Σε μια περίοδο όπου η δημόσια συζήτηση κυριαρχείται από υποσχέσεις, εξαγγελίες και έντονες πολιτικές αντιπαραθέσεις, η πολιτική αξιοπιστία δεν κρίνεται από όσα ανακοινώνονται, αλλά από όσα έχουν ήδη αλλάξει στην καθημερινότητα των πολιτών. Οι εκλογικές αναμετρήσεις συνοδεύονται πάντοτε από επικοινωνιακές αντιπαραθέσεις και ανταγωνισμό εντυπώσεων. Πέρα όμως από τις δημόσιες συγκρούσεις και τις δημοσκοπήσεις, υπάρχει ένα απλό αλλά καθοριστικό κριτήριο με το οποίο οι πολίτες αξιολογούν κάθε κυβέρνηση και κάθε πολιτική δύναμη: η καθημερινότητά τους.
Η πολιτική αξιοπιστία δεν αποδεικνύεται στις τηλεοπτικές εμφανίσεις ούτε στα επικοινωνιακά συνθήματα. Αποδεικνύεται όταν ο πολίτης διαπιστώνει ότι η ζωή του γίνεται καλύτερη, ότι οι κόποι του ανταμείβονται, ότι το κράτος λειτουργεί αποτελεσματικά, ότι οι θεσμοί τον σέβονται και ότι μπορεί να σχεδιάζει το μέλλον με μεγαλύτερη αισιοδοξία.
Τα τελευταία χρόνια η ελληνική κοινωνία βιώνει μια πραγματικότητα που δοκιμάζει καθημερινά τις αντοχές της. Η ακρίβεια περιορίζει το διαθέσιμο εισόδημα, η στεγαστική κρίση δυσκολεύει ιδιαίτερα τους νέους ανθρώπους να σχεδιάσουν τη ζωή τους, ενώ η γενικευμένη αβεβαιότητα επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο οι οικογένειες κοιτούν το μέλλον.
Παράλληλα, η ποιότητα της δημοκρατίας και η εύρυθμη λειτουργία των θεσμών παραμένουν εξίσου κρίσιμες. Η διαφάνεια, η λογοδοσία, η αξιοκρατία και η αποτελεσματικότητα του κράτους δεν αποτελούν αφηρημένες έννοιες. Αποτελούν τις βασικές προϋποθέσεις ώστε κάθε πολίτης να αισθάνεται ότι αντιμετωπίζεται με ισονομία, σεβασμό και δικαιοσύνη.
Όταν αυτή η σχέση εμπιστοσύνης δοκιμάζεται από την αποτυχία μιας πολιτικής, οι συνέπειες δεν περιορίζονται μόνο στην εκάστοτε κυβέρνηση. Επηρεάζεται η σχέση της κοινωνίας με την ίδια την πολιτική. Και αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο πρόβλημα. Γιατί η απογοήτευση γεννά την αποστασιοποίηση, η αποστασιοποίηση οδηγεί στην απαξίωση και, τελικά, αποδυναμώνει τη δημοκρατική συμμετοχή.
Αν, λοιπόν, η καθημερινότητα είναι το μέτρο με το οποίο αξιολογείται μια πολιτική, τότε το πραγματικό ερώτημα είναι ποια πολιτική μπορεί να βελτιώσει ουσιαστικά την καθημερινή ζωή των ανθρώπων.
Η απάντηση δεν βρίσκεται στις εύκολες υποσχέσεις ούτε στη διαχείριση της επικαιρότητας. Βρίσκεται σε πολιτικές που ενισχύουν το κοινωνικό κράτος, δημιουργούν ίσες ευκαιρίες, περιορίζουν τις ανισότητες και διασφαλίζουν ότι η ανάπτυξη μεταφράζεται σε κοινωνική πρόοδο. Γιατί μια οικονομία μπορεί να παρουσιάζει θετικούς δείκτες, όμως η πραγματική επιτυχία της κρίνεται από το κατά πόσο αντανακλάται στην καθημερινότητα των πολιτών.
Οι αριθμοί είναι απαραίτητοι. Αποτυπώνουν την πορεία της οικονομίας και συμβάλλουν στην αξιολόγηση των δημόσιων πολιτικών. Από μόνοι τους, όμως, δεν αρκούν για να περιγράψουν την πραγματική κατάσταση μιας κοινωνίας.
Πίσω από κάθε αριθμό υπάρχουν άνθρωποι. Υπάρχουν νέοι που εργάζονται, σπουδάζουν ή αναζητούν ακόμη μια θέση εργασίας, προσπαθώντας να σχεδιάσουν το μέλλον τους και αναρωτώμενοι αν θα μπορέσουν να αποκτήσουν τη δική τους στέγη, να δημιουργήσουν οικογένεια και να παραμείνουν στον τόπο τους. Υπάρχουν εργαζόμενοι που διεκδικούν αξιοπρεπείς αμοιβές, μικρομεσαίοι που καθημερινά αγωνίζονται να κρατήσουν ζωντανές τις επιχειρήσεις τους και οικογένειες που ζητούν ένα κράτος παρόν, αξιόπιστο και δίκαιο. Κανείς τους δεν αναζητά προνόμια. Αναζητούν ευκαιρίες, ασφάλεια και τη βεβαιότητα ότι η προσπάθειά τους μπορεί να ανταμειφθεί.
Άλλωστε, η πολιτική δεν υπάρχει για να διαχειρίζεται την πραγματικότητα όπως τη βρίσκει. Υπάρχει για να τη βελτιώνει και να διευρύνει τις δυνατότητες κάθε ανθρώπου. Αυτή είναι, κατά τη γνώμη μου, η ουσία μιας σύγχρονης προοδευτικής αντίληψης: περισσότερες ευκαιρίες, ισχυρό δημόσιο σύστημα υγείας και παιδείας, αξιοπρεπής εργασία, πρόσβαση στη στέγη, αξιοκρατία και ανάπτυξη που αφορά όλους. Γιατί η πρόοδος αποκτά πραγματική αξία μόνο όταν δεν αφήνει κανέναν πίσω.
Η χώρα δεν έχει ανάγκη μόνο από τη διαπίστωση των προβλημάτων. Έχει ανάγκη από ένα συνεκτικό σχέδιο που να ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας, να αποκαθιστά την εμπιστοσύνη και να δημιουργεί προοπτική για τη νέα γενιά. Ένα σχέδιο που να επιτρέπει σε κάθε νέο άνθρωπο να ονειρεύεται, να δημιουργεί και να σχεδιάζει τη ζωή του στον τόπο του, με αξιοπρέπεια και αισιοδοξία.
Η εμπιστοσύνη των πολιτών δεν κερδίζεται με λόγια. Κερδίζεται με συνέπεια, σχέδιο και πολιτικές που παράγουν απτά αποτελέσματα στην καθημερινή ζωή. Οι πολίτες δεν χρειάζονται έναν νέο κύκλο υποσχέσεων σε κάθε προεκλογική περίοδο. Χρειάζονται σταθερές πολιτικές, συνέπεια και μετρήσιμα αποτελέσματα που βελτιώνουν ουσιαστικά την καθημερινότητά τους σε όλη τη διάρκεια της διακυβέρνησης.
Η Ελλάδα μπορεί να προχωρήσει μπροστά. Διαθέτει ανθρώπους με γνώσεις, εμπειρία και δημιουργικότητα, καθώς και μια νέα γενιά που, παρά τις δυσκολίες, συνεχίζει να εργάζεται, να καινοτομεί και να ελπίζει. Το ζητούμενο είναι η πολιτική να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις ώστε αυτές οι δημιουργικές δυνάμεις να αξιοποιηθούν και να αποτελέσουν τη βάση μιας ανάπτυξης που θα διαχέεται σε ολόκληρη την κοινωνία και θα βελτιώνει την καθημερινότητα των πολιτών.
Το ζητούμενο σήμερα δεν είναι απλώς μια διαφορετική διαχείριση. Είναι μια σύγχρονη αντίληψη για τη διακυβέρνηση. Μια αντίληψη που αντιμετωπίζει την οικονομική ανάπτυξη ως μέσο βελτίωσης της ποιότητας ζωής, ενισχύει το κοινωνικό κράτος, θωρακίζει τους θεσμούς, διευρύνει τις ίσες ευκαιρίες και δημιουργεί τις προϋποθέσεις για αξιοκρατία και κοινωνική δικαιοσύνη.
Αυτή είναι η φιλοδοξία μιας σύγχρονης προοδευτικής διακυβέρνησης: να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη, να δώσει ξανά προοπτική στους νέους ανθρώπους και να αποδείξει στην πράξη ότι η πολιτική μπορεί να αποτελεί δύναμη λύσεων και όχι απλώς πεδίο αντιπαραθέσεων.
Η πολιτική αξιοπιστία δεν κρίνεται στις εξαγγελίες. Κρίνεται στην καθημερινότητα. Κρίνεται από όσα αλλάζουν πραγματικά τη ζωή των ανθρώπων. Και αυτή είναι η μεγαλύτερη ευθύνη κάθε πολιτικής δύναμης που διεκδικεί την εμπιστοσύνη της κοινωνίας.
Γιάννης Ταπεινός
Αναπληρωτής Γραμματέας Τομέα Προστασίας του Πολίτη
ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής













