Είναι κοινώς αποδεκτό οτι η αντιμετώπιση της οργανωμένης φοροδιαφυγής, των κυκλωμάτων εικονικών συναλλαγών και των φαινομένων διαφθοράς αποτελεί κρίσιμο ζήτημα δημοσίου συμφέροντος. Δεν αφορά μόνο την απώλεια φορολογικών εσόδων, αλλά και την προστασία των συνεπών φορολογουμένων και επιχειρήσεων, τη διασφάλιση ίσων όρων ανταγωνισμού και την εμπιστοσύνη των πολιτών στους
ελεγκτικούς μηχανισμούς του κράτους.
Η έκταση του προβλήματος αποτυπώνεται στα ίδια τα στοιχεία της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων. Σύμφωνα με ανακοίνωσή της της 04.02.2026, κατά το 2025 εντοπίστηκαν 147 επιχειρήσεις εμπλεκόμενες σε κυκλώματα εικονικών συναλλαγών συνολικής αξίας 718,1 εκατ. ευρώ, με μη αποδοθέντα ΦΠΑ 143,5 εκατ. ευρώ. Οι υποθέσεις αφορούσαν δεκάδες χιλιάδες παραστατικά και εκτείνονταν
σε πληθώρα κλάδων, από τις κατασκευές και το εμπόριο τροφίμων έως τα φάρμακα, τα μέταλλα, τα μηχανήματα και τον τηλεπικοινωνιακό εξοπλισμό.
Την ίδια στιγμή, η φορολογική διοίκηση έχει αναπτύξει ένα ολοένα πυκνότερο πλέγμα ελέγχων και ψηφιακής επιτήρησης της καθημερινής
οικονομικής δραστηριότητας, αυξάνοντας και αναβαθμίζοντας διαρκώς την πίεση σε απλούς πολίτες, επαγγελματίες και μικρές επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με την Απολογιστική Έκθεση της ΑΑΔΕ, μόνο το 2025 υποβλήθηκαν 16.970 καταγγελίες μέσω της πλατφόρμας «Καταγγελίες Πολιτών» και 24.384 αναφορές μέσω της εφαρμογής appodixi, ενώ πραγματοποιήθηκαν συνολικά 68.400 επιτόπιοι έλεγχοι,
με 430.930 καταγεγραμμένες παραβάσεις.
Η έκταση αυτής της ελεγκτικής κινητοποίησης καθιστά ακόμη πιο επιτακτικό το ερώτημα εάν η ίδια ένταση, ταχύτητα και επιμονή επιδεικνύονται απέναντι στις σύνθετες υποθέσεις οργανωμένης φοροδιαφυγής και στα κυκλώματα εικονικών συναλλαγών. Διότι η αποτελεσματικότητα της φορολογικής διοίκησης δεν μπορεί να μετριέται από το πόσο ασφυκτικό γίνεται το πλέγμα ελέγχου γύρω από τις
καθημερινές συναλλαγές των φορολογουμένων ούτε από τον αριθμό των ελέγχων και παραβάσεων που ανακοινώνονται, αλλά από το εάν οι σοβαρές υποθέσεις μεγάλης οικονομικής σημασίας ελέγχονται έγκαιρα και, κυρίως, εάν οι φόροι και τα πρόστιμα
που καταλογίζονται καταλήγουν πράγματι στα δημόσια ταμεία. σ. 1 / 5
Τα παραπάνω στοιχεία αν και καταδεικνύουν το μέγεθος της ελεγκτικής ύλης, δεν αρκούν, ωστόσο, για να αποτυπωθεί η πλήρης διαδρομή μιας σοβαρής υπόθεσης: από τη στιγμή που μια πληροφορία περιέρχεται στην ΑΑΔΕ μέχρι την αξιολόγηση και την πρώτη ελεγκτική ενέργεια, τον καταλογισμό φόρων και προστίμων και, τελικά, την πραγματική είσπραξη των σχετικών απαιτήσεων. Παρά την ύπαρξη διαδικασίας, σοβαρά ερωτήματα παραμένουν ως προς τη διαφάνεια, την ταχύτητα και την πραγματική αποτελεσματικότητα της διαχείρισης των καταγγελιών.
Η Απόφαση Α.1167/2023 του Διοικητή, ρυθμίζει την υποβολή, αξιολόγηση και αξιοποίηση πληροφοριών για φορολογικές και τελωνειακές παραβάσεις ή περιπτώσεις διαφθοράς, χωρίς όμως να δημοσιοποιεί το κρίσιμο «Παράρτημα Ροής Διαχείρισης Καταγγελιών/Πληροφοριών», στο οποίο εξειδικεύεται η ίδια η διαδικασία αξιολόγησής τους.
Ακόμη μεγαλύτερο προβληματισμό προκαλεί ότι το ίδιο κανονιστικό πλαίσιο ρυθμίζει ρητά ακόμη και την περίπτωση κατά την οποία μια φορολογική καταγγελία ή πληροφορία έχει παραμείνει επί 6 ολόκληρα έτη χωρίς καμία ελεγκτική ενέργεια. Στην
περίπτωση αυτή μεταφέρεται σε διακριτό ηλεκτρονικό αρχείο, ενώ, εάν συμπληρωθούν 10 έτη χωρίς να έχει αξιοποιηθεί καθ’ οιονδήποτε τρόπο, διαγράφεται οριστικά από το ΟΠΣ.
Το κρίσιμο ερώτημα, συνεπώς, δεν είναι εάν υπάρχει διαδικασία στα χαρτιά, αλλά εάν αυτή εξασφαλίζει ότι σοβαρές υποθέσεις
φοροδιαφυγής ελέγχονται έγκαιρα και δεν παραμένουν επί χρόνια χωρίς ουσιαστική ελεγκτική αξιοποίηση.
Το ζήτημα του χρόνου είναι ιδιαίτερα κρίσιμο στις υποθέσεις οργανωμένης φοροδιαφυγής. Εταιρείες χωρίς πραγματική οικονομική δραστηριότητα μπορούν να διακόψουν τη λειτουργία τους, εταιρικά σχήματα να μεταβληθούν, περιουσιακά στοιχεία να μετακινηθούν και παρένθετα πρόσωπα να δυσχεράνουν τον εντοπισμό των πραγματικών ωφελουμένων. Ιδιαίτερη σημασία έχει, επομένως, η ταχύτητα με την οποία ενεργοποιούνται οι προβλεπόμενοι μηχανισμοί έναντι εταιρειών «κελυφών» και σχημάτων που χρησιμοποιούν παρένθετα πρόσωπα, καθώς και η έγκαιρη λήψη μέτρων για τη διασφάλιση των απαιτήσεων του Δημοσίου. Η αποτελεσματικότητα δεν μπορεί να μετράται μόνο με τον αριθμό των ελέγχων ή τα ποσά που βεβαιώνονται, αλλά και με το ποσό που τελικά εισπράττεται.
Η ΑΑΔΕ αναφέρει παράλληλα ότι αξιοποιεί πληροφοριακά συστήματα, εργαλεία ανάλυσης κινδύνου και σύγχρονες τεχνικές εντοπισμού παραβατικότητας. Η χρήση τέτοιων εργαλείων δεν υποκαθιστά, όμως, την ανάγκη υπηρεσιακής ευθύνης και ιχνηλασιμότητας: πρέπει να είναι δυνατόν να διαπιστωθεί ποια πληροφορία αξιολογήθηκε, με ποια κριτήρια, πότε έγινε η πρώτη ενέργεια και γιατί μια σοβαρή
υπόθεση προχώρησε, υποβαθμίστηκε ή δεν αξιοποιήθηκε. Η ανάγκη αυτή συνδέεται και με την προστασία των ίδιων των ελεγκτών που χειρίζονται σύνθετες υποθέσεις μεγάλης οικονομικής αξίας ή υποθέσεις διαφθοράς. Η ύπαρξη σαφών πρωτοκόλλων, καταγεγραμμένων υπηρεσιακών ενεργειών και εποπτείας δεν αποτελεί μόνο μηχανισμό λογοδοσίας, αλλά και θεσμική θωράκιση του ελεγκτικού
σ. 2 / 5 προσωπικού, ώστε οι ελεγκτές που χειρίζονται σύνθετες και ευαίσθητες υποθέσεις να ενεργούν μέσα σε σαφές πλαίσιο αρμοδιοτήτων, εποπτείας και υπηρεσιακής προστασίας.
Άλλωστε, η Α.1167/2023 προβλέπει ότι ακόμη και οι καταγγελίες που υποβάλλονται αυτοπροσώπως ή ταχυδρομικά καταχωρίζονται υποχρεωτικά στο ΟΠΣ, ενώ διατηρούνται οι διαδικασίες αξιολόγησης πληροφοριακών δελτίων που προέρχονται από άλλες υπηρεσίες της ΑΑΔΕ ή τρίτες πηγές, όπως η Οικονομική Αστυνομία και το ΣΔΟΕ.
Επομένως, το ζητούμενο είναι η παροχή συγκεντρωτικών και ανωνυμοποιημένων στοιχείων, ώστε να μπορεί να αξιολογηθεί εάν οι σοβαρές
πληροφορίες που φθάνουν στην ΑΑΔΕ μετατρέπονται εγκαίρως σε ουσιαστικό έλεγχο και, τελικά, σε πραγματική προστασία των δημοσίων εσόδων.
Ύστερα από τα παραπάνω, Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός :
1. Πόσες καταγγελίες και πληροφορίες – ανεξαρτήτως του τρόπου ή πληροφοριακού συστήματος μέσω του οποίου παρελήφθησαν – για σοβαρές φορολογικές παραβάσεις, οργανωμένα κυκλώματα φοροδιαφυγής, εικονικές συναλλαγές και περιπτώσεις διαφθοράς περιήλθαν στις αρμόδιες υπηρεσίες της ΑΑΔΕ κατά τα έτη 2022, 2023, 2024, 2025 και έως σήμερα το 2026, ανά έτος και πηγή προέλευσης; Από αυτές, πόσες αξιολογήθηκαν ως υψηλής προτεραιότητας, πόσες οδήγησαν σε ελεγκτική ενέργεια, πόσες ολοκληρώθηκαν, πόσες παραμένουν εκκρεμείς και πόσες δεν αξιοποιήθηκαν περαιτέρω;
2. Πόσες καταγγελίες ή πληροφορίες φορολογικού περιεχομένου βρίσκονται σήμερα στο ΟΠΣ Διαχείρισης Καταγγελιών / Πληροφοριών χωρίς να έχει πραγματοποιηθεί καμία ελεγκτική ενέργεια; Πόσες εκκρεμούν έως ένα έτος, από 1 έως 3 έτη και από 3 έως 6 έτη, και πόσες έχουν ήδη συμπληρώσει εξαετία και μεταφερθεί στο διακριτό ηλεκτρονικό αρχείο του άρθρου 3 της Α.1167/2023;
3. Ποιος είναι ο μέσος και ο διάμεσος χρόνος από την περιέλευση μιας σοβαρής πληροφορίας μέχρι την αξιολόγησή της, από την αξιολόγηση μέχρι την πρώτη ελεγκτική ενέργεια και από την έναρξη μέχρι την ολοκλήρωση του ελέγχου; Ποια χρονικά όρια, διαδικασίες κλιμάκωσης και μηχανισμοί εποπτείας εφαρμόζονται στις υποθέσεις υψηλού κινδύνου και πώς ελέγχονται περιπτώσεις υπέρμετρης
καθυστέρησης ή μη περαιτέρω αξιοποίησης;
4. Με ποια συγκεκριμένα κριτήρια πραγματοποιείται η αξιολόγηση, βαθμολόγηση και προτεραιοποίηση των σοβαρών πληροφοριών και ποια είναι η σχέση των πληροφοριακών και αλγοριθμικών συστημάτων ανάλυσης κινδύνου με την υπηρεσιακή κρίση; Υφίσταται για κάθε σοβαρή υπόθεση μοναδική και διαρκής ηλεκτρονική ταυτοποίηση και καταγράφονται η κατηγορία κινδύνου, τα διαδοχικά στάδια διαχείρισης, ο χρόνος παραμονής σε κάθε στάδιο, οι υπηρεσιακές ενέργειες σ. 3 / 5 και η ειδική αιτιολογία τυχόν μη περαιτέρω αξιοποίησης, ώστε να εξασφαλίζεται πλήρης ιχνηλασιμότητα και δυνατότητα εσωτερικού ελέγχου;
5. Σε πόσες υποθέσεις οργανωμένης φοροδιαφυγής, εικονικών συναλλαγών ή συναφών σοβαρών παραβάσεων της τελευταίας πενταετίας η ΑΑΔΕ είχε λάβει σχετική καταγγελία, πληροφορία ή πληροφοριακό δελτίο πριν από μεταγενέστερη εισαγγελική ή άλλη δικαστική παραγγελία ή διαβίβαση; Σε πόσες είχε ήδη πραγματοποιηθεί ελεγκτική ενέργεια πριν από τη δικαστική παρέμβαση και σε πόσες η πρώτη ουσιαστική ελεγκτική ενέργεια πραγματοποιήθηκε μετά από αυτήν;
6. Για τις υποθέσεις οργανωμένων κυκλωμάτων και εικονικών συναλλαγών που ολοκληρώθηκαν κατά την τελευταία πενταετία, ποιο είναι, ανά έτος, το συνολικό ύψος των εικονικών συναλλαγών που διαπιστώθηκαν, των φόρων και προστίμων που βεβαιώθηκαν των ποσών που κατέστησαν εισπρακτέα και των ποσών που πράγματι εισπράχθηκαν; Σε πόσες περιπτώσεις οι εμπλεκόμενες επιχειρήσεις είχαν ήδη διακόψει τη δραστηριότητά τους ή δεν διέθεταν επαρκή περιουσιακά στοιχεία κατά την ολοκλήρωση του ελέγχου και ποια μέτρα είχαν προηγουμένως ληφθεί για τον εντοπισμό των πραγματικών ωφελουμένων, την αντιμετώπιση παρένθετων προσώπων, την έγκαιρη απενεργοποίηση ή τον περιορισμό χρήσης ΑΦΜ όπου συνέτρεχαν οι νόμιμες προϋποθέσεις, καθώς και τη διασφάλιση των συμφερόντων του Δημοσίου;»
ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΕΓΓΡΑΦΩΝ
Ζητείται να κατατεθούν στη Βουλή:
Τα διαθέσιμα συγκεντρωτικά και ανωνυμοποιημένα στοιχεία για τα έτη 2022 2026 σχετικά με την παραλαβή, αξιολόγηση, προτεραιοποίηση, ελεγκτική αξιοποίηση και ολοκλήρωση των ανωτέρω κατηγοριών υποθέσεων.
Το ισχύον «Παράρτημα Ροής Διαχείρισης Καταγγελιών / Πληροφοριών» που προβλέπεται στο άρθρο 2 της Α.1167/2023 και δεν δημοσιεύεται, καθώς και τυχόν τροποποιήσεις ή συμπληρωματικές οδηγίες του, κατά το μέρος που η γνωστοποίησή τους δεν προσκρούει σε ειδικώς αιτιολογημένο νόμιμο περιορισμό.
Οι ισχύουσες υπηρεσιακές πράξεις, οδηγίες ή πρωτόκολλα σχετικά με τα κριτήρια προτεραιοποίησης, τους χρόνους διαχείρισης, την εποπτεία εκκρεμών υποθέσεων, την αντιμετώπιση υποθέσεων υψηλού κινδύνου και τις διαδικασίες εσωτερικού ελέγχου σε περίπτωση μακράς αδράνειας ή μη αξιοποίησης πληροφορίας.
Συγκεντρωτικά στοιχεία για τον αριθμό των φορολογικών καταγγελιών / πληροφοριών που, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 3 της Α.1167/2023, μεταφέρθηκαν στο διακριτό ηλεκτρονικό αρχείο μετά την παρέλευση 6ετίας χωρίς ελεγκτική ενέργεια, ανά έτος μεταφοράς.
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
