Ο Αντικαπνιστικός Σύλλογος Πάτρας 1986, με αφορμή τη συμπλήρωση σαράντα χρόνων παρουσίας και διαλόγου με την κοινωνία, πραγματοποίησε εκδήλωση για την Παγκόσμια Ημέρα Κατά του Καπνίσματος, την Πέμπτη 28 Μαΐου 2026 και ώρα 19:00, στην αίθουσα συναυλιών της Φιλαρμονικής Εταιρίας Ωδείο Πατρών (Ρήγα Φεραίου 7), υπό την αιγίδα της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδος.
Στην περικαλλή αίθουσα συναυλιών της Φιλαρμονικής, το κοινό υποδεχόταν ο ταμίας του Συλλόγου κος Γεώργιος Μπατάλης προσφέροντας ένα αναμνηστικό έντυπο σε κάθε προσερχόμενο. Στην οθόνη προβολής έπαιζε μια σειρά διαφανειών υπό τους ήχους απαλής μουσικής και περιεχόμενο < Το κάπνισμα με χιούμορ>. Την εκδήλωση συντόνιζε ο αντιπρόεδρος του Συλλόγου & έγκριτος δημοσιογράφος κος Παν. Ρηγόπουλος.
Το βήμα άνοιξε ο διαχρονικός πρόεδρος και εμπνευστής του Συλλόγου κος Κωσταντίνος Τσαχρέλιας, ενώ στην οθόνη προβολής έπαιζαν διαφάνειες από τις πρώτες δράσεις του Συλλόγου τα έτη 1986-1990. Ο Κος Τσαχρέλιας, αφού ευχαρίστησε τους ακροατές και την Φιλαρμονική για την φιλοξενία, αναφέρθηκε αρχικά στις συνθήκες κάτω από τις οποίες συνελήφθη η ιδέα του Συλλόγου και στη συνέχεια σε λεπτομέρειες σχετικά με το παθητικό κάπνισμα, τα θερμαινόμενα νέα καπνικά προϊόντα VAPEs, και τις επιθετικές μεθόδους marketing που εφαρμόζει η καπνοβιομηχανία για την προσέγγιση των ομάδων στόχων που πάντα χειραγωγεί, δηλ. του νέους και τις γυναίκες.
Τόνισε με εμφατικό τρόπο ότι ο Σύλλογος δεν μπορεί να αντιπαρατεθεί με την παντοδύναμη βιομηχανία καπνού, η οποία με την εξαγορά και την στήριξη πανίσχυρων πολιτικών παραγόντων, ξοδεύει εκατομμύρια για την διαφήμιση των προϊόντων της και μάλιστα με ποσά πενταπλάσια από ότι για το γενικό πληθυσμό, ειδικά για τους νέους. Μπορούμε όμως είπε ο Κος Τσαχρέλιας και πρέπει να βάζουμε μικρούς αλλά εφικτούς στόχους για την έγκυρη ενημέρωση του κοινού και την διάχυση της επιστημονικής γνώσης και τεκμηρίωσης, πιστεύοντας στο <γνώθι σαυτόν> & στο ότι <η γνώση είναι δύναμη> και το κατάρτι προστασίας, από τις σειρήνες της νικοτίνης.
Η καπνοβιομηχανία παραπλανά, συνέχισε, προκειμένου να μεγιστοποιήσει τα κέρδη της και ποσώς ενδιαφέρεται για την υγεία των καταναλωτών. Έχει μάλιστα μετακυλήσει την ευθύνη, για τις παθήσεις λόγω καπνίσματος στον ίδιο τον χρήστη, αφού οι προειδοποιητικές ετικέτες σε κάθε συσκευασία καπνού, ακριβώς αυτό κάνουν. Ισχυρίζεται δε ότι <Η Ελλάδα κόβει το τσιγάρο>, υπονοώντας ξεκάθαρα ότι τα νέα καπνικά προϊόντα δεν είναι … κάπνισμα !!!
Εμείς όμως γνωρίζουμε, κατέληξε, ότι η δύναμη των χημικών ουσιών με προεξάρχουσα την νικοτίνη, ο εθισμός και η εξάρτηση ενός εγκεφάλου που καθόλου δεν είναι εκπαιδευμένος και προετοιμασμένος να αμυνθεί, είναι η αχίλλειος πτέρνα των καταναλωτών.
Ο Σύλλογός μας με όσες δυνάμεις αντλεί από την στήριξη της κοινωνίας, σχεδιάζει να συνεχίσει να προσφέρει φως και γνώση, σχετικά με όλα όσα αποτελούν ασπίδα για τους νέους μας αλλά και του ενήλικους.
Στο βήμα διαδέχτηκε τον κο Τσαχρέλια η τέως καθηγήτρια του Τμήματος Βιολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών και μέλος του ΔΣ του Αντικαπνιστικού Συλλόγου Πάτρας 1986, κα Μαριγούλα Μαργαρίτη, η οποία ανέπτυξε το θέμα: «Εγκέφαλος και Εθισμός».
Έγινε εκτενής προσπάθεια προσέγγισης του καπνίσματος, από την οπτική των εγκεφαλικών επιλογών, που οδηγούν σε εθισμό και εξάρτηση. Η Κα Μαργαρίτη βαθύς γνώστης της δομής και των λειτουργιών του εγκεφάλου, περιέγραψε με απλό και κατανοητό τρόπο, μέσα από εύγλωττες περιγραφές και απεικονίσεις, τους ντοπαμικεργικούς μηχανισμούς της ευχαρίστησης και την διαδικασία με την οποία η νικοτίνη μπλοκάρει την δράση της ακετυλοχολίνης, ενός φυσικού νευροδιαβιβαστή, και παίρνει τη θέση της, στον ανθρώπινο εγκέφαλο.
Ο εθισμός στην νικοτίνη είναι υπερβολικά ισχυρός και επειδή η διαδικασία απαλλαγής από το κάπνισμα είναι δύσκολη κι έχει μικρά αποτελέσματα, το πιο καλό θα ήταν να αποφύγουμε την έναρξη του καπνίσματος. Τόνισε την ανάγκη να σταθούμε στο πλευρό των νέων μας, σαν γονείς, σαν εκπαιδευτικοί, αλλά και σαν Σύλλογος, προκειμένου να τους δώσουμε επιλογές, να κατανοήσουν την παγίδα του καπνίσματος προκειμένου να την αποφύγουν.
Ακολούθησε η εισήγηση της ψυχίατρου και ομότιμης καθηγήτριας του ΕΚΠΑ κας Μένης Μαλλιώρη, με θέμα: «Πρόσφατα διεθνή και εθνικά δεδομένα για το κάπνισμα». Η Κα Μαλλιώρη αποτύπωσε με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο, παραθέτοντας πρόσφατα στοιχεία και μελέτες, τα αποτελέσματα, της χρήσης του καπνού τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς, προκειμένου να αναδειχθούν οι καταστροφικές συνέπειες της καπνιστικής συμπεριφοράς.
Η Ελλάδα, τόνισε ότι έχει κάνει σημαντικά βήματα στην κατεύθυνση του περιορισμού των εν ενεργεία καπνιστών, αλλά απέχει ακόμα αρκετά από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, καθώς και από την προστασία των παθητικών καπνιστών.
Από στοιχεία του 2024 έχουμε τα ακόλουθα: 32 % ο παγκόσμιος ΜΟ καπνιστών για τους άντρες & 7% για τις γυναίκες. 80% των καπνιστών ζουν σε χώρες μέσου ή χαμηλού εισοδήματος. 1,2 δις οι καπνιστές διεθνώς. Η Αφρική παρουσιάζει ανησυχητική αύξηση στη χρήση καπνού από νέους. Η Ελλάδα με στοιχεία του 2025 με 27,5% καπνιστές, είναι 2η στη Ευρώπη, μετά την Βουλγαρία που με 35,5 % έχει το προβάδισμα. Τα ποσοστά των καπνιστών σε παγκόσμια κλίμακα, βρίσκονται σε καθοδική πορεία και ο ΠΟΥ προβλέπει ότι ως το 2030 θα έχουν φτάσει στο 15% αν και σε απόλυτους αριθμούς οι καπνιστές αυξάνονται λόγω αύξησης του παγκόσμιου πληθυσμού.
7 εκ. πρόωροι θάνατοι ετησίως, σε παγκόσμια κλίμακα (5,5 εκ. άντρες, 1,5 εκ. γυναίκες) και 1,2 εκ. είναι οι πρόωροι θάνατοι λόγω παθητικού καπνίσματος, (20.000 ημερησίως) από αυτούς 170 000 παιδιά καπνιστών. 1,4 τρισ. $ οι ετήσιες δαπάνες νοσηλείας. Ήδη 100 εκ. οι χρήστες των νέων προϊόντων καπνού VAPEs παγκοσμίως (1 εκ. στην Ελλάδα).
Μεγάλη ανησυχία προκαλεί η εξάπλωση των VAPEs σε νέους αλλά και σε ανθρώπους που έχουν κόψει το κάπνισμα. Από σχετική έρευνα προκύπτει ότι υπάρχει σαφείς ανοδική τάση στα ποσοστά καπνίσματος μεταξύ των νέων στην Ελλάδα, καθ΄ ότι το 2019 τα στοιχεία έδειχναν 43% ανάμεσα στους 16χρονους καπνιστές ενώ το 2024 αγγίξαμε το 54%.
Σχετικά με το παθητικό κάπνισμα σύμφωνα με το Academic Review, είμαστε πολύ μακριά από τους ευρωπαϊκούς ΜΟ και η έκθεση σε αυτό παραμένει σε υψηλά επίπεδα παρά τους περιορισμούς, ήτοι:
95.8% σε νυχτερινά κέντρα, 72,2 % σε εστιατόρια, 52.3% στο χώρο εργασίας.
Σχετικά με τα προϊόντα τύπου IQOS, η Ελλάδα αποτελεί μια από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες αγορές αφού ήδη το 10% των καπνιστών τα χρησιμοποιούν.
Σημαντική η ψήφιση του νόμου 5216/ 2025 ως συμπλήρωση του νόμου 3730 /2008 σχετικά με την παρακολούθηση της εφοδιαστικής αλυσίδας (καταπολέμηση του λαθρεμπορίου) και της διαφήμισης με ψηφιακά μέσα.
Η Philip Morris και άλλες καπνοβιομηχανίες είναι γνωστό ότι
* χρηματοδοτούσαν think tanks, ομάδες lobbying και επιστημονικές / PR καμπάνιες
* ασκούσαν πίεση σε κυβερνήσεις για να καθυστερήσουν αντικαπνιστικά μέτρα
* επένδυαν τεράστια ποσά σε πολιτική επιρροή διεθνώς.
Το 2023, δικαστήριο στη Μασαχουσέτη επικύρωσε αποζημίωση περίπου 37 εκατ. δολαρίων σε γυναίκα που υποστήριξε ότι τα Marlboro Lights και η παραπλανητική προώθησή συνέβαλαν στον καρκίνο της.
Εν τέλει, η σωστή ψυχοκοινωνική και μαθησιακή συμπεριφορά <κτίζεται>από μικρή ηλικία και καθορίζει τις ατομικές συνήθειες δια βίου, κατέληξε η Κα Μαλλιώρη.
Την εκδήλωση έκλεισε η εκπαιδευτικός-αφηγήτρια Κα Άσπα Παπαδοπούλου που με τη ζεστή και γλυκιά φωνή της αφηγήθηκε ένα ωραίο και ευχάριστο παραμύθι: «Τι τάχα να διαλέξω;» Ακολούθησαν ερωτήσεις στις οποίες απάντησαν οι ομιλητές.
Ως επιδόρπιο στους καλεσμένους προβλήθηκε σύντομο απόσπασμα, από θεατρική παράσταση του 2004 με πρωταγωνιστές μαθητές της Δ΄ Δημοτικού και θέμα την <κατάληψη> του εγκεφάλου από την Νικοτίνη.
Την εκδήλωση παρακολούθησαν η Κα Μαστοράκου, αντιπεριφεριάρχης υγείας, εκπρόσωπος της ΟΙΚΙΠΑ, οι τέως πρόεδροι του Συλλόγου, Αντρέας Σαμοθρακίτης και Μίμης Σκαναβής, και πλήθος μελών και φίλων.





