Σε απόλυτο τέλμα φαίνεται πως βρίσκονται οι διπλωματικές προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Ο Ντόναλντ Τραμπ ξεκαθάρισε χθες, Τρίτη 18 Αυγούστου, πως δεν υπάρχουν, ούτε σχεδιάζονται συνομιλίες με το Ιράν, την ώρα που η Τεχεράνη διαμηνύει σε όλους τους τόνους ότι τα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ παραμένουν κλειστά.
Παρότι η ένταση των εχθροπραξιών έχει υποχωρήσει σε σχέση με τους σφοδρούς αεροπορικούς βομβαρδισμούς των πρώτων εβδομάδων από ΗΠΑ και Ισραήλ και τα αντίστοιχα ιρανικά αντίποινα, η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά τεταμένη, καθώς ο πόλεμος οδεύει πλέον στον όγδοο μήνα του.
Ενδεικτικό της κλιμάκωσης είναι ότι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα κατήγγειλαν την εκτόξευση δύο ιρανικών βαλλιστικών πυραύλων εναντίον τους (οι οποίοι κατέπεσαν στη θάλασσα), υπογραμμίζοντας ότι ο πραγματικός στόχος ήταν «η διεθνής ναυσιπλοΐα». Ως άμεση αντίδραση, η διπλωματία του Αμπού Ντάμπι ανακοίνωσε ότι αναστέλλονται μέχρι νεοτέρας όλες «οι εμπορικές ανταλλαγές» και οι «χρηματοοικονομικές συναλλαγές» με το Ιράν. Από την πλευρά της, η Τεχεράνη διέψευσε τα περί εκτόξευσης πυραύλων και «απέρριψε κατηγορηματικά» τις κατηγορίες.
Οι αντιφάσεις της Ουάσιγκτον
Με ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Αμερικανός πρόεδρος τόνισε: «Δεν διεξάγονται αυτή τη στιγμή ούτε συζητήσεις, ούτε συνομιλίες, ούτε προγραμματίζονται, με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν. Ο ναυτικός αποκλεισμός παραμένει σε πλήρη ισχύ και είναι απόλυτα αποτελεσματικός. Τα Στενά είναι ανοικτά και λειτουργούν. Όλες οι θαλάσσιες νάρκες έχουν αρθεί ή πυροδοτηθεί».
Ωστόσο, η δήλωση αυτή έρχεται σε μετωπική σύγκρουση με τα όσα υποστήριξε μόλις προχθές στο Fox News ο γαμπρός και ειδικός απεσταλμένος του, Τζάρεντ Κούσνερ, ο οποίος έκανε λόγο για «πολύ θετικές» συνομιλίες που βρίσκονται σε εξέλιξη. Σύμφωνα με αμερικανική πηγή του Γαλλικού Πρακτορείου, οι διαπραγματεύσεις έχουν όντως «παγώσει», καθώς ο Τραμπ έδωσε ρητή εντολή να σταματήσει κάθε διάλογος εάν η Τεχεράνη δεν αποδεχτεί τις αμερικανικές θέσεις.
Οι όροι της Τεχεράνης
Από την ιρανική πλευρά, δεν εκπέμπεται το παραμικρό μήνυμα υποχώρησης.
Ο επικεφαλής των Ιρανών διαπραγματευτών, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, κατέστησε σαφές ότι τα Στενά του Ορμούζ δεν πρόκειται να ανοίξουν εάν οι ΗΠΑ δεν τηρήσουν τις δεσμεύσεις που απορρέουν από το μνημόνιο του Ισλαμαμπάντ.
«Οι Αμερικανοί νομίζουν πως αν πιέσουν πιο δυνατά το Ιράν θα αποσπάσουν παραχωρήσεις που δεν συμπεριλαμβάνονταν ποτέ στη συμφωνία», σχολίασε μέσω της πλατφόρμας «X». Πρόσθεσε μάλιστα αιχμηρά ότι η κυβέρνηση Τραμπ, την οποία χαρακτήρισε «μπουλούκι γελωτοποιών», δεν πρόκειται να καταφέρει να βγάλει «λαγό από το καπέλο». Ο Γκαλιμπάφ υπενθύμισε ότι στους βασικούς όρους του Ιράν συγκαταλέγονται «η άρση του (αμερικανικού) ναυτικού αποκλεισμού, η άμεση αποδέσμευση των παγωμένων πόρων (του Ιράν), η άρση του πετρελαϊκού εμπάργκο» και φυσικά «το τέλος των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα».
Η συμφωνία του Ιουνίου, που προέβλεπε μια αρχική (και ανανεώσιμη) προθεσμία 60 ημερών για την επίλυση των διαφορών και την επιβολή εκεχειρίας, έληξε άδοξα προχθές, Δευτέρα 17 Αυγούστου.
Το αφήγημα περί «αμερικανικού εδάφους»
Ο Ντόναλντ Τραμπ, πλέον, προωθεί το αφήγημα μετατροπής των Στενών του Ορμούζ σε «αμερικανικό έδαφος». Χθες, ανήρτησε στο Truth Social έναν χάρτη της κρίσιμης θαλάσσιας οδού με τη λεζάντα «νέα περιοχή των ΗΠΑ». Παρά τα όσα υποστηρίζει, πάντως, η κίνηση των πλοίων δεν θυμίζει σε τίποτα τα προπολεμικά επίπεδα. Η δε καταμέτρηση των διελεύσεων δυσχεραίνεται σημαντικά, καθώς αρκετά σκάφη απενεργοποιούν τους πομπούς εντοπισμού θέσης όταν επιχειρούν τον διάπλου.
Ο ρόλος του Ομάν και η τακτική της οικονομικής ασφυξίας
Μετά την κοινή επίθεση ΗΠΑ-Ισραήλ της 28ης Φεβρουαρίου, το Ιράν απάντησε πλήττοντας συμμάχους της Ουάσιγκτον και μπλοκάροντας τα Στενά του Ορμούζ, βασική αρτηρία για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου. Σε απάντηση, οι ΗΠΑ εφαρμόζουν αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια του Κόλπου.
Παρά τη ρητορική του για το Ορμούζ και την πρόσφατη απειλή του να «βομβαρδίσει» το Ομάν, ο Αμερικανός πρόεδρος φαίνεται να επιλέγει, επί του παρόντος, μια στάση αναμονής. Η εντεινόμενη δυσαρέσκεια των Αμερικανών για τον πόλεμο, σε συνδυασμό με τη σοβαρή μείωση των αποθεμάτων αμερικανικών όπλων ακριβείας και αντιαεροπορικών πυραύλων (όπως επισημαίνει ο αμερικανικός Τύπος), αποτελούν ανασταλτικούς παράγοντες. Αντ’ αυτού, η Ουάσιγκτον ποντάρει πλέον στα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα της οικονομικής πίεσης, προετοιμάζοντας νέο, ευρύτερο πακέτο κυρώσεων.
Την ίδια στιγμή, το Κατάρ, το οποίο λειτουργεί ως δίαυλος επικοινωνίας, εκτίμησε χθες ότι μια ενδεχόμενη συμφωνία μεταξύ Ιράν και Ομάν θα μπορούσε να «διευκολύνει» την επιστροφή στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Τεχεράνη και Μουσκάτ συζητούν εδώ και εβδομάδες για τη μελλοντική διαχείριση των Στενών, με το Ιράν να δηλώνει ότι έχουν ήδη «εγκριθεί» οι ακριβείς γεωγραφικές συντεταγμένες διέλευσης των πλοίων. Η Τεχεράνη, που εξακολουθεί να στοχοποιεί όσα σκάφη διαπλέουν τα Στενά χωρίς άδεια, επιδιώκει την επιβολή τελών διέλευσης, προοπτική που απορρίπτουν κατηγορηματικά οι ΗΠΑ και οι μοναρχίες της παραγωγής πετρελαίου της περιοχής.
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
