Χρέη: Πώς μπαίνετε στις 120 δόσεις, τι αλλάζει – Δείτε παραδείγματα

Η διεύρυνση του πλαισίου αποπληρωμής παλαιών οφειλών προς εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία, φέρνει σημαντική ελάφρυνση για χιλιάδες φορολογούμενος. Ο μέγιστος αριθμός των δόσεων αυξάνεται πλέον στις 120, από 72 που προέβλεπε το ισχύον καθεστώς, προσφέροντας μια ουσιαστική ευκαιρία διευθέτησης των σωρευμένων χρεών των προηγούμενων ετών.

Η συγκεκριμένη ρύθμιση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο, ολοκληρωμένο πακέτο 16 νέων κυβερνητικών παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους. Στόχος της πρωτοβουλίας είναι η στήριξη των συνεπών οφειλετών, η παροχή βιώσιμων λύσεων αποπληρωμής και η ενίσχυση της ρευστότητας στην πραγματική οικονομία.

Πακέτο 16 μέτρων: Προστασία δανειοληπτών και αυστηροποίηση στους servicers

Το νέο πλαίσιο χωρίζεται σε δύο βασικούς πυλώνες παρέμβασης:

• 8 μέτρα για την ενίσχυση της προστασίας των οφειλετών: Θεσπίζονται σαφείς δικλείδες ασφαλείας, τυποποιημένες διαδικασίες και ευνοϊκότεροι όροι για την αποπληρωμή των χρεών.

• 8 μέτρα για τη λειτουργία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων (servicers): Εισάγονται αυστηρότεροι κανόνες διαφάνειας, εντατικοί έλεγχοι, υποχρέωση λογοδοσίας και αυστηρές κυρώσεις σε περιπτώσεις αυθαιρεσιών.

Με τις αλλαγές αυτές επιχειρείται η εξισορρόπηση των σχέσεων μεταξύ δανειοληπτών και διαχειριστών πιστώσεων, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι οι πολίτες θα έχουν τη δυνατότητα να διατηρήσουν τις ρυθμίσεις τους σε βάθος χρόνου.

120 δόσεις για χρέη σε εφορία και ταμεία: Προϋποθέσεις, επιτόκιο και προθεσμίες

Η νέα ρύθμιση αντικαθιστά το προηγούμενο πλαίσιο των 72 δόσεων, προσφέροντας πιο βιώσιμους όρους αποπληρωμής:

• Αριθμός δόσεων & Ελάχιστο ποσό: Ο μέγιστος αριθμός δόσεων αυξάνεται στις 120, με ελάχιστη μηνιαία δόση τα 30 ευρώ.

• Ποιες οφειλές εντάσσονται: Αφορά χρέη προς την Εφορία και τα Ασφαλιστικά Ταμεία που κατέστησαν ληξιπρόθεσμα έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2024.

• Βασική προϋπόθεση: Οι οφειλές δεν πρέπει να βρίσκονται σε άλλη ενεργή ρύθμιση κατά την 30ή Σεπτεμβρίου 2026.

• Προθεσμία υποβολής: Η σχετική αίτηση μπορεί να υποβληθεί έως τις 30 Ιουνίου 2027.

• Μετάβαση από τις 72 στις 120 δόσεις: Όσοι είναι ήδη ενταγμένοι στη ρύθμιση των 72 δόσεων έχουν τη δυνατότητα, κατόπιν αιτήσεώς τους, να μεταπηδήσουν στο νέο σχήμα των 120 δόσεων.

• Επιτόκιο: Το επιτόκιο της νέας ρύθμισης διαμορφώνεται στο 5,84% (ισόποσο με το επιτόκιο της πάγιας ρύθμισης των 24 δόσεων).

Σημείωση για τις τρέχουσες οφειλές: Χρέη που δημιουργήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2025 και μετά εξακολουθούν να ρυθμίζονται αποκλειστικά μέσω της πάγιας ρύθμισης έως 24 δόσεις.

Εξωδικαστικός Μηχανισμός: Έως 240 δόσεις και διεύρυνση κριτηρίων

Για συνολική αντιμετώπιση των οφειλών (Δημόσιο, Τράπεζες, Servicers), ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός παρέχει τη δυνατότητα αποπληρωμής σε έως και 240 δόσεις.

• Μείωση ορίου υπαγωγής: Το ελάχιστο όριο οφειλής για την ένταξη στην πλατφόρμα μειώθηκε από τις €10.000 στις €5.000.

• Προστασία 1ης κατοικίας: Παρέχεται η δυνατότητα επιλογής προστασίας της κύριας κατοικίας έναντι της υπόλοιπης περιουσίας, με αντίστοιχη προσαρμογή των δόσεων (σε ισχύ από 21 Σεπτεμβρίου 2026).

Οι 9 ανατροπές στη σχέση δανειοληπτών, τραπεζών και servicers

Το νέο πλαίσιο εισάγει αυστηρούς κανόνες διαφάνειας, προθεσμίες και ποινές για τους διαχειριστές πιστώσεων:

1. Ανώτατο όριο προκαταβολής 15% στις διμερείς ρυθμίσεις

Στις διαπραγματεύσεις για διμερείς ρυθμίσεις, όπου οι servicers απαιτούσαν προκαταβολές από 30% έως και 50%, θεσπίζεται ανώτατο όριο προκαταβολής 15%.

Το όριο μπορεί να διαμορφωθεί ακόμη χαμηλότερα σε περιπτώσεις τεκμηριωμένης οικονομικής δυσχέρειας ή κοινωνικών/ιατρικών κριτηρίων.

2. Δεσμευτικές προθεσμίες απάντησης (3 μήνες)

Για αιτήματα ρύθμισης (π.χ. οφειλής €80.000):

• Ο πιστωτής υποχρεούται να απαντήσει με πρόταση ή αιτιολογημένη απόρριψη εντός 3 μηνών.

• Ο οφειλέτης έχει 1 μήνα για να ανταποκριθεί.

• Η συνολική διαδικασία ολοκληρώνεται το αργότερο σε 6 μήνες.

• Ποινή υπερημερίας πιστωτή: Σε περίπτωση υπέρβασης του 3μήνου, ενεργοποιείται αυτοδίκαιη καταγραφή της παράβασης, αναστολή εκτοκισμού/κεφαλαιοποίησης τόκων και ενημέρωση της Τράπεζας της Ελλάδος.

3. Αυστηρές κυρώσεις σε servicers για παρεμπόδιση πληρωμών

Όταν ο συνεπής οφειλέτης δεν μπορεί να καταβάλει τη δόση του (π.χ. €600/μήνα) επειδή ο servicer δεν παρέχει τα απαραίτητα στοιχεία πληρωμής, ή όταν λαμβάνει καταχρηστικά καταδιωκτικά μέτρα:

• Απαγορεύεται κάθε καταγγελία σύμβασης ή αναγκαστική εκτέλεση.

• Θεσπίζεται ακυρότητα των καταδιωκτικών πράξεων.

• Επιβάλλεται αποζημίωση υπέρ του οφειλέτη ίση με 5 μηνιαίες δόσεις (π.χ. €3.000 πιστωτικό όφελος) και 5μηνη παράταση της ρύθμισης χωρίς επιβαρύνσεις.

• Επιβάλλονται διοικητικά πρόστιμα στους servicers από €50.000 έως €500.000.

4. Υποχρεωτική αναλυτική ενημέρωση εντός 45 ημερών

Θεσπίζεται αυτοτελές, δωρεάν δικαίωμα του οφειλέτη να λαμβάνει πλήρη εικόνα της οφειλής του (σύμβαση, ιστορικό καταβολών, ανάλυση κεφαλαίου, τόκων, επιτοκίων και προμηθειών) εντός 45 ημερών. Αν ο πιστωτής δεν συμμορφωθεί, αναστέλλεται η τοκοφορία μέχρι την πλήρη παροχή των στοιχείων.

5. Διεύρυνση προστασίας για γονείς/φροντιστές ΑμεΑ

Στα ευάλωτα νοικοκυριά εντάσσονται πλέον και γονείς ή νόμιμοι φροντιστές εξαρτώμενων τέκνων με πιστοποιημένη αναπηρία 67%+ (εφόσον πληρούνται τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια), καθιστώντας υποχρεωτική την πρόταση του αλγορίθμου του εξωδικαστικού για τους πιστωτές.

6. Συνδυαστικό χρονοδιάγραμμα από την αίτηση έως την οριστική ρύθμιση

Για οφειλή €150.000 με διαθέσιμο κεφάλαιο €20.000: η αίτηση υποβάλλεται με πλήρη φάκελο, η προκαταβολή προσαρμόζεται στο ανώτατο 15% (€22.500), ο πιστωτής απαντά υποχρεωτικά εντός 3 μηνών με βιώσιμη πρόταση βάσει εισοδήματος, και η συμφωνία σφραγίζεται εντός του 6μήνου.

Παράδειγμα: Πώς προστατεύεται η κύρια κατοικία στον Εξωδικαστικό

Στο νέο πλαίσιο, ο αλγόριθμος του Εξωδικαστικού διαχωρίζει την κύρια κατοικία από τα υπόλοιπα περιουσιακά στοιχεία:

• Σενάριο Α (Περιουσία μικρότερη των χρεών):

  Οφειλέτης με χρέη €300.000, κύρια κατοικία αξίας €150.000 και λοιπή περιουσία €50.000:

  1. Συναινεί στη ρευστοποίηση της λοιπής περιουσίας (€50.000).

  2. Η νέα οφειλή προς ρύθμιση διαμορφώνεται στις €150.000 (όση η αξία της κύριας κατοικίας) και αποπληρώνεται σε έως 35 έτη.

  3. Προκύπτει προσαρμογή οφειλής €150.000 μέσω του αλγορίθμου, εξασφαλίζοντας βιώσιμη δόση και πλήρη απαγόρευση πλειστηριασμού της πρώτης κατοικίας.

• Σενάριο Β (Περιουσία μεγαλύτερη των χρεών):

  Οφειλέτης με χρέη €300.000, κύρια κατοικία €150.000 και λοιπή περιουσία €160.000:

  1. Η μηνιαία δόση υπολογίζεται πάλι βάσει της αξίας της κύριας κατοικίας (€150.000) για να είναι βιώσιμη.

  2. Δεν γίνεται διαγραφή χρέους, καθώς η λοιπή περιουσία (€160.000) επαρκεί για την κάλυψη του υπολοίπου (€150.000) μέσω εκποίησης, ικανοποιώντας τους πιστωτές έως το συνολικό ύψος της αρχικής οφειλής.

Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google: