Άρθρο του Προέδρου ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας
Βαγγέλη Καραχάλιου
Η πρόσφατη δημόσια τοποθέτηση του Υφυπουργού Πολιτισμού, σύμφωνα με την οποία απαιτούνται πρόσθετες παρεμβάσεις στο Αρχαίο Ωδείο Πατρών ώστε να διασφαλιστεί η προστασία του ακόμη και απέναντι στα εντονότερα φαινόμενα που προκαλεί η κλιματική κρίση, δημιουργεί εύλογα ερωτήματα τεχνικής, θεσμικής και διοικητικής φύσεως.
Και τα ερωτήματα αυτά δεν είναι πολιτικά. Είναι πρωτίστως επιστημονικά.
Το Αρχαίο Ωδείο δεν αποτελεί ένα έργο που σχεδιάζεται σήμερα υπό νέα δεδομένα. Πρόκειται για ένα έργο αποκατάστασης, συντήρησης και λειτουργικής αναβάθμισης που ολοκληρώθηκε πρόσφατα με χρηματοδότηση ευρωπαϊκών πόρων, στο πλαίσιο συγκεκριμένων τεχνικών προδιαγραφών, κανονιστικών απαιτήσεων και υποχρεώσεων ανθεκτικότητας που απορρέουν τόσο από την ευρωπαϊκή όσο και από την εθνική νομοθεσία.
Σε κάθε σύγχρονο δημόσιο έργο — και ιδίως σε έργα προστασίας μνημείων πολιτιστικής κληρονομιάς — η αξιολόγηση της τρωτότητας απέναντι σε ακραία φυσικά φαινόμενα δεν αποτελεί προαιρετική παράμετρο. Αποτελεί βασικό και ενσωματωμένο στοιχείο του σχεδιασμού.
📍 ⏳ Αλλες Είδησης για ΑΠΟΨΕΙΣ
Η επιστήμη της μηχανικής, ήδη εδώ και χρόνια, έχει μετατοπιστεί από τη λογική της απλής αποκατάστασης στη λογική της ανθεκτικότητας και της προσαρμοστικής ικανότητας των υποδομών και των μνημείων. Οι σύγχρονες τεχνικές μελέτες οφείλουν να ενσωματώνουν σενάρια κλιματικής επιβάρυνσης, ακραίων βροχοπτώσεων, θερμικών καταπονήσεων, μεταβολών υγρασίας, επιταχυνόμενης φθοράς υλικών και συνολικής διαχείρισης κινδύνου.
Αυτό δεν αποτελεί πλέον θεωρητική προσέγγιση ή μελλοντική κατεύθυνση πολιτικής. Αποτελεί κανονιστική και επιστημονική υποχρέωση.
Για τον λόγο αυτό, όταν λίγους μόλις μήνες μετά την ολοκλήρωση ενός έργου δηλώνεται δημόσια ότι απαιτούνται νέες εργασίες προκειμένου να εξασφαλιστεί η ανθεκτικότητα του μνημείου απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης, προκύπτει ένα απολύτως κρίσιμο ερώτημα:
Οι παράμετροι αυτές είχαν προβλεφθεί στις αρχικές μελέτες και στον σχεδιασμό του έργου ή όχι;
Αν είχαν προβλεφθεί, τότε οφείλει να εξηγηθεί με σαφήνεια ποια νέα επιστημονικά ή τεχνικά δεδομένα προέκυψαν σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα ώστε να καθιστούν αναγκαίες νέες παρεμβάσεις.
Αν δεν είχαν προβλεφθεί επαρκώς, τότε εγείρεται σοβαρό ζήτημα πληρότητας των μελετών, αξιολόγησης κινδύνου και συνολικής τεχνικής επάρκειας του σχεδιασμού.
Σε κάθε περίπτωση, η επίκληση της «κλιματικής κρίσης» δεν μπορεί να λειτουργεί ως ένας αόριστος μηχανισμός εκ των υστέρων δικαιολόγησης. Η κλιματική μεταβολή είναι μία υπαρκτή και απολύτως μετρήσιμη συνθήκη, η οποία ακριβώς γι’ αυτό οφείλει να ενσωματώνεται εξαρχής στις μελέτες, στις τεχνικές προδιαγραφές και στη φιλοσοφία των δημόσιων έργων.
Ιδιαίτερα όταν πρόκειται για έργα συγχρηματοδοτούμενα από την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπου η ανθεκτικότητα, η βιωσιμότητα και η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή αποτελούν πλέον θεμελιώδεις προϋποθέσεις χρηματοδότησης.
Η κοινωνία δικαιούται να γνωρίζει:
– ποια ακριβώς νέα τεχνικά δεδομένα ανέκυψαν,
– ποιο είναι το εύρος των πρόσθετων παρεμβάσεων,
– ποια επιστημονική αξιολόγηση τις τεκμηριώνει,
– ποιο είναι το πρόσθετο κόστος,
– και αν αυτό προκύπτει από αναθεώρηση αρχικών παραδοχών ή από ελλείψεις του αρχικού σχεδιασμού.
Η προστασία της πολιτιστικής μας κληρονομιάς απαιτεί σοβαρότητα, διαφάνεια, και επιστημονική τεκμηρίωση. Δεν μπορεί να εξαντλείται σε αποσπασματικές αναφορές ή γενικές διατυπώσεις που τελικά δημιουργούν περισσότερα ερωτήματα από όσα απαντούν.
Το Αρχαίο Ωδείο Πατρών δεν είναι μόνο ένα εμβληματικό μνημείο της πόλης. Είναι τμήμα της συλλογικής ιστορικής μνήμης, της πολιτιστικής ταυτότητας και του δημόσιου χώρου της Δυτικής Ελλάδας.
Ακριβώς γι’ αυτό, η διαχείρισή του απαιτεί απόλυτη συνέπεια μεταξύ μελέτης, χρηματοδότησης, υλοποίησης και τελικού αποτελέσματος.
Ως επιστημονικός φορέας θεωρούμε αυτονόητο ότι κάθε δημόσιο τεχνικό έργο ή μελέτη οφείλει να παραδίδεται με πλήρη τεχνική επάρκεια, επαρκή πρόβλεψη κινδύνων και τεκμηριωμένη ανθεκτικότητα στον χρόνο.
Η ανθεκτικότητα δεν είναι μεταγενέστερη διόρθωση. Είναι θεμελιώδης υποχρέωση του σχεδιασμού.
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
