Ιστορική δικαίωση: Επεστράφησαν στους συγγενείς τους τα προσωπικά αντικείμενα Ελλήνων ομήρων των ναζί
Μέσα σε μια ατμόσφαιρα βαθιάς συγκίνησης, έκλεισε την Πέμπτη 25 Ιουνίου 2026 ένα ιστορικό και ηθικό χρέος 80 και πλέον ετών. Σε ειδική εκδήλωση που διοργάνωσε το Υπουργείο Εξωτερικών, παραδόθηκαν σε συγγενείς και απογόνους τα προσωπικά αντικείμενα Ελλήνων κρατουμένων σε ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης.
Η σπουδαία αυτή εξέλιξη έγινε πραγματικότητα χάρη στην παγκόσμια πρωτοβουλία #StolenMemory, αλλά κυρίως χάρη στην υποδειγματική και συγκλονιστική προσπάθεια μαθητών-ερευνητών από δημόσια σχολεία της χώρας. Ομάδες εφήβων ανέλαβαν τον ρόλο του ντετέκτιβ της Ιστορίας, αναζητώντας τις ρίζες πίσω και πέρα από τη σχολική ύλη, καταφέρνοντας το απόλυτο: Αναζήτησαν τέσσερις οικογένειες και τις εντόπισαν όλες.
Το επίτευγμα αυτό καθιστά την Ελλάδα την πρώτη χώρα παγκοσμίως που σημειώνει 100% επιτυχία στην απόδοση των καταλοίπων στους νόμιμους κληρονόμους, αλλά και την πρώτη που ενέταξε οργανωμένα τη μαθητική κοινότητα σε αυτή την ευαίσθητη έρευνα.
Το χρονικό της αναζήτησης: Από τα σχολεία στις οικογένειες των θυμάτων
Η διεθνής εκστρατεία #StolenMemory αποτελεί μια παγκόσμια προσπάθεια αποκατάστασης της μνήμης των θυμάτων της ναζιστικής θηριωδίας. Στην Ελλάδα, το πρόγραμμα υλοποιήθηκε υπό την εποπτεία της Γενικής Γραμματείας Θρησκευμάτων του Υπουργείου Παιδείας και της Υπηρεσίας Διπλωματικού και Ιστορικού Αρχείου του Υπουργείου Εξωτερικών, σε συνεργασία με τα Αρχεία Arolsen – τη μεγαλύτερη βάση δεδομένων στον κόσμο για τους αιχμαλώτους των Γερμανών κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Στην εκδήλωση που φιλοξενήθηκε στην έδρα του ΥΠΕΞ στην Αθήνα, ξετυλίχθηκαν τέσσερις μοναδικές ιστορίες αναζήτησης:
Ευάγγελος Κερασιώτης (Εσπερινό ΕΠΑΛ Ευόσμου Θεσσαλονίκης)
Οι εκπαιδευτικοί κ. Άγγελος Χοτζίδης και κα Ελένη Παχούμη, μαζί με τις μαθήτριες του σχολείου, παρουσίασαν ένα συγκινητικό βίντεο για τη διαδικασία εντοπισμού της οικογένειας. Το προσωπικό αντικείμενο του Ευάγγελου Κερασιώτη –ένα ρολόι– παραδόθηκε από τον ΓΓ Θρησκευμάτων κ. Γιώργο Καλαντζή στη νύφη του (σύζυγο του αδελφού του), κα Καίτη Κερασιώτη.
Δημήτριος Βαφειάδης (2ο ΓΕΛ Κορωπίου Αττικής)
Η υπεύθυνη εκπαιδευτικός κα Άννα Πολίτου και η μαθητική της ομάδα κατάφεραν να εντοπίσουν τον κ. Δημήτριο Βαχαρέλη, ανιψιό του θύματος των στρατοπέδων καταναγκαστικής εργασίας. Ο Διευθυντής των Αρχείων Arolsen, κ. Moritz Wein, ο οποίος ταξίδεψε στην Αθήνα αποκλειστικά για την εκδήλωση, παρέδωσε στον κ. Βαχαρέλη ένα πορτοφόλι με νομίσματα, ένα δαχτυλίδι και ένα ρολόι τσέπης με την αλυσίδα του.
Γιώργος Σαγματόπουλος (7ο Γυμνάσιο Νέας Ιωνίας Αττικής)
Μετά την προβολή του οπτικοακουστικού υλικού που ετοίμασαν οι μαθητές με την καθοδήγηση του εκπαιδευτικού κ. Κωνσταντίνου Καραμπερόπουλου, το ρολόι του Γιώργου Σαγματόπουλου παραδόθηκε από τον Πρεσβευτή-Σύμβουλο Α΄ κ. Γιώργο Πολυδωράκη στην εγγονή της αδελφής του θύματος, κα Παναγιώτα Γαλάνη.
Νικόλαος Φασουλιώτης (1ο ΓΕΛ Υμηττού)
Η μαθητική ομάδα, υπό την εποπτεία της εκπαιδευτικού κας Ελένης Μπενέκου, αποτύπωσε σε βίντεο τον επιτυχή εντοπισμό της κόρης του θύματος. Η Διευθύντρια του Γραφείου του ΓΓ Θρησκευμάτων, κα Βασιλική Κεραμίδα, παρέδωσε ένα βραχιόλι και μια μικρή καρφίτσα στην εμφανώς συγκινημένη κόρη του, κα Κωνσταντία Τσιοπτσή, και τον σύζυγό της Χρήστο.
Παράλληλα, ο κ. Moritz Wein παρέδωσε σε όλες τις οικογένειες αντίγραφα των πρωτότυπων ναζιστικών εγγράφων που φυλάσσονται στα αρχεία Arolsen, τα οποία διαθέτουν πάνω από 30 εκατομμύρια ντοκουμέντα τεκμηρίωσης των ναζιστικών εγκλημάτων.
Γιατί η ελληνική επιτυχία αποτελεί παγκόσμιο ορόσημο
Η ολοκλήρωση της δράσης #StolenMemory στην Ελλάδα έχει διπλή, ιστορική σημασία σε διεθνές επίπεδο:
-
Κρατική Πρωτοβουλία: Είναι η μοναδική περίπτωση παγκοσμίως όπου η συμμετοχή των μαθητών δεν έγινε μεμονωμένα, αλλά εντάχθηκε σε ένα κεντρικά σχεδιασμένο εθνικό πρόγραμμα των Υπουργείων Εξωτερικών και Παιδείας.
-
Απόλυτη Επιτυχία (100%): Η Ελλάδα έγινε η πρώτη χώρα που κατάφερε να εντοπίσει τις οικογένειες του συνόλου των πολιτών της, των οποίων τα αντικείμενα είχαν διασωθεί στα ναζιστικά κολαστήρια, κλείνοντας οριστικά έναν μεγάλο κύκλο ιστορικής μνήμης.
(Πηγή φωτογραφιών: Arolsen Archives)






