Με αφορμή τον εορτασμό των Ευρωπαϊκών Ημερών Πολιτιστικής Κληρονομιάς για το 2026, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Αχαΐας προγραμματίζει μια ξεχωριστή δράση, εναρμονισμένη με το κεντρικό θέμα της χρονιάς: «Κληρονομιά σε κίνδυνο: Αναβίωση, Ανθεκτικότητα, Αναστοχασμός». Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 26 Σεπτεμβρίου 2026, στις 19:30, στο ιστορικό Κάστρο της Πάτρας, όπου το κοινό θα έχει τη δυνατότητα να παρακολουθήσει δωρεάν την αφηγηματική παράσταση με τίτλο «Η κληρονομιά που δεν χάθηκε: Από τον Αινεία στον Θωμά Παλαιολόγο».
Ιστορίες διάσωσης σε έναν ατμοσφαιρικό χώρο
Στο επιβλητικό περιβάλλον του Κάστρου της Πάτρας, ο συνδυασμός λόγου και μουσικής θα ανασυνθέσει δύο εμβληματικά παραδείγματα προστασίας πολιτιστικών και θρησκευτικών θησαυρών που κινδύνευσαν άμεσα, καταφέρνοντας ωστόσο να διασωθούν και να περάσουν στις μεταγενέστερες γενιές. Το πρόγραμμα χωρίζεται σε δύο βασικές ενότητες.
Από την Τροία στη Ρώμη
Η αρχή γίνεται με τον μύθο του Αινεία, του ήρωα των τρωικών πολέμων και θεωρούμενου ιδρυτή της Ρώμης, πόλης με την οποία η Πάτρα διατηρούσε ισχυρούς δεσμούς ως ρωμαϊκή αποικία. Η αφήγηση εστιάζει στην κρίσιμη στιγμή της διαφυγής από την καιόμενη Τροία, όπου ο ήρωας επιλέγει να μην περισώσει υλικά αγαθά, αλλά τον ηλικιωμένο πατέρα του, Αγχίση, ο οποίος ενσαρκώνει την προγονική κληρονομιά, καθώς και τα ιερά ξόανα των θεών, διαφυλάσσοντας έτσι την πνευματική και πολιτισμική ταυτότητα του λαού του.
Ο Θωμάς Παλαιολόγος και η Κάρα του Αγίου Ανδρέα
Η δεύτερη ενότητα μεταφέρει το κοινό στους χρόνους της οθωμανικής κατάκτησης, το 1458 για την Πάτρα και το 1460 για τον Μυστρά. Ο Θωμάς Παλαιολόγος, τελευταίος Δεσπότης του Μορέως και αδελφός του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου, επιτυγχάνει να φυγαδεύσει την Τίμια Κάρα του Αποστόλου Ανδρέα, του προστάτη και θεμελιώδους συμβόλου των Πατρών. Το ιερό κειμήλιο μεταφέρεται στη Ρώμη το 1462, όπου και παραμένει προστατευμένο, έως την πανηγυρική επιστροφή του στην Πάτρα στις 26 Σεπτεμβρίου 1964, ύστερα από 502 χρόνια.
Καλλιτεχνική πλαισίωση και συντελεστές
Η παρουσίαση εμπλουτίζεται από έναν δημιουργικό διάλογο μουσικών παραδόσεων και ηχοχρωμάτων. Η πρώτη ιστορία επενδύεται με κλασικές συνθέσεις, ενώ η δεύτερη πλαισιώνεται από παραδοσιακή μουσική, βυζαντινούς ύμνους και ψαλτοτράγουδα, αναδεικνύοντας την ψαλτική τέχνη ως κορυφαίο δείγμα άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς. Στην εκδήλωση συμμετέχουν οι κάτωθι καλλιτέχνες:
- Αφήγηση: Δήμητρα Νικολοπούλου
- Μουσική: Εύη Μίχα
- Συνοδεία οργάνων: Σπύρος Στασινόπουλος, Γιώργος Παπαγεωργίου
- Τραγούδι: Αθηνά Αδαμοπούλου
- Συμμετοχή: Ο πρωτοψάλτης του Παλαιού Ιερού Ναού Αγίου Ανδρέου Πατρών, Σωτήριος Καρυτινός









