Υπάρχουν παραιτήσεις που αποτελούν μια εσωτερική υπόθεση ενός κόμματος. Και υπάρχουν παραιτήσεις που λειτουργούν ως πολιτικός επιταχυντής εξελίξεων.
Η δημόσια αποχώρηση του Θανάση Αυγερινού από τη θέση του εκπροσώπου Τύπου της «Ελπίδας για τη Δημοκρατία» ανήκει αναμφίβολα στη δεύτερη κατηγορία.
Όχι μόνο λόγω του προσώπου.
Ο κ. Αυγερινός είναι ένας δημοσιογράφος με πολυετή παρουσία στο πολιτικό ρεπορτάζ και γνωστή επαγγελματική διαδρομή. Κυρίως όμως επειδή επέλεξε να εξηγήσει δημόσια τους λόγους της αποχώρησής του, διατυπώνοντας σοβαρούς προβληματισμούς για τον τρόπο λειτουργίας του κόμματος.
Οι δημόσιες αναφορές του σε παράλληλες επικοινωνιακές δομές και σε διαδικασίες που, κατά τον ίδιο, υπονόμευαν τον θεσμικό του ρόλο, δεν μπορούν να περάσουν απαρατήρητες. Ανεξάρτητα από το πώς τις αξιολογεί κανείς, δημιουργούν εύλογα πολιτικά ερωτήματα που οφείλουν να απαντηθούν.
Το ζήτημα, όμως, είναι πολύ μεγαλύτερο από μία παραίτηση.
Το πραγματικό ερώτημα είναι εάν ένα πολιτικό εγχείρημα που γεννήθηκε μέσα από τη μεγαλύτερη κοινωνική απαίτηση για δικαιοσύνη των τελευταίων δεκαετιών μπορεί να αντέξει όταν αρχίζει να αναπαράγει τις ίδιες παθογένειες που καταγγέλλει.
Η ελληνική κοινωνία δεν αγκάλιασε τον αγώνα των οικογενειών των θυμάτων των Τεμπών επειδή αναζητούσε ένα νέο κόμμα.
Τον αγκάλιασε επειδή ζητούσε αλήθεια.
Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη διαφορά.
Η αλήθεια δεν έχει κομματική ταυτότητα.
Η δικαιοσύνη δεν έχει αρχηγό.
Οι πενήντα επτά ψυχές δεν μπορούν να αποτελέσουν εκλογικό κεφάλαιο κανενός.
Η μέχρι σήμερα πορεία της «Ελπίδας για τη Δημοκρατία» δείχνει ότι η μετάβαση από ένα αυθεντικό κοινωνικό κίνημα σε έναν οργανωμένο πολιτικό φορέα αποδεικνύεται πολύ δυσκολότερη απ’ όσο ίσως αρχικά υπολογίστηκε.
Οι συνεχείς αποχωρήσεις στελεχών, οι δημόσιες αντιπαραθέσεις και οι αλληλοκατηγορίες δημιουργούν την εικόνα ενός οργανισμού που ακόμη αναζητά την εσωτερική του ισορροπία.
Αυτό δεν είναι απλώς επικοινωνιακό πρόβλημα.
Είναι πρόβλημα πολιτικής αξιοπιστίας.
Κάθε πολιτικό κόμμα που διεκδικεί την εμπιστοσύνη των πολιτών οφείλει πρώτα να αποδείξει ότι λειτουργεί δημοκρατικά στο εσωτερικό του.
Με καθαρούς κανόνες. Με συλλογικά όργανα. Με συνέδριο. Με θεσμική λογοδοσία.
Διαφορετικά, η καταγγελία κατά του πολιτικού συστήματος κινδυνεύει να επιστρέψει ως μπούμερανγκ στον ίδιο τον καταγγέλλοντα.
Η ιστορία της μεταπολίτευσης είναι γεμάτη από πολιτικές κινήσεις που εμφανίστηκαν ως «αντισυστημικές», αλλά κατέληξαν να αναπαράγουν τις ίδιες ακριβώς λογικές που υπόσχονταν ότι θα καταργήσουν.
Αυτός είναι ο μεγάλος κίνδυνος. Να χαθεί το ηθικό πλεονέκτημα.
Και όταν χάνεται το ηθικό πλεονέκτημα, καμία επικοινωνιακή στρατηγική δεν αρκεί για να το αναπληρώσει.
Οι δημοσκοπήσεις, ασφαλώς, θα καταγράψουν τις συνέπειες. Η πολιτική αγορά είναι ιδιαίτερα ρευστή.
Οι ανακατατάξεις στον χώρο της κεντροδεξιάς, οι νέες πρωτοβουλίες που συζητούνται και η τελική πόλωση όταν προκηρυχθούν οι εκλογές θα δοκιμάσουν όλους τους πολιτικούς σχηματισμούς.
Ωστόσο, το ουσιαστικό πρόβλημα της «Ελπίδας» δεν είναι δημοσκοπικό. Είναι υπαρξιακό.
Διότι η κοινωνία δεν ζητά απλώς ένα ακόμη κόμμα. Ζητά ένα διαφορετικό παράδειγμα πολιτικής συμπεριφοράς.
Και αυτό δεν αποδεικνύεται με συνθήματα. Αποδεικνύεται με τον τρόπο που λειτουργείς όταν ξεσπά η πρώτη μεγάλη εσωτερική κρίση.
Η παραίτηση Αυγερινού, ανεξάρτητα από τις διαφορετικές αναγνώσεις που μπορεί να υπάρξουν, λειτουργεί ως καμπανάκι.
Όχι μόνο για την «Ελπίδα». Για κάθε πολιτικό σχηματισμό που πιστεύει ότι η κοινωνική οργή αρκεί για να υποκαταστήσει την πολιτική οργάνωση.
Δεν αρκεί. Η πολιτική απαιτεί θεσμούς. Απαιτεί δημοκρατία. Απαιτεί λογοδοσία. Κυρίως όμως απαιτεί ταπεινότητα απέναντι στην κοινωνία.
Οι οικογένειες των θυμάτων των Τεμπών δεν ζήτησαν ποτέ να δημιουργήσουν έναν νέο κομματικό μηχανισμό. Ζήτησαν δικαιοσύνη.
Και η δικαιοσύνη παραμένει μεγαλύτερη από κάθε πολιτική φιλοδοξία.
Αυτό δεν πρέπει να το ξεχάσει κανείς. Ούτε η κυβέρνηση. Ούτε η αντιπολίτευση. Ούτε όσοι επιχειρούν να εκπροσωπήσουν πολιτικά μια τόσο μεγάλη εθνική πληγή.
Γιατί οι πενήντα επτά ψυχές δεν ανήκουν σε κανέναν. Ανήκουν στη συνείδηση του ελληνικού λαού.
Του Νίκου Ι. Νικολόπουλου
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
