Δυσαρεστημένος φέρεται να είναι ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, με τη νεότερη πρόταση του Ιράν για τον τερματισμό της δίμηνης σύγκρουσης, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο. Η στάση αυτή περιορίζει τις προσδοκίες για άμεση αποκλιμάκωση μιας κρίσης που έχει επηρεάσει τον ενεργειακό εφοδιασμό, έχει τροφοδοτήσει τον πληθωρισμό και έχει οδηγήσει σε χιλιάδες απώλειες.
Η τελευταία πρόταση της Τεχεράνης προβλέπει την αναβολή των συζητήσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν έως ότου τερματιστεί ο πόλεμος, ο οποίος βρίσκεται σε παύση έπειτα από την εκεχειρία που ανακοινώθηκε νωρίτερα αυτόν τον μήνα, και επιλυθούν οι διαφορές σχετικά με τη ναυσιπλοΐα στον Κόλπο. Ωστόσο, ο Ντόναλντ Τραμπ επιμένει ότι τα πυρηνικά ζητήματα πρέπει να τεθούν εξαρχής στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, σύμφωνα με αξιωματούχο που ενημερώθηκε για τη συνάντηση του προέδρου με τους συμβούλους του τη Δευτέρα, υπό τον όρο της ανωνυμίας.
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Ολίβια Ουέιλς, δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες «έχουν καταστήσει σαφείς τις κόκκινες γραμμές τους», καθώς επιδιώκουν τον τερματισμό του πολέμου που ξεκίνησαν τον Φεβρουάριο από κοινού με το Ισραήλ. Υπενθυμίζεται ότι μια προηγούμενη συμφωνία του 2015 μεταξύ του Ιράν και πολλών χωρών, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, περιόρισε δραστικά το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, το οποίο το Ιράν υποστηρίζει εδώ και καιρό ότι εξυπηρετεί ειρηνικούς, πολιτικούς σκοπούς. Ωστόσο, η συμφωνία κατέρρευσε όταν ο Ντόναλντ Τραμπ αποχώρησε μονομερώς κατά την πρώτη του θητεία.
Οι ελπίδες για επανεκκίνηση των ειρηνευτικών προσπαθειών έχουν μειωθεί περαιτέρω, μετά την ακύρωση από τον Αμερικανό πρόεδρο της προγραμματισμένης επίσκεψης του ειδικού απεσταλμένου του, Στιβ Γουίτκοφ, και του γαμπρού του, Τζάρεντ Κούσνερ, στο Πακιστάν, το οποίο λειτουργεί ως διαμεσολαβητής.
📍 ⏳ Δείτε και άλλες ειδήσεις για ΗΠΑ
Την ίδια στιγμή, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, πραγματοποίησε αλλεπάλληλες επισκέψεις στο Ισλαμαμπάντ κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου, ενώ επισκέφθηκε και το Ομάν. Τη Δευτέρα μετέβη στη Ρωσία, όπου συναντήθηκε με τον πρόεδρο, Βλαντίμιρ Πούτιν, και έλαβε δηλώσεις στήριξης από έναν μακροχρόνιο σύμμαχο.
Παράλληλα, ο υφυπουργός Άμυνας του Ιράν, Ρεζά Ταλαΐ-Νικ, δήλωσε την Τρίτη ότι η Τεχεράνη είναι έτοιμη να μοιραστεί αμυντικές δυνατότητες και εμπειρίες που αποκόμισε από «την ήττα της Αμερικής» με «ανεξάρτητα» κράτη, συμπεριλαμβανομένων των χωρών του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης, στον οποίο συμμετέχουν το Ιράν, η Ρωσία, η Κίνα, η Ινδία, το Πακιστάν και κράτη της Κεντρικής Ασίας.
Άνοδος στις τιμές πετρελαίου και πιέσεις στις αγορές
Καθώς οι δύο πλευρές παραμένουν σε μεγάλη απόσταση, οι τιμές του πετρελαίου συνέχισαν την ανοδική τους πορεία, σημειώνοντας αύξηση σχεδόν 3% την Τρίτη και επεκτείνοντας τα κέρδη της προηγούμενης συνεδρίασης. Όπως ανέφερε σε ανάλυσή του ο Φαουάντ Ραζακζάντα, αναλυτής αγορών στην City Index και την FOREX.com, «για τους traders δεν έχει πλέον σημασία η ρητορική, αλλά η πραγματική ροή του αργού πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ, η οποία παραμένει περιορισμένη».
Σύμφωνα με δεδομένα παρακολούθησης πλοίων, τουλάχιστον έξι δεξαμενόπλοια φορτωμένα με ιρανικό πετρέλαιο αναγκάστηκαν τις τελευταίες ημέρες να επιστρέψουν στο Ιράν λόγω του αμερικανικού αποκλεισμού, γεγονός που αναδεικνύει τον αντίκτυπο του πολέμου στη ναυτιλιακή κίνηση.
Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών κατήγγειλε τις ενέργειες των ΗΠΑ κατά πλοίων που συνδέονται με το Ιράν ως «κατάφωρη νομιμοποίηση της πειρατείας και της ένοπλης ληστείας στην ανοικτή θάλασσα», μέσω ανάρτησης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ωστόσο, η κυβερνητική εκπρόσωπος, Φατεμέχ Μοχατζερανί, δήλωσε στα κρατικά μέσα ότι η χώρα είχε προετοιμαστεί για σενάρια ναυτικού αποκλεισμού ήδη από τις προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ το 2024 και είχε λάβει τα απαραίτητα μέτρα, υποστηρίζοντας ότι «δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας».
Όπως πρόσθεσε, η Τεχεράνη αξιοποιεί εμπορικούς διαδρόμους προς τον βορρά, την ανατολή και τη δύση, οι οποίοι δεν εξαρτώνται από τα λιμάνια του Κόλπου, ώστε να περιορίσει τις επιπτώσεις του αποκλεισμού.
Πριν από την έναρξη του πολέμου, περίπου 125 έως και 140 πλοία διέσχιζαν καθημερινά τα Στενά του Ορμούζ, ωστόσο το τελευταίο 24ωρο μόλις επτά πλοία πραγματοποίησαν τη διαδρομή, σύμφωνα με στοιχεία της Kpler και δορυφορική ανάλυση της SynMax, χωρίς κανένα από αυτά να μεταφέρει πετρέλαιο προς τη διεθνή αγορά.
Πιέσεις στο εσωτερικό
Την ίδια ώρα, ο Ντόναλντ Τραμπ αντιμετωπίζει αυξανόμενες πιέσεις στο εσωτερικό των ΗΠΑ, καθώς τα ποσοστά αποδοχής του μειώνονται, με τον πρόεδρο να δίνει μεταβαλλόμενες εξηγήσεις στο αμερικανικό κοινό για τη σύγκρουση.
Ανώτεροι Ιρανοί αξιωματούχοι, μιλώντας στο Reuters υπό τον όρο της ανωνυμίας, αποκάλυψαν ότι η πρόταση που μετέφερε ο Αμπάς Αραγτσί στο Ισλαμαμπάντ προβλέπει διαπραγματεύσεις σε στάδια, με το πυρηνικό ζήτημα να τίθεται εκτός στην αρχική φάση. Το πρώτο βήμα θα απαιτούσε τον τερματισμό του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν και την παροχή εγγυήσεων ότι οι ΗΠΑ δεν θα τον επαναλάβουν. Στη συνέχεια, οι διαπραγματευτές θα εξετάσουν τον ναυτικό αποκλεισμό του ιρανικού εμπορίου από το αμερικανικό ναυτικό και το καθεστώς των Στενών του Ορμούζ, τα οποία το Ιράν επιδιώκει να επαναλειτουργήσουν υπό τον έλεγχό του.
Μόνο σε επόμενο στάδιο θα τεθούν άλλα ζητήματα, συμπεριλαμβανομένης της μακροχρόνιας διαμάχης για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, με την Τεχεράνη να εξακολουθεί να επιδιώκει κάποιας μορφής αναγνώριση από τις ΗΠΑ του δικαιώματός της στον εμπλουτισμό ουρανίου.
