Η κοινωνία -και κυρίως τα ΜΜΕ- μετακινούν τη συζήτηση από το ουσιώδες —δηλαδή τη βία, την εκμετάλλευση, τα πιθανά κυκλώματα— σε κάτι εύκολο και “ασφαλές”: την εμφάνιση του θύματος.Αυτό δεν είναι τυχαίο.
Είναι πιο εύκολο να σχολιάσεις κραγιόν παρά να ανοίξεις κουβέντα για οργανωμένη κακοποίηση, ευθύνες, ή ακόμα και κοινωνικές στάσεις απέναντι στη βία.
Η κοινωνία δηλ.εμφανίζεται «αυστηρή» εκεί που δεν κοστίζει τίποτα — στην αισθητική. Αντίθετα, εκεί που θα έπρεπε να είναι απαιτητική (δικαιοσύνη, έρευνα, ευθύνες), συχνά αποφεύγει τη σύγκρουση. Κι αυτό, όντως , λειτουργεί υπέρ της ατιμωρησίας.
“62 εκατομμύρια clicks στον βιασμό. Και σας πείραξε το κραγιόν!”
Η κοινωνία φαίνεται πως σοκάρεται περισσότερο από το μακιγιάζ μιας νεκρής γυναίκας παρά από την πιθανότητα ύπαρξης οργανωμένων μηχανισμών κακοποίησης.
Όσο η συζήτηση στην Ελλάδα περιστρέφεται γύρω από την εμφάνιση, το μακιγιάζ και τις αισθητικές παρεμβάσεις της 19χρονης Μυρτώς που έχασε τη ζωή της στην Κεφαλονιά υπό συνθήκες που ερευνώνται για εγκληματικές ενέργειες, σε διεθνές επίπεδο προκαλεί αίσθηση – αλλά όχι έκπληξη – η αποκάλυψη για την ύπαρξη online «ακαδημίας βιασμού», η οποία είχε μάλιστα 62 εκατομμύρια επισκέψεις από άνδρες μέσα σε μόλις έναν μήνα! Τη στιγμή, λοιπόν, που μια ψηφιακή «ακαδημία» βιασμού μπορεί να συγκεντρώνει δεκάδες εκατομμύρια επισκέψεις μέσα σε τριάντα μέρες, το συλλογικό μας ένστικτο δεν είναι να αναρωτηθούμε τι πάει στραβά με τον τρόπο που διδάσκεται η βία. Είναι να αναρωτηθούμε πόσα ml υαλουρονικού είχε βάλει το θύμα μίας υπόθεσης με καταγγελίες για μαστροπεία και εμπλοκής σε κύκλωμα ναρκωτικών.
Έρευνα του CNN έφερε στο φως ένα συνδεδεμένο οικοσύστημα ιστοσελίδων, φόρουμ και κλειστών καναλιών επικοινωνίας (κυρίως στο Telegram) εντός του οποίου οι χρήστες ανταλλάσσουν οδηγίες για το πώς να ναρκώνουν γυναίκες, πώς να μοιράζονται βίντεο σεξουαλικής κακοποίησης με όλο και περισσότερα άτομα, πώς να αποφεύγουν τον εντοπισμό τους από τα θύματά τους και τις αρχές, πώς να πωλούν ουσίες (όπως το χάπι του βιασμού) τα οποία διαφημίζουν ως άοσμα και άγευστα και πώς να διοργανώνουν ζωντανές μεταδόσεις βιασμών και κακοποιήσεων έναντι πληρωμής σε κρυπτονομίσματα.
📍 ⏳ Δείτε και άλλες ειδήσεις για Βίβιαν Σαμούρη
Μάλιστα, σημαντικό μέρος του περιεχομένου κατηγοριοποιείται ως «sleep» ή «passed out», δηλαδή υλικό που οι γυναίκες έχουν αποκοιμηθεί ή έχουν λιποθυμήσει και βρίσκονται προφανέστατα σε μη συναινετική κατάσταση. Ένα από τα γκρουπ στο Telegram έχει την ονομασία «Zzz» και λειτουργούσε ως κόμβος ανταλλαγής οδηγιών και εμπορίας ουσιών που προωθούνταν ως μέσα αναισθητοποίησης θυμάτων.
Είναι σαφές πως πρόκειται για μία διαδικτυακή κοινότητα στην οποία οι άντρες ενθαρρύνουν ο ένας τον άλλον να ναρκώνουν και να κακοποιούν συντρόφους τους, μετατρέποντας στη συνέχεια την κακοποίηση σε περιεχόμενο προς κατανάλωση.
Η κοινωνία φαίνεται πως σοκάρεται περισσότερο από το μακιγιάζ μιας νεκρής γυναίκας παρά από την πιθανότητα ύπαρξης οργανωμένων μηχανισμών κακοποίησης. Αυτό δεν είναι πρόβλημα ευαισθησίας, είναι πρόβλημα προτεραιοτήτων δικαιοσύνης. Όσο, όμως, η αισθητική συνεχίζει να λειτουργεί ως άλλοθι αποφυγής της πραγματικής συζήτησης, τα 62 εκατομμύρια clicks δεν θα αποτελούν ανωμαλία, θα αποτελούν αγορά – και μάλιστα, εξαιρετικά κερδοφόρα!
Η αλήθεια είναι πως είναι πολύ πιο εύκολο και πιο βολικό να συζητάς το μακιγιάζ μιας νεκρής γυναίκας παρά την κουλτούρα που παράγει άνδρες πρόθυμους να καταναλώσουν τον βιασμό ως θέαμα. Η υποκρισία δεν είναι απλώς ηθικό πρόβλημα, γίνεται μηχανισμός συγκάλυψης.
Στην Ελλάδα του 2026, το πραγματικό σκάνδαλο δεν είναι ότι μια γυναίκα βρέθηκε μπλεγμένη σε ένα σύστημα εκμετάλλευσης. Είναι ότι δεν πληρούσε τα αισθητικά στάνταρ μεταθανάτιας αξιοπρέπειας που έχει θεσπίσει το πάνελ σχολιαστών της τηλεόρασης και του διαδικτύου. Αυτό που συμβαίνει θέλει πραγματικά πολύ κόπο για τα επιτευχθεί: σε μια εποχή που η βία κατά των γυναικών όχι μόνο υπάρχει, αλλά διδάσκεται, βελτιστοποιείται και αποκτά κοινό δεκάδων εκατομμυρίων θεατών, η κοινωνία εξαντλεί την ηθική της αυστηρότητα στο μακιγιάζ του θύματος.
Το ποινικό δίκαιο είναι σαφές: η εμφάνιση του θύματος δεν αποτελεί στοιχείο του εγκλήματος. Η κοινωνία, όμως, επιμένει να την αντιμετωπίζει σαν αποδεικτικό μέσο. Και έτσι, αντί να εξετάζουμε πιθανές ποινικές ευθύνες σε διεθνές επίπεδο, εξετάζουμε φωτογραφίες. Αντί να μιλάμε για οργανωμένα δίκτυα εκμετάλλευσης, μιλάμε για αισθητικές επιλογές. Αντί να εστιάζουμε στο ενδεχόμενο κακουργηματικής δραστηριότητας, εστιάζουμε στην εικόνα.
Η μετάθεση της ευθύνης στο θύμα δεν είναι απλώς κοινωνικά προβληματική. Λειτουργεί συντριπτικά υπέρ της ατιμωρησίας. Κάθε φορά που η δημόσια συζήτηση μετατρέπεται σε πάνελ αισθητικής, η βία κερδίζει χρόνο..
Βίβιαν Σαμούρη
ΑΝΤΙΔΗΜΑΡΧΟΣ ΠΑΤΡΕΩΝ
