Ένα σπάνιο γεωμορφολογικό και βιολογικό φαινόμενο, μοναδικό σε ολόκληρη τη Μεσόγειο, αποκαλύπτουν οι επιστήμονες στη Λιμνοθάλασσα του Προκόπου, εντός του Εθνικού Πάρκου Κοτυχίου – Στροφιλιάς στη Δυτική Πελοπόννησο.
Μέσα στα υφάλμυρα νερά της λίμνης έχουν σχηματιστεί εντυπωσιακές, τεράστιες κυκλικές δομές που θυμίζουν ατόλες, με ακτίνα που φτάνει έως και τα 15 μέτρα.
Πίσω από αυτό το ασυνήθιστο θέαμα βρίσκεται η ανεξέλεγκτη εξάπλωση ενός ξενικού, εισβολικού πολύχαιτου σκώληκα (του είδους Ficopomatus Enigmaticus), ο οποίος έφτασε στην περιοχή πιθανότατα από την Αυστραλία ήδη από τη δεκαετία του ’50, αλλά τα τελευταία χρόνια γνωρίζει ραγδαία ανάπτυξη.
Η επιστημονική μελέτη από το Πανεπιστήμιο
Πατρών και τον ΟΦΥΠΕΚΑ
Το εντυπωσιακό αυτό φαινόμενο μελέτησε ερευνητική ομάδα του Εργαστηρίου Ιζηματολογίας του Τμήματος Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Πατρών, με χρηματοδότηση από το Πράσινο Ταμείο και σε συνεργασία με τον ΟΦΥΠΕΚΑ.
Επιστημονικός υπεύθυνος του έργου ήταν ο Καθηγητής Παύλος Αβραμίδης, ενώ την ερευνητική ομάδα απάρτισαν ο Αναπληρωτής Καθηγητής Αλέξης Ράμφος, η Δρ Σάρα Φαουλβέτερ και ο Καθηγητής Κωνσταντίνος Νικολακόπουλος.
Πώς σχηματίζονται οι «ατόλες» του Προκόπου
Όπως εξηγεί ο κ. Αβραμίδης, ο «αινιγματικός» πολύχαιτος ζει μέσα σε μικρούς σωλήνες από ανθρακικό ασβέστιο μήκους έως δύο εκατοστών. Οι σωλήνες αυτοί συγκολλώνται μεταξύ τους, χτίζοντας σταδιακά μεγάλες αποικίες και υφάλους.
«Τον Μάρτιο που η στάθμη του νερού μειώνεται, ένα μέρος αυτών των δομών εκτίθεται στην επιφάνεια. Βγαίνοντας στον αέρα πεθαίνουν και το κεντρικό μέρος καταρρέει. Έτσι απομένει ένας κύκλος σαν κουλούρι, δημιουργώντας αυτό το εντυπωσιακό θέαμα», επισημαίνει ο κ. Αβραμίδης.
Οικολογικές επιπτώσεις και ο ρόλος
των λιμνοθαλασσών ως γεωαρχείων
Αν και το φαινόμενο παρουσιάζει τεράστιο επιστημονικό ενδιαφέρον, η ταχύτατη εξάπλωση του ξενικού είδους –με ρυθμό αύξησης που φτάνει τα 15 κιλά ανά τετραγωνικό μέτρο ετησίως– δημιουργεί σοβαρά περιβαλλοντικά και οικονομικά προβλήματα:
Οι αποικίες του σκώληκα έχουν μειώσει την επιφάνεια της λιμνοθάλασσας κατά 10%-15%.
Παρεμποδίζουν την αλιεία και περιορίζουν την καλή κυκλοφορία και ανανέωση των υδάτων.
Η αλλοίωση της υδροδυναμικής συνδέεται άμεσα με τα πρόσφατα φαινόμενα ανοξίας και μαζικού θανάτου ψαριών λόγω ευτροφισμού.
Παράλληλα, οι επιστήμονες υπενθυμίζουν ότι το σύστημα λιμνοθαλασσών της περιοχής (Πρόκοπος, Κοτύχι, Καϊάφας, Παππά, Γιάλοβα) λειτουργεί ως πολύτιμο «γεωαρχείο», καταγράφοντας μέσα από τα ιζήματά του την κλιματική και περιβαλλοντική εξέλιξη της περιοχής τα τελευταία 10.000 χρόνια.
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
