Το θέμα της μονιμοποίησης των σχολικών καθαριστριών δεν προσφέρεται για εύκολα συνθήματα ούτε για ανέξοδες υποσχέσεις. Όποιος μιλά σοβαρά για τον κλάδο οφείλει να πει όλη την αλήθεια. Ναι, οι σχολικές καθαρίστριες καλύπτουν πάγιες, διαρκείς και απολύτως αναγκαίες ανάγκες των σχολείων. Όμως αυτό από μόνο του δεν αρκεί για να υπόσχεται κανείς αυτόματη μονιμοποίηση όλων, χωρίς διαδικασία, χωρίς συνταγματικό έλεγχο και χωρίς πρόβλεψη για το τι θα συμβεί σε όσες δεν περάσουν σε μια μελλοντική προκήρυξη.
Το Σύνταγμα, στο άρθρο 103, δεν αφήνει περιθώρια για απλή νομοθετική μετατροπή συμβάσεων ορισμένου χρόνου ή έργου σε αορίστου χρόνου. Απαγορεύει τη μονιμοποίηση από το νόμο και τη μετατροπή τέτοιων συμβάσεων σε αορίστου χρόνου. Άρα, όποιος υπόσχεται «μονιμοποίηση» χωρίς να εξηγεί τον δρόμο, τον τρόπο και τη συνταγματική βάση, δεν βοηθά τις εργαζόμενες. Απλά καλλιεργεί προσδοκίες που αύριο μπορεί να γίνουν απογοήτευση.
Η νομολογία δείχνει επίσης ότι η προϋπηρεσία μπορεί και πρέπει να λαμβάνεται υπόψη όταν συνδέεται ουσιαστικά με το αντικείμενο της θέσης. Δεν μπορεί όμως να μοριοδοτείται με τέτοιο τρόπο ώστε να αποκλείει στην πράξη άλλους υποψηφίους ή να λειτουργεί ως έμμεση, φωτογραφική μονιμοποίηση. Το Συμβούλιο της Επικρατείας έχει δεχθεί ότι η εμπειρία είναι θεμιτό και αντικειμενικό κριτήριο επιλογής, αλλά έχει κρίνει αντισυνταγματικές ρυθμίσεις αυξημένης «ειδικής εμπειρίας» όταν δημιουργούν αθέμιτο πλεονέκτημα σε συγκεκριμένη κατηγορία υποψηφίων και αναιρούν την ισότητα πρόσβασης στις δημόσιες θέσεις.
Γι’ αυτό είναι λάθος να τάζονται πράγματα ανέφικτα ή νομικά επισφαλή.
Σε έναν μελλοντικό διαγωνισμό μέσω ΑΣΕΠ, η προϋπηρεσία των ήδη εργαζόμενων στα σχολεία πρέπει να μοριοδοτηθεί ισχυρά, γιατί αποτυπώνει πραγματική εμπειρία, γνώση των σχολικών μονάδων και καθημερινή προσφορά. Δεν μπορεί όμως να μοριοδοτηθεί με τέτοιο τρόπο ώστε να εξουδετερώνει πλήρως την ισότιμη συμμετοχή ανέργων, πολύτεκνων, τρίτεκνων, μονογονεϊκών οικογενειών, ατόμων με αναπηρία ή άλλων κοινωνικών κατηγοριών υποψηφίων.
Ας μην ξεχνάμε, επίσης, ότι ο δρόμος έχει ήδη διανυθεί κατά το ήμισυ -και αυτό ήταν κατάκτηση του ίδιου του κλάδου. Από το 2020 και μετά, μέσα από τους αγώνες των σωματείων της σχολικής καθαριότητας, κατοχυρώθηκε ένα πιο σταθερό πλαίσιο ετήσιων προσλήψεων ΙΔΟΧ. Η υπουργική απόφαση 55472/2021 προβλέπει συμβάσεις πλήρους ή μερικής απασχόλησης διάρκειας ίσης με το διδακτικό έτος, ενώ στο σύστημα μοριοδότησης η εμπειρία σε αντίστοιχη θέση σχολικής μονάδας του οικείου δήμου βαθμολογείται με 17 μονάδες ανά μήνα, μαζί με κοινωνικά κριτήρια όπως πολυτεκνία, τριτεκνία, ανήλικα τέκνα, μονογονεϊκή οικογένεια, αναπηρία και ηλικία.
Το ισχύον πλαίσιο για το 2026-2027 επιβεβαιώνει ότι οι προσλήψεις γίνονται από τους δήμους με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου, μερικής ή πλήρους απασχόλησης, διάρκειας ίσης με το διδακτικό έτος, δηλαδή από 1η Σεπτεμβρίου έως 30 Ιουνίου. Επιβεβαιώνει επίσης ότι οι συγκεκριμένες συμβάσεις σχολικής καθαριότητας δεν υπάγονται στον ν. 4765/2021, άρα άλλο πράγμα είναι η ετήσια διαδικασία ΙΔΟΧ και άλλο μια μελλοντική διαδικασία μόνιμων θέσεων μέσω ΑΣΕΠ.
Ο άμεσος στόχος, λοιπόν, πρέπει να είναι απολύτως συγκεκριμένος και να καταρτιστεί ένας ρεαλιστικός οδικός χάρτης διεκδίκησης. Πλήρης απασχόληση, κατάργηση των τρίωρων συμβάσεων και αξιοπρεπείς αποδοχές σε πρώτη φάση. Το ίδιο το υπουργικό πλαίσιο αναγνωρίζει στην πράξη τη δυνατότητα συμβάσεων 3ωρης ημερήσιας απασχόλησης και διακρίνει καθαρά πλήρη από μερική απασχόληση. Αυτό είναι το μεγάλο σημερινό πρόβλημα. Δεν μπορεί να μιλάμε για δικαίωση του κλάδου όταν χιλιάδες εργαζόμενες (το 50% του κλάδου) κρατούν καθαρά τα σχολεία με μερική εργασία, χαμηλές αποδοχές και διαρκή αβεβαιότητα.
Η σοβαρή πρόταση για τη μονιμοποίηση δεν είναι το «όλα ή τίποτα». Είναι η σταδιακή προκήρυξη μόνιμων οργανικών θέσεων, κάθε χρόνο, σε ποσοστό περίπου 10% του συνόλου, με υψηλή αλλά συνταγματικά ανθεκτική μοριοδότηση της πραγματικής προϋπηρεσίας στη σχολική καθαριότητα. Έτσι, οι παλιότερες εργαζόμενες θα έχουν ουσιαστική δυνατότητα να διεκδικούν κάθε χρόνο μια μόνιμη θέση με όπλο την πολυετή υπηρεσία τους, χωρίς όμως να δημιουργείται μια διαδικασία που θα καταπέσει αύριο ως άνιση ή φωτογραφική.
Ταυτόχρονα, όσες δεν επιτύχουν σε μια πρώτη διαδικασία δεν πρέπει να πετιούνται μια και έξω εκτός εργασίας. Πρέπει να διατηρούν το δικαίωμα συμμετοχής στις ετήσιες διαδικασίες ΙΔΟΧ, ώστε η μετάβαση προς τη μονιμότητα να γίνει σταδιακά, δίκαια και χωρίς να διαλυθεί η σημερινή ανθρωπογεωγραφία του κλάδου.
Αυτό είναι σχέδιο. Όχι γενικόλογη υπόσχεση. Όχι συνδικαλιστική ευκολία. Όχι λόγια που χαϊδεύουν αυτιά.
Οι σχολικές καθαρίστριες χρειάζονται αλήθεια, πλήρη απασχόληση, αξιοπρεπείς μισθούς, σεβασμό στην προϋπηρεσία τους και έναν ρεαλιστικό, νομικά θωρακισμένο δρόμο προς τη μόνιμη και σταθερή εργασία.
Δημήτρης Καραγεωργόπουλος
ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΗΣ
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
