Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί στις Αρχές η εξάπλωση της πρακτικής που είναι γνωστή ως «cuckooing», κατά την οποία οργανωμένες ομάδες εκμεταλλεύονται ευάλωτα άτομα για να αποκτήσουν πρόσβαση και έλεγχο στις κατοικίες τους με σκοπό την πραγματοποίηση παράνομων ενεργειών. Στόχος συχνά γίνονται ηλικιωμένοι, άτομα με αναπηρίες ή άνθρωποι που βρίσκονται σε δύσκολη κοινωνική θέση.
Σε αρκετές περιπτώσεις, σύμφωνα με τις αναφορές, χρήστες ναρκωτικών ή μέλη εγκληματικών ομάδων εγκαθίστανται σε σπίτια θυμάτων και αρνούνται να αποχωρήσουν, δημιουργώντας συνθήκες εκφοβισμού και εξάρτησης.
Παρότι το «cuckooing» δεν έχει ακόμη αναγνωριστεί ως ξεχωριστό ποινικό αδίκημα, τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν αυξητική τάση του φαινομένου. Σύμφωνα με δεδομένα που επικαλείται το BBC, στην αστυνομία του Λονδίνου καταγράφηκαν 1.539 περιστατικά την περίοδο από τον Μάιο του 2025 έως τον Απρίλιο του 2026, με την πλειονότητα των θυμάτων να είναι άνδρες.
Το Εθνικό Συμβούλιο Αρχηγών Αστυνομίας επισημαίνει ότι τα περιστατικά συνοδεύονται συχνά από σοβαρές μορφές εξαναγκασμού, εκφοβισμού και ελέγχου, ενώ η φύση του φαινομένου καθιστά δύσκολο τον εντοπισμό του, καθώς εξελίσσεται πίσω από κλειστές πόρτες και μακριά από τη δημόσια εικόνα.
Η επερχόμενη νομοθετική αλλαγή για το cuckooing
Το cuckooing – ονομάστηκε έτσι από τον κούκο, που συχνά καταλαμβάνει τις φωλιές άλλων πουλιών για να γεννήσει τα αυγά του – αναμένεται να γίνει συγκεκριμένο ποινικό αδίκημα μέχρι το τέλος του έτους, με μέγιστη ποινή πέντε ετών φυλάκισης. Αποτελεί μέρος του νόμου Crime and Policing Act 2026, όμως η κυβέρνηση δεν έχει ακόμη εκδώσει τις κανονιστικές οδηγίες προς τις αστυνομικές δυνάμεις πριν ο νόμος μπορεί να εφαρμοστεί.
Πριν από την εφαρμογή της νομοθετικής αλλαγής, το BBC συνόδευσε την Μητροπολιτική Αστυνομία του Λονδίνου καθώς οι αστυνομικοί επισκέπτονταν ύποπτα σπίτια όπου υπήρχε cuckooing και έγιναν μάρτυρες σοκαριστικών ενδείξεων εξαθλίωσης. Μιλήσαμε επίσης με θύματα που είπαν ότι ένιωθαν σαν φυλακισμένοι μέσα στα ίδια τους τα σπίτια και φοβούνταν να απευθυνθούν στην αστυνομία λόγω πιθανών βίαιων αντιποίνων.
Ο Τζέιμι, 34 ετών, έχει εγκεφαλική βλάβη μετά από χτύπημα στο κεφάλι με γυάλινο μπουκάλι και, ως αποτέλεσμα, δυσκολεύεται να κινηθεί και να μιλήσει σωστά. Πριν από δύο χρόνια, μια εγκληματική συμμορία εκμεταλλεύτηκε την κατάστασή του, τον πλησίασε δήθεν φιλικά και στη συνέχεια εγκαταστάθηκε στο σπίτι του χωρίς τη συγκατάθεσή του, χρησιμοποιώντας το διαμέρισμά του ως σημείο πώλησης ναρκωτικών. «Οι άνθρωποι από το να είναι πραγματικά καλοί και σωστοί μαζί μου, ξαφνικά άρχισαν να παίρνουν ό,τι μπορούσαν», είπε. «Μου έκλεβαν τα ρούχα μου», πρόσθεσε. «Άρχισαν να παίρνουν ό,τι άξιζε από το σπίτι μου, να το κλέβουν χωρίς να το καταλαβαίνω. Και όταν το συνειδητοποιούσα, το αρνούνταν».
Είπε ότι ένα από τα πιο ταπεινωτικά πράγματα ήταν όταν τον χαστούκισε ένας έφηβος πολύ νεότερός του. Ο Τζέιμι είπε ότι ένιωθε πως ήταν αδύνατο να αντιδράσει στη συμμορία λόγω της κατάστασής του. «Έχω εγκεφαλική βλάβη και μια δυνατή γροθιά θα μπορούσε να κάνει μεγάλη ζημιά. Δεν μπορώ να παλέψω, δεν μπορώ να αντιμιλήσω», είπε. Νωρίτερα φέτος, κατάφερε να δραπετεύσει από το διαμέρισμά του και να μετακομίσει σε άλλη περιοχή της χώρας, φεύγοντας από τη συμμορία.
«Φυλακισμένη στο ίδιο μου το σπίτι»
Η NPCC επισκέφθηκε 683 ύποπτες κατοικίες με cuckooing στις αρχές Μαρτίου στο πλαίσιο εβδομάδας που επικεντρώθηκε στις επιχειρήσεις «county lines» – τη μεταφορά ναρκωτικών από μεγάλες πόλεις σε μικρότερες, αγροτικές περιοχές. Σύμφωνα με τους αστυνομικούς, οι επιχειρήσεις county lines και το cuckooing είναι άρρηκτα συνδεδεμένα. Οι διακινητές ναρκωτικών συχνά αναζητούν σπίτια από τα οποία μπορούν να λειτουργούν. «Υποψιαζόμαστε ότι εκατοντάδες – αν όχι χιλιάδες – ακίνητα σε όλη τη χώρα (Ηνωμένο Βασίλειο) υφίστανται cuckooing κάθε εβδομάδα», δήλωσε η Ντεντ.
Ένα από αυτά ήταν η Τζάκι, η οποία είπε στο BBC ότι ήταν πρώην χρήστρια ηρωίνης και κοκαΐνης. Ο έμπορος ναρκωτικών της της επέτρεψε να δημιουργήσει μεγάλο χρέος. Όταν δεν μπορούσε να το αποπληρώσει, πρόσθεσε επιπλέον 2.000 λίρες στο χρέος και είπε ότι έπρεπε να μείνει ένας διακινητής στο σπίτι της μέχρι να το εξοφλήσει. Είπε ότι υπέστη cuckooing για μήνες και έγινε «φυλακισμένη στο ίδιο μου το σπίτι».
«Του ζήτησα να φύγει τόσες φορές και έλεγε: “Ο δικός μου είπε ότι πρέπει να μείνω εδώ”». «Σήμαινε ότι έπρεπε να μένω σε ένα δωμάτιο. Προσπαθούσα να έχω πρόσβαση στο σαλόνι και την κουζίνα και μου έλεγε “όχι, δεν μπορείς να μπεις”. Έπρεπε να μένω στο υπνοδωμάτιό μου. Μερικές φορές μπορεί να μου έλεγε “θα σου πάρω κοτόπουλο και πατάτες”, αλλά ήταν πολύ σπάνιο». Είπε ότι έκανε χρήση ναρκωτικών για να αντέξει την κατάσταση. Μετά από αρκετούς μήνες, ο διακινητής τελικά έφυγε. Η Τζάκι είπε ότι υποψίες για αστυνομική παρακολούθηση τον έκαναν να φύγει.
Σήμερα είναι καθαρή από ναρκωτικά μετά από αποτοξίνωση και εργάζεται με διάφορες ομάδες υποστήριξης για να ευαισθητοποιήσει σχετικά με το cuckooing και το πώς μπορεί να συμβεί σε οποιονδήποτε. «Δεν αφορά μόνο τα ναρκωτικά. Μπορεί να αφορά οτιδήποτε. Μπορεί να είναι σύντροφοι που δεν φεύγουν. Μπορεί να είναι μέλη της οικογένειας. Μπορεί να είναι οποιοσδήποτε που αρνείται να φύγει από το σπίτι σου και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τα πάντα, χρήματα, κλεμμένα αντικείμενα, οτιδήποτε πιστεύουν ότι μπορούν να εκμεταλλευτούν», είπε.
Όταν το BBC επισκέφθηκε τα σπίτια στο Λονδίνο μαζί με την αστυνομία, οι αστυνομικοί είπαν ότι οι άθλιες συνθήκες είναι ο κανόνας σε τέτοια ακίνητα. Πακέτα φαγητού ήταν σκορπισμένα στο πάτωμα, πόρτες κρέμονταν από τους μεντεσέδες τους και μια έντονη μυρωδιά περιττωμάτων γέμιζε τον αέρα. Οδηγηθήκαμε σε μια κουζίνα με ωμό κοτόπουλο πεταμένο στον νεροχύτη. Υπήρχαν λεκέδες αίματος σε πάπλωμα και ένα βρώμικο πτυσσόμενο τραπέζι χρησιμοποιούνταν ως κρεβάτι. Μια τουαλέτα σε ένα από τα μπάνια ήταν φραγμένη. Όλα τα ακίνητα είχαν μια αποπνικτική δυσοσμία.
Επαναλαμβανόμενα θύματα
Οι αστυνομικοί είπαν ότι βλέπουν ένα μοτίβο σε όσους πέφτουν θύματα. «Αυτό που δείχνουν τα δεδομένα είναι ότι αν είσαι λευκός άνδρας μεταξύ 40 και 49 ετών και ενδεχομένως εξαρτημένος από ναρκωτικά, τότε είναι πολύ πιθανό να γίνεις θύμα cuckooing. «Επίσης βλέπουμε επαναλαμβανόμενα θύματα, όπου δυστυχώς άνθρωποι που είχαν ήδη υποστεί cuckooing είτε μετακινούνται αλλού είτε παραμένουν στο ίδιο μέρος και ξαναγίνονται θύματα», είπε ο επιθεωρητής Άντριου Κάμερον.
Στοιχεία από αιτήματα ελευθερίας πληροφόρησης δείχνουν ότι υπήρξαν 380 έρευνες όπου το cuckooing καταγράφηκε ως πιθανό ζήτημα στο Λονδίνο το 2023/24. Ο αριθμός αυτός αυξήθηκε σε 1.078 το 2025/26. Η αστυνομία δήλωσε ότι η αύξηση οφείλεται κυρίως στην αυξημένη ευαισθητοποίηση για το φαινόμενο μέσα στην αστυνομία, καθώς και στη χρήση του ως «επιχειρηματικό μοντέλο» από περισσότερους διακινητές ναρκωτικών. Η δύναμη ανέφερε επίσης ότι άλλαξε η μεθοδολογία καταγραφής των δεδομένων, κάτι που επίσης μπορεί να εξηγεί μέρος της αύξησης.
Μέχρι το cuckooing να γίνει συγκεκριμένο αδίκημα, οι αστυνομικοί προσπαθούν να συλλαμβάνουν υπόπτους για άλλα αδικήματα, όπως κατοχή ναρκωτικών ή αδικήματα δουλείας. Πηγές από αστυνομικές δυνάμεις στην Αγγλία αναφέρουν ότι χρησιμοποιούνται όλο και περισσότερο διατάγματα κλεισίματος κατοικιών για την αντιμετώπιση του cuckooing. Αυτά επιτρέπουν στην αστυνομία και τις τοπικές αρχές να κλείνουν προσωρινά ένα ακίνητο. Μερική απαγόρευση μπορεί να σημαίνει ότι ο ένοικος μπορεί να μείνει, αλλά συγκεκριμένοι επισκέπτες απαγορεύονται.
Ωστόσο, ορισμένα θύματα είναι επικριτικά για τον τρόπο αντιμετώπισης. «Δεν έχω καμία εμπιστοσύνη στην αστυνομία. Είναι άχρηστοι», είπε ένα θύμα που μίλησε ανώνυμα. Πιστεύουν ότι τα ευάλωτα άτομα χρειάζονται υποστήριξη και ότι πρέπει να γίνουν περισσότερα για να σταματήσει η εκμετάλλευσή τους. Η NPCC δήλωσε ότι εργάζεται για την ενίσχυση της εμπιστοσύνης των θυμάτων και πιστεύει ότι η αλλαγή του νόμου ώστε το cuckooing να γίνει συγκεκριμένο αδίκημα θα βοηθήσει.
Η δρ Έιμι Λόουρι, ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο του Λιντς, της οποίας η εργασία επικεντρώνεται στο cuckooing και την εκμετάλλευση μέσω county lines, είπε ότι η αστυνομία δεν αναγνωρίζει πάντα πότε ευάλωτοι άνθρωποι υφίστανται εκμετάλλευση. «Τα θύματα του cuckooing δεν αντιμετωπίζονται πάντα ως θύματα, επειδή συχνά είχαν προηγούμενες προστριβές με την αστυνομία», είπε. Παρόλο που η ευαισθητοποίηση έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια, είπε ότι «υπάρχει ακόμη πολύς δρόμος» και ζήτησε περισσότερη καθοδήγηση και πολιτικές για την αναγνώριση της εκμετάλλευσης και τη βελτίωση της αντιμετώπισης.
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
