Γρήγορες Απαντήσεις

Μια από τις μεγαλύτερες προσπάθειες περιβαλλοντικής αποκατάστασης στον πλανήτη βρίσκεται σε εξέλιξη στην Κίνα. Δείτε πώς ένα πρόγραμμα 50 ετών αλλάζει τον παγκόσμιο χάρτη.

Τι είναι το Πρόγραμμα των «Τριών Βορρά»;

Γνωστό και ως «Μεγάλο Πράσινο Σινικό Τείχος», είναι ένα γιγαντιαίο έργο της Κίνας (ξεκίνησε το 1978 και θα ολοκληρωθεί το 2050) για τη δημιουργία ενός τεράστιου δάσους που θα σταματήσει την επέκταση της ερήμου.

Ποια είναι τα αποτελέσματα μέχρι σήμερα;

Η δασική κάλυψη στην περιοχή του προγράμματος αυξήθηκε από 5,05% (1978) σε 13,84%. Παράλληλα, πλέον το τεχνητό αυτό δάσος απορροφά περισσότερο άνθρακα από όσον απελευθερώνει.

Φυτεύουν μόνο δέντρα στην έρημο;

Όχι, γιατί τα δέντρα απαιτούν πολύ νερό. Η επιτυχημένη στρατηγική βασίζεται σε έναν συνδυασμό 10% δέντρων, 80% ανθεκτικών θάμνων και 10% αγρωστωδών φυτών, προσαρμοσμένων σε άνυδρες συνθήκες.

Στη βόρεια Κίνα, ένα από τα μεγαλύτερα έργα περιβαλλοντικής αποκατάστασης στον πλανήτη αλλάζει ριζικά το τοπίο εδώ και σχεδόν πέντε δεκαετίες. Πρόκειται για ένα ασύλληπτου μεγέθους δίκτυο από δάση, θάμνους και βλάστηση, το οποίο δημιουργήθηκε από το μηδέν με έναν και μοναδικό σκοπό: να ανακόψει την προέλαση της ερήμου και να μειώσει τις καταστροφικές επιπτώσεις των αμμοθυελλών.

Σήμερα, αυτό το υπερ-δάσος έχει φτάσει σε ένα ιστορικό ορόσημο: απορροφά πλέον περισσότερο διοξείδιο του άνθρακα από αυτό που απελευθερώνει, προσφέροντας μια τεράστια ανάσα στον πλανήτη.

Το «Πράσινο Σινικό Τείχος»: Κλίμακα που ζαλίζει

Το εγχείρημα ονομάζεται επισήμως Πρόγραμμα Δασικού Καταφυγίου των Τριών Βορρά (Three-North Shelter Forest Program) και ξεκίνησε το μακρινό 1978. Εκτείνεται στα βόρεια, βορειοανατολικά και βορειοδυτικά της χώρας, διασχίζοντας 13 επαρχίες και περιφέρειες.

Για να γίνει κατανοητό το μέγεθός του, καταλαμβάνει περισσότερα από 4 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα, δηλαδή περίπου το 42% ολόκληρης της κινεζικής επικράτειας! Η ολοκλήρωση αυτού του γιγαντιαίου έργου έχει προγραμματιστεί για το 2050.

Λόγω της ασύλληπτης κλίμακάς του, κέρδισε δίκαια το προσωνύμιο «Μεγάλο Πράσινο Σινικό Τείχος» (Great Green Wall). Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της κινεζικής κυβέρνησης, η δασική επιφάνεια εντός της περιοχής του προγράμματος εκτοξεύτηκε από το 5,05% το 1978 στο εντυπωσιακό 13,84%. Παράλληλα, η έκταση που θεωρείται ευάλωτη στις σφοδρές αμμοθύελλες μειώθηκε από 48,1% το 2000 σε 40,4% το 2020.

Ο τριπλός στόχος: Άνεμος, Έδαφος, Οικονομία

Ο στόχος του προγράμματος δεν είναι απλώς να «βάψει» πράσινη την έρημο. Η βλάστηση λειτουργεί ως ένα τεράστιο τείχος προστασίας από τον άνεμο, βοηθά στη διατήρηση του εδάφους και προστατεύει ζωτικές γεωργικές εκτάσεις, οικισμούς και υποδομές.

Σε περιοχές όπως η έρημος Kubuqi, η Κίνα ανέπτυξε “πράσινους διαδρόμους” για να συγκρατήσει την κίνηση των αμμόλοφων και να προστατεύσει τον ρου του εμβληματικού Κίτρινου Ποταμού.

⚠️ Το Λάθος και η Διόρθωση (Η Προειδοποίηση του Nature):
Η φύτευση δέντρων σε μια έρημο δεν σημαίνει αυτόματα και την αποκατάσταση του οικοσυστήματος. Έρευνες που δημοσιεύτηκαν στο έγκριτο περιοδικό Nature προειδοποίησαν ότι ορισμένες εκστρατείες δάσωσης σε άνυδρες περιοχές χρησιμοποιούσαν είδη που απαιτούσαν πάρα πολύ νερό. Αυτό αντί να βοηθήσει, αύξανε την πίεση στους ήδη σπάνιους υδάτινους πόρους. Η Κίνα άκουσε τους επιστήμονες και άλλαξε στρατηγική.

Η συνταγή της επιτυχίας: Θάμνοι αντί για μεγάλα δέντρα

Κίνα: Το «Πράσινο Σινικό Τείχος» - Πώς μετέτρεψε τη μεγαλύτερη έρημο σε δάσος που «καταπίνει» τον άνθρακα

Συνειδητοποιώντας τις προκλήσεις του νερού, το κινεζικό έργο ενσωμάτωσε μια πολύ ευρύτερη στρατηγική. Αντί να φυτεύουν μόνο μεγάλα δέντρα, δημιούργησαν ένα προσαρμοσμένο μείγμα επιβίωσης.

Στις άνυδρες περιοχές, το “πράσινο τείχος” αποτελείται πλέον από περίπου 10% δέντρα, 80% ανθεκτικούς θάμνους και 10% αγρωστώδη φυτά (χόρτα). Αυτή η σύνθεση προσαρμόζεται ασύγκριτα καλύτερα στις ξηρές συνθήκες από ό,τι ένα δάσος που αποτελείται αποκλειστικά από μεγάλα δέντρα, προστατεύοντας τους υπόγειους υδροφορείς.

Η μεταμόρφωση του τοπίου των «Τριών Βορρά» δεν συνέβη από τη μια μέρα στην άλλη. Είναι το αποτέλεσμα μισού αιώνα ακούραστης παρέμβασης σε ένα από τα πιο ξηρά εδάφη της χώρας. Αποτελεί ίσως το μεγαλύτερο εν εξελίξει περιβαλλοντικό πείραμα της ανθρωπότητας, αποδεικνύοντας ότι, με υπομονή και επιστημονική καθοδήγηση, μπορούμε να αναστρέψουμε τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης.