Το ενδιαφέρον των ελεγκτικών αρχών δεν περιορίζεται πλέον στις κλασικές περιπτώσεις αδήλωτων εισοδημάτων αλλά και στις οικογενειακές τραπεζικές συναλλαγές, καθώς στο «μάτι» της ΑΑΔΕ μπαίνουν ολοένα και συχνότερα οι μεταφορές χρημάτων μεταξύ συγγενών, οι γονικές παροχές, οι δωρεές, καθώς και οι κινήσεις που πραγματοποιούνται μέσω κοινών τραπεζικών λογαριασμών. Οι ελεγκτές αναζητούν συστηματικά περιπτώσεις όπου πίσω από μια φαινομενικά απλή τραπεζική συναλλαγή μπορεί να κρύβεται μεταβίβαση περιουσίας, η οποία θα έπρεπε να έχει δηλωθεί διαφορετικά στη φορολογική διοίκηση.
Το «καμπανάκι» από τη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ)
Χαρακτηριστική της νέας αυτής αυστηρής προσέγγισης είναι η υπόθεση που εξετάστηκε από τη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) και αφορούσε τη μεταφορά ποσού 240.000 ευρώ από κοινό οικογενειακό λογαριασμό, στον οποίο συμμετείχαν οι γονείς και τα δύο παιδιά τους, σε έναν νέο κοινό λογαριασμό που διατηρούσε ο γιος με τη σύζυγό του.
Η φορολογική διοίκηση έκρινε ότι η συγκεκριμένη κίνηση συνιστούσε άτυπη δωρεά. Το σκεπτικό της απόφασης βασίστηκε στο γεγονός ότι δεν προέκυψε η συμβολή του γιου στη δημιουργία του χρηματικού υπολοίπου του αρχικού λογαριασμού, ενώ μετά τη μεταφορά, τα χρήματα τέθηκαν στη διακριτική ευχέρεια και αποκλειστική διάθεση του ιδίου και της σύζυγού του. Κατόπιν τούτου, η προσφυγή του φορολογούμενου απορρίφθηκε.
Η υπόθεση αυτή έρχεται να υπενθυμίσει με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο ότι η ιδιότητα του συνδικαιούχου σε έναν κοινό λογαριασμό δεν συνεπάγεται αυτόματα και δικαίωμα επί του συνόλου των χρημάτων που περιέχει. Για την Εφορία, καθοριστικό ρόλο παίζει το ποιος κατέθεσε τα χρήματα, ποιος δημιούργησε το υπόλοιπο και ποιος έκανε τελικά χρήση αυτών. Αν διαπιστωθεί ότι ένας συνδικαιούχος δεν συνέβαλε στη δημιουργία του ποσού αλλά το αξιοποίησε προς όφελός του, τότε η συναλλαγή μπορεί να χαρακτηριστεί ως δωρεά και να φορολογηθεί αναλόγως.
Το σαφάρι της ΑΑΔΕ και το αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ
Σύμφωνα με τον επίσημο επιχειρησιακό προγραμματισμό της ΑΑΔΕ, για το τρέχον έτος έχουν δρομολογηθεί έλεγχοι σε 1.080 υποθέσεις που σχετίζονται με χρηματικές γονικές παροχές και δωρεές. Στο επίκεντρο βρίσκονται κυρίως περιπτώσεις όπου υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις καταστρατήγησης του αφορολόγητου ορίου των 800.000 ευρώ ή προσπάθειες τεχνητής μεταφοράς χρημάτων μέσω συγγενικών προσώπων, με στόχο την αποφυγή των φορολογικών επιβαρύνσεων.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το ευνοϊκό καθεστώς που ισχύει σήμερα προβλέπει πως οι χρηματικές γονικές παροχές και δωρεές έως 800.000 ευρώ προς συγγενείς πρώτου βαθμού (γονείς, παιδιά, σύζυγοι, παππούδες, γιαγιάδες και εγγόνια) απαλλάσσονται πλήρως από τον φόρο. Ωστόσο, η απαλλαγή αυτή ισχύει αυστηρά και μόνο όταν η συναλλαγή πραγματοποιείται μέσω του τραπεζικού συστήματος και δηλώνεται κανονικά στις φορολογικές αρχές.
Οι μεγάλες παγίδες με τα μετρητά και τις διαδοχικές μεταφορές
Εδώ ακριβώς εντοπίζεται μία από τις βασικότερες παγίδες για τους φορολογούμενους.Εάν η τράπεζα δεν επιβεβαιώσει τη συναλλαγή ή εάν ο φορολογούμενος δεν προσκομίσει εγκαίρως τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, η φορολογική διοίκηση έχει το δικαίωμα να μην αναγνωρίσει το αφορολόγητο. Σε μια τέτοια περίπτωση, ο φόρος επιβάλλεται από το πρώτο ευρώ, με συντελεστές που αγγίζουν το 10%, το 20% ή ακόμη και το 40%, ανάλογα με τον βαθμό συγγένειας των εμπλεκόμενων μερών.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στις γονικές παροχές που γίνονται με μετρητά. Παρότι πολλοί θεωρούν λανθασμένα ότι πρόκειται για μια απλή οικογενειακή διευκόλυνση («στο χέρι»), η νομοθεσία ορίζει ρητά ότι όταν η μεταφορά χρημάτων δεν πραγματοποιείται μέσω τραπεζικού συστήματος, το αφορολόγητο χάνεται αυτόματα και επιβάλλεται αυτοτελής φόρος 10% από το πρώτο ευρώ.
Παράλληλα, στο μικροσκόπιο βρίσκονται και οι διαδοχικές μεταφορές χρημάτων μεταξύ συγγενών (τριγωνικές συναλλαγές). Οι ελεγκτές εξετάζουν περιπτώσεις στις οποίες ένα ποσό «περνά» διαδοχικά από περισσότερα πρόσωπα πριν καταλήξει στον τελικό αποδέκτη, προκειμένου να διαπιστωθεί αν επιχειρείται η τεχνητή αξιοποίηση φορολογικών απαλλαγών από πρόσωπα που δεν τις δικαιούνται. Όταν αποδεικνύεται μια τέτοια πρακτική, ο φόρος καταλογίζεται κανονικά χωρίς την αναγνώριση του αφορολόγητου.
Τι ισχύει για τα καθημερινά έξοδα και το «χαρτζιλίκι» μέσω IRIS;
Αντίθετα, οι μικρές μεταφορές χρημάτων που εξυπηρετούν καθημερινές ανάγκες δεν δημιουργούν, κατά κανόνα, κανένα φορολογικό ζήτημα. Για παράδειγμα, η αποστολή μικρών χρηματικών ποσών μέσω της υπηρεσίας IRIS από τους γονείς προς τα παιδιά τους για το καθιερωμένο χαρτζιλίκι ή για την άμεση κάλυψη τρεχόντων καθημερινών εξόδων δεν θεωρείται δωρεά και δεν απαιτεί την υποβολή σχετικής δήλωσης, ειδικά μάλιστα όταν αφορά προστατευόμενα μέλη της οικογένειας.
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
