Έντονη πολιτική αντιπαράθεση έχει προκαλέσει στο Ισραήλ η βράβευση του ντοκιμαντέρ «NAZA» στο 83ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας. Λίγες ώρες μετά την απονομή του Ειδικού Βραβείου της Επιτροπής, ο υπουργός Πολιτισμού Μίκι Ζοχάρ εξαπέλυσε απειλές κατά των δύο Ισραηλινών σκηνοθετών, κάνοντας λόγο ακόμη και για αφαίρεση της υπηκοότητάς τους.
Ο Ζοχάρ εξαπέλυσε προσωπική επίθεση κατά του Γιουβάλ Άμπραχαμ και της Ρέιτσελ Ζορ, χαρακτηρίζοντας το «NAZA» «αποτρόπαιο» και τη βράβευσή του στη Βενετία «σοκαριστική».
Σε ανάρτησή του στο X, ο υπουργός κατηγόρησε τους δύο δημιουργούς ότι είναι διατεθειμένοι να βλάψουν την πατρίδα τους για να αποσπάσουν, όπως υποστήριξε, το χειροκρότημα «αντισημιτών σε όλο τον κόσμο».
Ο Ισραηλινός υπουγρός Πολιτισμού δήλωσε ότι: «Οι πράξεις τους συνιστούν προδοσία κατά του κράτους» και πρόσθεσε ότι θα κινηθεί «άμεσα» για την αφαίρεση της ισραηλινής υπηκοότητάς τους.
Η επίθεση δεν περιορίστηκε μόνο στον υπουργό Πολιτισμού.
Ο υπουργός Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ χαρακτήρισε τους δύο σκηνοθέτες «ντροπή και όνειδος για ολόκληρο τον λαό του Ισραήλ» και τους κάλεσε ουσιαστικά να εγκαταλείψουν τη χώρα, λέγοντας πως «οι φίλοι τους», δηλαδή η Χαμάς στη Γάζα, θα τους υποδεχθούν.
Το περιεχόμενο του ντοκιμαντέρ «NAZA»
Το 80λεπτο ντοκιμαντέρ, που γυρίστηκε μυστικά επί τρία χρόνια με νυχτερινά γυρίσματα στις ταράτσες του Τελ Αβίβ, βασίζεται σε μαρτυρίες 24 Ισραηλινών στρατιωτικών και στελεχών υπηρεσιών πληροφοριών. Σύμφωνα με τους δημιουργούς, οι μάρτυρες συμμετείχαν στον σχεδιασμό και την εκτέλεση των στρατιωτικών επιχειρήσεων στη Γάζα.
Οι μάρτυρες εμφανίζονται ανώνυμα, με αλλοιωμένα πρόσωπα και φωνές, ώστε να μην είναι δυνατή η ταυτοποίησή τους. Περιγράφουν ένα σύστημα επιτήρησης και επιλογής στόχων στο οποίο, σύμφωνα με τις καταθέσεις τους, χρησιμοποιούνταν και τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης.
“NAZA”, a documentary about Israel’s AI-powered mass killing in Gaza, received a 25-minute ovation at the Venice Film Festival.
It features Israeli intelligence personnel and whistleblowers discussing how Palestinians were targeted.
Al Jazeera’s Dmitry Medvedenko reports. https://t.co/6aGRX8w4Ab
— Al Jazeera English (@AJEnglish) September 11, 2026
Μία από τις πιο σοβαρές καταγγελίες της ταινίας αφορά την έγκριση πληγμάτων με εκ των προτέρων υπολογισμό των αναμενόμενων απωλειών αμάχων. Σε μία μαρτυρία αναφέρεται ότι είχε εγκριθεί η θανάτωση έως και 500 ανθρώπων που περιλαμβάνονταν στον υπολογισμό των «NAZA», προκειμένου να σκοτωθεί ένας μαχητής της Χαμάς.
Άλλοι μάρτυρες περιγράφουν σύστημα τεχνητής νοημοσύνης που επεξεργαζόταν δεδομένα από χιλιάδες κινητά τηλέφωνα και βοηθούσε στον εντοπισμό κτιρίων που μπορούσαν να αποτελέσουν στόχους. Ένας από τους πρώην στρατιωτικούς υποστηρίζει ότι ακόμη και η ένδειξη σε κινητό παιδιού ότι «ο μπαμπάς είναι σπίτι» μπορούσε να αποτελέσει σήμα για την ενεργοποίηση διαδικασίας αεροπορικής επίθεσης.
Οι μαρτυρίες αφορούν επίσης επιθέσεις σε κατοικίες όπου, σύμφωνα με τους πληροφοριοδότες, ήταν γνωστό ότι βρίσκονταν μέλη των οικογενειών των υπό στόχευση προσώπων, αλλά και επιχειρήσεις σε ολόκληρες γειτονιές.
Αντιδράσεις και απορρίψεις
Οι ισχυρισμοί του ντοκιμαντέρ έχουν απορριφθεί από τον ισραηλινό στρατό. Οι IDF υποστηρίζουν ότι οι μαρτυρίες είναι ανώνυμες και δεν είναι δυνατό να επιβεβαιωθεί ούτε η ταυτότητα ούτε ο ακριβής ρόλος των προσώπων που εμφανίζονται στην ταινία.
Το Ισραήλ δηλώνει πως λαμβάνει εκτεταμένα μέτρα για την αποφυγή απωλειών αμάχων και κατηγορεί τη Χαμάς ότι χρησιμοποιεί τον άμαχο πληθυσμό ως ανθρώπινη ασπίδα.
Οι δημιουργοί, από την πλευρά τους, επιμένουν ότι σκοπός τους ήταν να φέρουν στο φως τη λειτουργία του μηχανισμού που, σύμφωνα με τις μαρτυρίες, βρίσκεται πίσω από τις επιθέσεις.
Ο Άμπραχαμ έχει δηλώσει ότι ιδιαίτερη σημασία έχει να δουν την ταινία οι ίδιοι οι Ισραηλινοί, καθώς οι στρατιωτικοί και οι αξιωματικοί που μιλούν στο ντοκιμαντέρ επέλεξαν να μιλήσουν στα εβραϊκά, ώστε οι συμπατριώτες τους να ακούσουν τις μαρτυρίες τους.
Από το «No Other Land» στο «NAZA»
Οι δύο σκηνοθέτες δεν είναι άγνωστοι στο ισραηλινό κοινό. Ο Άμπραχαμ και η Ζορ ήταν δύο από τους τέσσερις συνδημιουργούς του «No Other Land», μαζί με τους Παλαιστίνιους Μπάζελ Άντρα και Χαμντάν Μπαλάλ, το οποίο κέρδισε το Όσκαρ Καλύτερου Ντοκιμαντέρ το 2025.
Το ντοκιμαντέρ «NAZA» αποτελεί συνέχεια αυτής της κινηματογραφικής και δημοσιογραφικής καταγραφής της ισραηλινοπαλαιστινιακής σύγκρουσης, μεταφέροντας αυτή τη φορά την κάμερα στο εσωτερικό του ισραηλινού στρατιωτικού και πληροφοριακού μηχανισμού.
A wave of bloody incitement and retaliatory calls among the occupation against Israeli directors Yuval Abraham and Rachel Szor, the creators of the film “NAZA” that won at the Venice Film Festival.
This comes concurrently with the announcement by the occupation’s Minister of Culture, Miki Zohar, that he is working to revoke their citizenship on charges of “treason,” against the backdrop of the film exposing military testimonies about violations and crimes committed in Gaza.
موجة من التحريض والدعوات الانتقامية في أوساط الاحتلال ضد المخرجين الإسرائيليين يوفال أبراهام وراشيل زور، صناع فيلم “نازا” الفائز في مهرجان فينيسيا.
يأتي ذلك بالتزامن مع إعلان وزير الثقافة في حكومة الاحتلال، ميكي زوهر، العمل على سحب جنسيتهما بتهمة “الخيانة”, على خلفية كشف الفيلم لشهادات عسكرية عن الانتهاكات والجرائم المرتكبة في غزة.
— Eye on Palestine (@EyeonPalestine) September 14, 2026
Η ταινία έκανε την παγκόσμια πρεμιέρα της στη Βενετία και, σύμφωνα με το Reuters, οι θεατές χειροκροτούσαν επί 25 συνεχόμενα λεπτά, τη μεγαλύτερη διάρκεια μέχρι τότε στη φετινή διοργάνωση.
Τελικά απέσπασε το Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής.
Η επίσημη περιγραφή της Μπιενάλε της Βενετίας αναφέρει ότι η ταινία, γυρισμένη τη νύχτα στις ταράτσες του Τελ Αβίβ, αποκαλύπτει «τα συστήματα πίσω από τις υπολογισμένες μαζικές δολοφονίες Παλαιστινίων αμάχων στη Γάζα».
Η απειλή για την υπηκοότητα και τα νομικά δεδομένα
Παρά τη δήλωση του Ζοχάρ ότι θα κινηθεί «άμεσα», η διαδικασία αφαίρεσης της υπηκοότητας δεν βρίσκεται αποκλειστικά στα χέρια του υπουργού Πολιτισμού.
Η ισραηλινή νομοθεσία προβλέπει υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις τη δυνατότητα αφαίρεσης υπηκοότητας για πράξεις που θεωρούνται «παραβίαση της πίστης προς το κράτος», μεταξύ άλλων για πράξεις τρομοκρατίας, προδοσία ή βαριά κατασκοπεία.
Ωστόσο, η σχετική διαδικασία περνά από τον υπουργό Εσωτερικών και τα δικαστήρια. Η ισχύουσα νομοθεσία προβλέπει ότι το δικαστήριο μπορεί να ανακαλέσει την υπηκοότητα κατόπιν αίτησης του υπουργού Εσωτερικών, ενώ προβλέπονται συγκεκριμένες δικαστικές εγγυήσεις.
Το Ανώτατο Δικαστήριο του Ισραήλ έχει επικυρώσει τη δυνατότητα αφαίρεσης υπηκοότητας σε εξαιρετικές περιπτώσεις που συνδέονται με «παραβίαση πίστης» προς το κράτος, θέτοντας ωστόσο περιορισμούς στην άσκηση αυτής της εξουσίας.
Με άλλα λόγια, η δήλωση του Ζοχάρ αποτελεί πολιτική απειλή και πρόθεση έναρξης διαδικασίας, όχι απόφαση αφαίρεσης της υπηκοότητας.
Η σύγκρουση στο εσωτερικό του Ισραήλ
Η υπόθεση του «NAZA» έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου βρίσκεται αντιμέτωπη με έντονες αντιπαραθέσεις για τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζεται ο πόλεμος στη Γάζα στο εσωτερικό της χώρας.
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
