Popular Now
Βρέθηκαν σκουλήκια σε ρυζογκοφρέτες - Ανάκληση από ΕΦΕΤ

Βρέθηκαν σκουλήκια σε ρυζογκοφρέτες – Ανάκληση από ΕΦΕΤ

Πάτρα: Συσσώρευση απορριμμάτων στις οδούς Κανακάρη και Παπαφλέσσα

Πάτρα: Συσσώρευση απορριμμάτων στις οδούς Κανακάρη και Παπαφλέσσα

Η ιστορία πίσω από την «Κεφαλή» του Πολυτεχνείου - Ποιον απεικονίζει

Η ιστορία πίσω από την «Κεφαλή» του Πολυτεχνείου – Ποιον απεικονίζει

Η ιστορία πίσω από την «Κεφαλή» του Πολυτεχνείου - Ποιον απεικονίζει

Η ιστορία πίσω από την «Κεφαλή» του Πολυτεχνείου – Ποιον απεικονίζει

Σήμερα, η εικόνα της «Κεφαλής» του Πολυτεχνείου, έχει ταυτιστεί απόλυτα με την επέτειο της 17ης Νοεμβρίου

Ο άνθρωπος που απεικονίζεται στο εμβληματικό γλυπτό «κεφαλή»στον περίβολο του Εθνικού Μετσόβειου Πολυτεχνείου (ΕΜΠ} δεν είναι κάποιος από τους φοιτητές που συμμετείχαν στην εξέγερση, ούτε κάποια μορφή του αντιδικτατορικού αγώνα του 1973.

Η πασίγνωστη «Κεφαλή» ανήκει στον Νίκο Σβορώνο, έναν από τους σημαντικότερους Έλληνες ιστορικούς του 20ού αιώνα, ο οποίος δεν είχε άμεση σχέση με τα γεγονότα του Πολυτεχνείου.

Πρόκειται για μια ιστορία που ξεκινά αρκετά χρόνια πριν από την τοποθέτηση του γλυπτού στο προαύλιο του ιδρύματος και συνδέει δύο σπουδαίες προσωπικότητες: τον ιστορικό Νίκο Σβορώνο και τον γλύπτη Μέμο Μακρή.

Ποιος ήταν ο ιστορικός Νίκος Σβορώνος

Νίκος Σβορώνος
Νίκος Σβορώνος

Ο Νίκος Σβορώνος γεννήθηκε το 1911 στη Λευκάδα και ακολούθησε σπουδές στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Η επιστημονική του πορεία συνδέθηκε άρρηκτα με τη μελέτη της ελληνικής ιστορίας, ενώ η ζωή του διαμορφώθηκε σε μεγάλο βαθμό από τις πολιτικές και κοινωνικές αναταράξεις της εποχής του.

Κατά τη διάρκεια της γερμανικής Κατοχής, εντάχθηκε στο Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (ΕΑΜ) το 1943, συμμετέχοντας παράλληλα στην έκδοση του παράνομου περιοδικού «Πρωτοπόροι». Στη συνέχεια εντάχθηκε στον ΕΛΑΣ, όπου ανέλαβε καθήκοντα στρατιωτικού διοικητή στην περιοχή Βύρωνα-Καισαριανής.

Η αυτοεξορία στη Γαλλία και η επιστροφή στη Μεταπολίτευση

Τον Δεκέμβριο του 1945, μέσα στο τεταμένο κλίμα που είχε διαμορφωθεί μετά τα Δεκεμβριανά, ο Σβορώνος εγκατέλειψε τη χώρα και κατέφυγε στη Γαλλία. Εκεί συνέχισε την επιστημονική του δραστηριότητα και ανέπτυξε σπουδαίο έργο στον χώρο της ιστορικής έρευνας, εστιάζοντας στη βυζαντινή και νεότερη περίοδο. Το 1955 του αφαιρέθηκε η ελληνική ιθαγένεια, ενώ το 1961 απέκτησε τη γαλλική.

Η επιστροφή του στην Ελλάδα πραγματοποιήθηκε μετά την πτώση της δικτατορίας, το 1974. Δίδαξε στα Πανεπιστήμια Θεσσαλονίκης και Κρήτης, ανέλαβε διευθυντής ερευνών στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών και ανακηρύχθηκε επίτιμος διδάκτορας του ΕΚΠΑ (1976) και του ΑΠΘ (1977). Έφυγε από τη ζωή στις 26 Απριλίου 1989, αφήνοντας πίσω του μια ανεκτίμητη πνευματική παρακαταθήκη.

Ο γλύπτης Μέμος Μακρής και η δημιουργία του έργου

Η ιστορία πίσω από την «Κεφαλή» του Πολυτεχνείου - Ποιον απεικονίζει

Η μορφή του Νίκου Σβορώνου αποτυπώθηκε από τη σμίλη του Μέμου Μακρή, ενός καλλιτέχνη που είχε επίσης βιώσει τις πολιτικές διώξεις και την εξορία. Απόφοιτος της ΑΣΚΤ και αγωνιστής της Εθνικής Αντίστασης, ο Μακρής εγκαταστάθηκε μεταπολεμικά στο Παρίσι. Ωστόσο, το 1950 απελάθηκε από τη Γαλλία λόγω της πολιτικής του τοποθέτησης και κατέφυγε στην Ουγγαρία, ενώ το 1964 του αφαιρέθηκε η ελληνική υπηκοότητα.

Εκεί, στην Ουγγαρία, φιλοτέχνησε την περίφημη κεφαλή του φίλου του, Νίκου Σβορώνου, στο πλαίσιο ενός έργου που συνδεόταν με την ιστορική μνήμη και τους κοινωνικούς αγώνες.

Πώς έφτασε στο Πολυτεχνείο και έγινε σύμβολο της 17ης Νοεμβρίου

Η μεταφορά του γλυπτού στην Ελλάδα έγινε μετά τη Μεταπολίτευση, έπειτα από πρωτοβουλία του τότε πρύτανη του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, Γιώργου Βουδούρη. Ο Βουδούρης θέλησε να τιμήσει τον Νίκο Σβορώνο και προχώρησε στις απαραίτητες ενέργειες, ώστε το έργο του Μακρή να μεταφερθεί από την Ουγγαρία και να τοποθετηθεί στον χώρο του ιδρύματος.

Η επιλογή δεν έγινε επειδή ο ιστορικός συμμετείχε στην εξέγερση του 1973, αλλά με πρόθεση να αναδειχθούν μέσα από το συγκεκριμένο έργο οι αγώνες των φοιτητών και η διαχρονική αντίσταση απέναντι στα ολοκληρωτικά καθεστώτα.

Η ιστορία πίσω από την «Κεφαλή» του Πολυτεχνείου - Ποιον απεικονίζει

Σήμερα, η εικόνα της «Κεφαλής» έχει ταυτιστεί απόλυτα με την επέτειο της 17ης Νοεμβρίου. Χιλιάδες πολίτες αφήνουν μπροστά της ένα γαρίφαλο ή ένα στεφάνι, αποδίδοντας φόρο τιμής στους αγωνιστές της εξέγερσης. Ακόμα κι αν πολλοί αγνοούν την πραγματική ταυτότητα του προσώπου που απεικονίζει, η ιστορία της αποκαλύπτει τον μοναδικό τρόπο με τον οποίο η συλλογική μνήμη γεννά τα δικά της σύμβολα.

Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:

Follow us on Google