Ευχαριστούμε την ομάδα πρωτοβουκιας του ΙΑΠ Αχαΐας- Τους χορηγούς μας επικοινωνιας, και ευχαριστούμε τον πρόεδρο ΟΕΒΕΣΝΑ τον Δημήτρη Νικολακόπουλο). Η εκδήλωση αυτή πραγματοποιείται σε συνεργασία στενή συνεργασία μαζί του.
Εναν θεσμό που εκπροσωπεί την πραγματική οικονομία – Τον μικρό επαγγελματία. Τον αυτοαπασχολούμενο. Τον βιοτέχνη. Τον έμπορο. Τους ανθρώπους που κρατούν όρθια την τοπική αγορά και ζωντανή την περιφέρεια.
Η συγκυρία είναι και της διεθνούς ημέρας μικρομεσαίων επιχειρήσεων που είναι τις επόμενες ημέρες
Και θέλω από την αρχή να πω κάτι καθαρά:
η μικρή επιχείρηση στην Ελλάδα δεν βρίσκεται απλώς σε μια δύσκολη φάση.
Βρίσκεται στο στόχαστρο.
Στο στόχαστρο ενός οικονομικού μοντέλου που ευνοεί τη συγκέντρωση.
Στο στόχαστρο ενός κράτους που λειτουργεί υπέρ των ισχυρών και εις βάρος των πολλών.
Στο στόχαστρο μιας αγοράς που αφήνει όλο και λιγότερο χώρο στον μικρό, στον τοπικό, στον ανεξάρτητο παραγωγό και επαγγελματία.
Δεν πρόκειται για φυσικό φαινόμενο.
Δεν είναι ένας νόμος της ιστορίας.
Δεν είναι μια ουδέτερη εξέλιξη.
Είναι πολιτική επιλογή.
Είναι πολιτική επιλογή όταν η αγορά οργανώνεται έτσι ώστε να κερδίζει πάντα ο μεγαλύτερος ή ο κολλητός.
Όταν οι ψηφιακές πλατφόρμες και οι αλυσίδες αποκτούν υπερβολική ισχύ.
Όταν η πρόσβαση στη χρηματοδότηση γίνεται προνόμιο.
Όταν το κράτος φορτώνει βάρη στους μικρούς και ανοίγει δρόμους στους μεγάλους.
Και είναι πολιτική επιλογή όταν η περιφέρεια γίνεται επαίτης ενός επιτελικού – συγκεντρωτικού κράτους. Αντί να είναι πεδίο δημιουργίας.
Όταν οι τοπικές κοινωνίες καλούνται να ανταγωνιστούν με άνισους όρους.
Όταν η ίδια ιδέα, το ίδιο ταλέντο, ο ίδιος άνθρωπος, δεν έχουν τις ίδιες ευκαιρίες στην Πάτρα, στα Καλάβρυτα, στην ορεινή Αχαΐα ή στην Αιγιάλεια.
Αυτό ακριβώς είναι το πρόβλημα της εποχής μας.
Δεν λείπει η ικανότητα.
Δεν λείπει η δημιουργικότητα.
Δεν λείπει η γνώση.
Λείπουν οι δίκαιοι όροι.
Η Αχαΐα δεν είναι φτωχή σε δυνατότητες.
Είναι φτωχή σε αξιοποίηση. Έχει τον Οδοντωτό, που μας τον έκλεισαν, τη λίμνη Πείρου-Παραπείρου, αρχαιολογικά μνημεία, αγροτικές παραγωγικές ζώνες, σιδηρόδρομο, λιμάνια, ανενεργά και εγκαταλελειμμένα κτίρια που θα μπορούσαν να αποκτήσουν νέα ζωή. Και βέβαια τα πανεπιστήμια που θα μπορούσαν να συνδεθούν σε μια μόνιμη στήριξη της καινοτομίας και δια βίου κατάρτισης.
Έχει, δηλαδή, όλα εκείνα τα στοιχεία που θα μπορούσαν να στηρίξουν ένα νέο τοπικό μοντέλο ανάπτυξης. Και όμως, μεγάλο μέρος αυτού του πλούτου παραμένει αναξιοποίητο. Όχι επειδή δεν γίνεται. Αλλά επειδή -λόγω πελατειακής διαχείρισης και δυστυχώς μιας κεντρικής κλεπτοκρατίας – δεν υπήρξε η πολιτική βούληση ούτε το σχέδιο για να γίνει.
Είναι σίγουρο ότι και εμείς, οι Αχαιοί, απαιτείται να ενώσουμε δυνάμεις για να πάει ο τόπος μπροστά. Αλλά αυτό μπορεί να γίνει όταν φύγουμε από την πελατειακή και εξαρτημένη διαχείριση της τύχης μας. Όταν δηλαδή έχουμε σοβαρές δυνατότητες – αποκεντρωμένες και μαζί ευθύνες.
Έχουμε και την παρουσίαση της 3ης Έκθεσης του ΙΟΒΕ με τίτλο «Έκθεση Κοινωνικών και Οικονομικών Τάσεων στις Ελληνικές Περιφέρειες που παρουσιάστηκε προηγούμενη εβδομάδα με συνδρομή επιμελητηρίου Αχαΐας.
Τι βλέπουμε σήμερα;
Βλέπουμε μικρές επιχειρήσεις να ασφυκτιούν από το ενεργειακό κόστος.
Να αποκλείονται από κρίσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία.
Να πιέζονται από τη φορολογία.
Να λείπουν βασικές υποδομές – όπως σιδηροδρομικές.
Να ανταγωνίζονται επιχειρηματικούς γίγαντες με τελείως άνισα μέσα.
Δεν είναι αυτά τυχαία.
Βλέπουμε, επίσης, ένα μοντέλο ανάπτυξης που δεν διαχέει τις ευκαιρίες.
Τις συγκεντρώνει.
Δεν ενισχύει την τοπική παραγωγή.
Την καθιστά ευάλωτη.
Δεν χτίζει ανθεκτικότητα.
Παράγει εξάρτηση.
Και την ίδια ώρα, ζητείται από τη μικρή επιχείρηση να κάνει τα πάντα μόνη της.
Να ψηφιοποιηθεί μόνη της.
Να καινοτομήσει μόνη της.
Να εκπαιδεύσει προσωπικό μόνη της.
Να βρει αγορές μόνη της.
Να χρηματοδοτηθεί μόνη της.
Να ανταγωνιστεί κολοσσούς, μόνη της.
Δεν είναι σοβαρή μια τέτοια οικονομική πολιτική.
Λέγεται πιο απλά: εγκατάλειψη.
Και εδώ χρειάζεται να είμαστε απολύτως σαφείς.
Οι μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις δεν ζητούν προνόμια· ζητούν δίκαιη πρόσβαση και στοιχειώδεις όρους επιβίωσης και προόδου. Ζητούν πραγματική πρόσβαση στα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης, ώστε οι διαθέσιμοι πόροι να μη μένουν προνόμιο των λίγων και ισχυρών. Ζητούν μείωση του ενεργειακού κόστους και μια πράσινη μετάβαση που δεν θα μετατρέπεται σε νέο βάρος για τον μικρό επαγγελματία. Ζητούν φορολογική και ασφαλιστική ελάφρυνση, στήριξη της τοπικής παραγωγής και των τοπικών αλυσίδων αξίας, καθώς και ψηφιακό μετασχηματισμό με πραγματική τεχνική υποστήριξη, και όχι μόνο με νέες υποχρεώσεις, κόστη και γραφειοκρατία.
Γι’ αυτό η συζήτησή μας σήμερα έχει βαθύτερο πολιτικό περιεχόμενο.
Γιατί το ερώτημα δεν είναι μόνο πώς θα σωθεί η μικρή επιχείρηση.
Το ερώτημα είναι ποιο μοντέλο οικονομίας θέλουμε.
Ποιο μοντέλο ανάπτυξης θέλουμε.
Και τελικά, ποια δημοκρατία θέλουμε.
Θέλουμε μια οικονομία όπου η ισχύς, η ιδιοκτησία, η πληροφόρηση και η πρόσβαση συγκεντρώνονται σε όλο και λιγότερα χέρια; Μια οικονομία που από την ενέργεια μέχρι και τις περιουσίες, την δημόσια γη και τις παραλίες μας – να ξεπουλιέται και ειδικά σε ξένα χέρια;
Ή θέλουμε μια οικονομία πιο συμπεριληπτική, πιο δημοκρατική, πιο αποκεντρωμένη, με χώρο για τον μικρό, τον νέο, τον τοπικό, τον συνεργατικό; Την ελληνική επιχείρηση!
Πιστεύω στο δεύτερο.
Πιστεύω ότι η μικρή και μεσαία επιχείρηση δεν είναι κατάλοιπο του παρελθόντος.
Είναι κρίσιμο στοιχείο μιας δημοκρατικής οικονομίας.
Πυλώνας της απασχόλησης.
Είναι φορέας κοινωνικής συνοχής.
Δύναμη ζωής για τις γειτονιές, τις πόλεις, τα χωριά, τις περιφέρειες.
Αποτελεί δύναμη εθνικής επιβίωσης και άνθισης του πολιτισμού μας.
Αλλά για να επιβιώσει και να προοδεύσει, δεν αρκούν τα λόγια.
Χρειάζεται αλλαγή υποδείγματος.
Χρειάζεται, πρώτον, ψηφιακός μετασχηματισμός για όλους και όχι για λίγους.
Η τεχνολογία δεν μπορεί να είναι νέο προνόμιο των μεγάλων. Πρέπει να γίνει δημόσιο εργαλείο ενδυνάμωσης των μικρών, των πολύ μικρών, των περιφερειακών επιχειρήσεων.
Χρειάζεται, δεύτερον, πραγματική πρόσβαση στη χρηματοδότηση.
Όχι προγράμματα κομμένα και ραμμένα για όσους ήδη έχουν κεφάλαια, οργανωμένες δομές και διασυνδέσεις. Όχι συστήματα που αποκλείουν ακριβώς εκείνους που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη.
Χρειάζεται, τρίτον, αποκέντρωση και εμπιστοσύνη στις περιφέρειες.
Δεν μπορεί η ανάπτυξη να σχεδιάζεται μονίμως από τα πάνω, ούτε να αξιολογείται ερήμην των τοπικών κοινωνιών. Η περιφερειακή ανάπτυξη δεν γίνεται με διοικητικό συγκεντρωτισμό. Γίνεται με συμμετοχή, γνώση του τόπου και τοπική ευθύνη.
Χρειάζεται, τέταρτον, μια νέα στρατηγική συνεργασίας ανάμεσα στις μικρές επιχειρήσεις.
Γιατί ακριβώς εδώ κρίνεται το μέλλον.
Πρέπει να το πούμε καθαρά:
αν η μικρή επιχείρηση μείνει μόνη της, θα γίνει πιο αδύναμη.
Αν όμως οργανώσει συνεργασίες – συνέργειες, μπορεί να ισχυροποιηθεί χωρίς να χάσει την ταυτότητά της.
Αυτό είναι το κλειδί.
Όχι να μετατραπεί κάθε μικρή επιχείρηση σε κακή απομίμηση μιας μεγάλης.
Αλλά να αποκτήσει δύναμη μέσα από τη συνεργασία.
Μερικά παραδείγματα πρακτικά;
Κοινές προμήθειες.
Για να μειώνεται το κόστος αγοράς πρώτων υλών, εξοπλισμού, συσκευασίας, ακόμη και ενέργειας.
Ειδικότερα στο θέμα ενέργειας θα έπρεπε να γίνει μια δημοκρατική επανάσταση – ενώσεις ενεργειακές όπου η μικρομεσαίες επιχειρήσεις να γίνουν παραγωγοί και όχι απλά καταναλωτές ενέργειας – έχοντας τεράστιο οικονομικό όφελος και αυτονομία κινήσεων
Άλλο – Κοινές αποθήκες και κοινές υποδομές logistics.
Για να πάψει ο κάθε μικρός να πληρώνει μόνος του το τίμημα της αποσπασματικότητας.
Κοινό marketing.
Κοινή προβολή. Με ταυτότητα της περιοχής.
Κοινές εμπορικές ταυτότητες.
Κοινά ψηφιακά καταστήματα.
Κοινή παρουσία σε εκθέσεις και στις διεθνείς αγορές.
Επίσης – Κοινή εκπαίδευση προσωπικού.
Στις νέες τεχνολογίες.
Στην τεχνητή νοημοσύνη.
Στη λογιστική συμμόρφωση.
Στις εξαγωγές.
Στην πράσινη μετάβαση.
Στις δεξιότητες που απαιτεί η νέα εποχή.
Με άλλα λόγια, χρειαζόμαστε συνεργατικά σχήματα / εταιρικά σχήματα νέας γενιάς.
Όχι γραφειοκρατικούς μηχανισμούς, αλλά σύγχρονα, διαφανή, επαγγελματικά διοικούμενα συνεργατικά σχήματα, με σαφείς κανόνες, με λογοδοσία, με ψηφιακά εργαλεία και με πραγματικό όφελος για κάθε μέλος.
Είναι και βαθιά δημοκρατική επιλογή – πορεία βιώσιμη και κερδοφόρα.
Αν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις συνεργαστούν, συμβαίνουν τρία πράγματα.
Πρώτον, αποκτούν διαπραγματευτική ισχύ.
Δεύτερον, μειώνουν την εξάρτησή τους από τους μεγάλους παίκτες.
Τρίτον, ξαναχτίζουν εμπιστοσύνη και συλλογική ικανότητα μέσα στην κοινωνία.
Και ας το πούμε χωρίς περιστροφές:
η υπερσυγκέντρωση της αγοράς δεν απειλεί μόνο την οικονομία.
Απειλεί και τη δημοκρατία.
Όταν η οικονομική ισχύς συγκεντρώνεται υπερβολικά, συγκεντρώνεται μαζί της και η επιρροή.
Συγκεντρώνεται η δυνατότητα πρόσβασης στην εξουσία.
Συγκεντρώνεται η δυνατότητα να καθορίζει κανείς τους κανόνες του παιχνιδιού.
Γι’ αυτό και ο εκδημοκρατισμός της οικονομίας δεν είναι θεωρητική πολυτέλεια.
Είναι πολιτική ανάγκη.
Είναι ανάγκη δικαιοσύνης.
Είναι ανάγκη ανθεκτικότητας.
Είναι ανάγκη κοινωνικής ειρήνης.
Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη διαφορά ανάμεσα σε δύο πολιτικές αντιλήψεις.
Η μία λέει: αφήστε την αγορά να συγκεντρώνει δυνάμεις σε λίγους ισχυρούς, και ό,τι αντέξει.
Όποιος είναι μικρός, ας προσαρμοστεί, ή ας πουλήσει την επιχείρησή του, ή ας κλείσει.
Όποιος είναι στην περιφέρεια, ας περιμένει.
Όποιος δεν έχει πρόσβαση, ας μείνει εκτός.
Η άλλη λέει: η ανάπτυξη πρέπει να έχει κοινωνικό και δημοκρατικό πρόσημο.
Η αγορά χρειάζεται σταθερούς κανόνες – όχι μεταμεσονύκτιες τροπολογίες που βολεύουν τους λίγους και φορτώνονται οι πολλοί.
Οι μικρότερες επιχειρήσεις χρειάζονται εργαλεία.
Η περιφέρεια χρειάζεται ουσιαστική στήριξη.
Και οι νέες μορφές συνεργασίας χρειάζονται θεσμική και οικονομική ενίσχυση.
Χρειάζονται συγκεκριμένες πολιτικές:
Ειδικά χρηματοδοτικά εργαλεία για συνεργατικά δίκτυα μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Φορολογικά κίνητρα για κοινές επενδύσεις, κοινές υποδομές και κοινές εξαγωγικές προσπάθειες.
Τεχνική και νομική υποστήριξη για τη δημιουργία συνεταιρισμών υπηρεσιών και δικτύων μικρών επιχειρήσεων.
Δημόσια και περιφερειακά προγράμματα κατάρτισης που να υπηρετούν όχι μόνο τη μεμονωμένη επιχείρηση, αλλά και το συλλογικό επιχειρηματικό σχήμα.
Και βεβαίως, μια ουσιαστική αποκέντρωση αναπτυξιακών αρμοδιοτήτων, ώστε η περιφέρεια να πάψει να είναι θεατής της ίδιας της ανάπτυξής της.
Φίλες και φίλοι,
Η Ελλάδα δεν θα σταθεί όρθια με οικονομία λίγων.
Δεν θα σταθεί όρθια με περιφέρειες που αδειάζουν.
Δεν θα σταθεί όρθια με νέους που φεύγουν.
Δεν θα σταθεί όρθια με μικρές επιχειρήσεις που ασφυκτιούν και μεσαίες τάξεις που συνθλίβονται.
Θα σταθεί όρθια μόνο αν ξαναδώσει χώρο στη δημιουργία των πολλών.
Μόνο αν επενδύσει στην τοπική παραγωγή.
Μόνο αν μετατρέψει την καινοτομία σε κοινό αγαθό και όχι σε κλειστό προνόμιο.
Μόνο αν στηρίξει τη μικρή επιχείρηση όχι με λόγια συμπάθειας, αλλά με εργαλεία δύναμης.
Γιατί αυτό είναι το πραγματικό διακύβευμα.
Όχι απλώς να σωθούν ορισμένες επιχειρήσεις.
Αλλά να σωθεί η δυνατότητα μιας κοινωνίας να παράγει, να εργάζεται, να δημιουργεί και να ελπίζει.
Η μικρή επιχείρηση δεν ζητά χάρη.
Ζητά δίκαιους όρους.
Δεν ζητά προστασία από τον ανταγωνισμό.
Ζητά να μην είναι ο ανταγωνισμός στημένος.
Δεν ζητά προνομιακή μεταχείριση.
Ζητά πρόσβαση.
Ζητά εργαλεία.
Ζητά προοπτική.
Και αυτή την προοπτική οφείλουμε να τη διασφαλίσουμε.
Για την Αχαΐα.
Για τη Δυτική Ελλάδα.
Για την ελληνική περιφέρεια.
Για τη δημοκρατία της οικονομίας.
Για την αξιοπρέπεια της εργασίας.
Για μια ανάπτυξη που να ανήκει στους πολλούς και όχι στους λίγους.
Αυτό είναι το πολιτικό ζητούμενο της εποχής μας.
Αυτό είναι το κοινωνικό μας χρέος.
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
