Η ρηματική διακοίνωση του Καΐρου στον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ
Την κατηγορηματική αντίθεσή της στο τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019 επαναφέρει η Αίγυπτος με νέα ρηματική διακοίνωση προς τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, χαρακτηρίζοντας τη συμφωνία «απολύτως άκυρη» και χωρίς έννομες συνέπειες.
Η αιγυπτιακή παρέμβαση έγινε γνωστή την Τρίτη 17 Νοεμβρίου 2026 και έρχεται μετά την πρόσφατη απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης να εγκρίνει τη συμφωνία με την Τουρκία. Το έγγραφο φέρει ημερομηνία 5 Νοεμβρίου 2026 και έχει καταχωριστεί ως επίσημο έγγραφο της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών με αριθμό Α/81/479.
Η απάντηση στην απόφαση του λιβυκού Κοινοβουλίου
Η Αίγυπτος υποστηρίζει ότι η απόφαση του λιβυκού Κοινοβουλίου δεν μεταβάλλει τη νομική της θέση απέναντι στη συμφωνία ούτε δημιουργεί υποχρεώσεις για το Κάιρο. Η νέα διπλωματική κίνηση ακολουθεί την απόφαση της 20ής Οκτωβρίου 2026, με την οποία η Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης ενέκρινε το μνημόνιο οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών που είχαν υπογράψει η Άγκυρα και η τότε κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας της Λιβύης στις 27 Νοεμβρίου 2019.
Με την απόφαση αυτή, το λιβυκό Κοινοβούλιο ανέτρεψε την προηγούμενη στάση του, καθώς το 2020 είχε απορρίψει την κύρωση των συμφωνιών με την Τουρκία. Η αιγυπτιακή πλευρά, ωστόσο, επιμένει ότι η μεταγενέστερη έγκριση δεν θεραπεύει τα νομικά προβλήματα του μνημονίου, υποστηρίζοντας ότι αντίκειται στις αρχές του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας και στους κανόνες οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών.
«Μπλόκο» και στις ενεργειακές συμφωνίες Τουρκίας – Λιβύης
Οι αιγυπτιακές αντιρρήσεις δεν περιορίζονται στο μνημόνιο του 2019. Το Κάιρο δηλώνει ότι δεν αναγνωρίζει ούτε τις δύο μεταγενέστερες συμφωνίες ενεργειακής συνεργασίας μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης:
Τη συμφωνία της 3ης Οκτωβρίου 2022 για τη συνεργασία στον τομέα των υδρογονανθράκων.
Τη συμφωνία της 25ης Ιουνίου 2025 μεταξύ της Εθνικής Εταιρείας Πετρελαίου της Λιβύης (NOC) και της Τουρκικής Εταιρείας Πετρελαίου (TPAO).
Σύμφωνα με τη θέση που καταγράφεται στη διακοίνωση, η Αίγυπτος θεωρεί και τις δύο συμφωνίες άκυρες, χωρίς να αναγνωρίζει έννομες συνέπειες από αυτές.
Αντιρρήσεις για τις μονομερείς λιβυκές οριογραμμές
Ξεχωριστό μέρος του αιγυπτιακού εγγράφου αφορά τις θαλάσσιες οριογραμμές που ανακοίνωσε μονομερώς η Λιβύη τον Μάιο του 2025. Το Κάιρο υποστηρίζει ότι ορισμένες από τις γραμμές αυτές επικαλύπτονται με τα δυτικά θαλάσσια όρια που διεκδικεί η Αίγυπτος στη Μεσόγειο.
Ειδικά για τα ανατολικά όρια που έχει ανακοινώσει η Λιβύη, η αιγυπτιακή πλευρά υπογραμμίζει ότι εμπίπτουν σε θαλάσσιες περιοχές στις οποίες η ίδια προβάλλει κυριαρχικά δικαιώματα.
Επιφύλαξη για την προστασία των κυριαρχικών δικαιωμάτων
Η Αίγυπτος δηλώνει ακόμη ότι απορρίπτει ενέργειες που θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν με βάση τις επίμαχες συμφωνίες ή τις μονομερείς λιβυκές δηλώσεις, εφόσον έρχονται σε αντίθεση με τα θαλάσσια όρια που αναγνωρίζει η ίδια. Παράλληλα, επιφυλάσσεται του δικαιώματός της να προστατεύσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα, επικαλούμενη το διεθνές δίκαιο.
Η νέα διακοίνωση αποτελεί συνέχεια προηγούμενων αιγυπτιακών παρεμβάσεων στον ΟΗΕ από το 2019 και μετά. Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για την Ελλάδα, καθώς το τουρκολιβυκό μνημόνιο αποτελεί διαχρονικό σημείο τριβής στην Ανατολική Μεσόγειο με επίκεντρο την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών.






