συγκεκριμένης πρότασης, ας ξεκαθαρίσουμε ορισμένα θέματα επ΄αυτής.
Κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί πως πρόκειται για μία πρόταση χωρίς αξία. Αντιθέτως, κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση ως προς το σκέλος της αξιοποίησης του δημόσιου χώρου ως χώρου αναψυχής. Θεωρούμε όμως ότι, πέρα των όσων είπα παραπάνω, της λείπουν σημαντικά επιμέρους συνθετικά στοιχεία, τα οποία μπορούν να την αναβαθμίσουν ουσιαστικά.
Ας τα δούμε με τη σειρά:
1.Η ανάπλαση περιορίζεται κατά βάση σε δαπεδόστρωση η οποία να μεν προσφέρει αξιοποίηση από τους πολίτες αλλά για λίγα λεπτά βόλτας. Προτείνουμε την προσθήκη ελαφρών δομών ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής οι οποίες θα έδιναν λόγο παραμονής για περισσότερες ώρες την ημέρα (όπως π.χ. pop-up δημόσιες βιβλιοθήκες, και υπαίθρια workspaces, κ.α.)
2.Η παραμένουσα παρουσία μεγάλων επιφανειών με σκληρά υλικά στο μεγαλύτερο ποσοστό της επιφάνειας είναι κάτι που δεν δημιουργεί έντονη προσδοκία επισκεψιμότητας στο χώρο, ενώ παράλληλα η εκτεταμένη τους χρήση ενισχύει το φαινόμενο της αστικής θερμικής νόσου στη θάλασσα απορροφώντας τεράστια ποσά θερμότητας την ημέρα που επανεκπέμπονται το απόγευμα ή το βράδυ περιορίζοντας έτσι την ανθρώπινη θέληση παρουσίας ακόμη και το βράδυ κατά τους θερινούς μήνες.
3.Η χρήση σκιάστρων θα πρέπει σε κάθε περίπτωση να ενισχυθεί. Η πόλη μας βρίσκεται στην κλιματική ζώνη Β. Τους θερινούς μήνες για να μπορεί το παραθαλάσσιο μέτωπο να αποτελεί επιλογή επίσκεψης και κατά την διάρκεια της ημέρας η αρχιτεκτονική προμελέτη θα πρέπει απαρέγκλιτα να ενισχυθεί με περισσότερα βιοκλιματικά και φυτικά στέγαστρα, δέντρα δροσισμού και να ενισχυθεί ακόμη περισσότερο η φύτευση.
4.Πρέπει να διαμορφωθούν περισσότερες μικρές προστατευόμενες μικροκλιματικές ζώνες που θα προσφέρουν σκιά, αέρα και νερό.
5.Σύμφωνα με την προμελέτη σε ένα ιδιαίτερα ηλιόλουστο περιβάλλον εκτός των φορτιστών ηλεκτρικών ποδηλάτων, λείπουν τα στοιχεία του ηλιακού αστικού εξοπλισμού όπως ηλιακά παγκάκια, ηλιακά στέγαστρα, ηλιακά δέντρα για την παροχή δωρεάν ηλεκτρικής ενέργειας στους συμπολίτες μας.
6.Αν και δίπλα στην θάλασσα είναι παντελώς απούσα η αξιοποίηση του υδάτινου στοιχείου καθώς και συστημάτων δροσισμού τα οποία μπορούν να μειώσουν την αισθητή θερμοκρασία κατά 3-5ο C. Προτείνουμε την προσθήκη επίπεδων συντριβανιών με πίδακες νερού που αναβλύζουν κατά την διάρκεια της θερινής ημέρας ενώ τα βράδια απενεργοποιούνται απελεθερώνοντας τον χώρο προς ελεύθερη χρήση, καθώς και τοποθέτηση συστημάτων εκνέφωσης σε επιλεγμένα μέρη.
7.Στο σύνολο της περιοχής ανάπλασης της παραθαλάσσιας ζώνης του τμήματος Β δεν προβλέπεται η ανάπτυξη καμίας επαγγελματικής δραστηριότητας για την υποστήριξη της αναψυχής, και άμεσα τίθεται το ερώτημα πως θα αυξήσουμε τον χρόνο παραμονής των συμπολιτών μας στον χώρο του παραθαλάσσιου μετώπου αλλά και την αύξηση της επισκεψιμότητας του. Προτείνουμε την ύπαρξη διαθέσιμων χώρων σε επαγγελματίες για την υποστήριξη της αναψυχής των συμπολιτών μας στον χώρο με σκοπό και την αύξηση της επισκεψιμότητας αλλά και του χρόνου παραμονής, με όρους που ο Δήμος Πατρέων θα καθορίσει.
Κλείνοντας, θέλω να είμαι ξεκάθαρος.
Λέμε ναι στην ανάπλαση.
Ναι στον προτεινόμενο σχεδιασμό, με την ενσωμάτωση των παρατηρήσεων και των προτάσεών μας.
Όχι, όμως, στην αποσπασματική έγκριση ενός μόνο τμήματος, χωρίς να γνωρίζουμε το σύνολο της συνθετικής πρότασης.
Θέλουμε πραγματικά να πούμε «ναι». Όμως, θα το ξαναπώ, δεν μπορούμε να εγκρίνουμε αποσπασματικά την αρχιτεκτονική μελέτη για το «σαλόνι» του σπιτιού μας, όταν δεν μας έχει παρουσιαστεί ο συνολικός σχεδιασμός για ολόκληρο το σπίτι.
Βασίλης Αϊβαλής,
επικεφαλής «Πάτρα Σπουδαία και Πάλι»
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
