Πλέον οι ψηφιακές απάτες, προσλαμβάνουν ανησυχητική διάσταση προσλαμβάνουν καθώς οι εγκληματίες του κυβερνοχώρου επιστρατεύουν πλέον εξελιγμένα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης (AI) για να παγιδεύσουν ανυποψίαστους πολίτες.
Το φαινόμενο, που έχει θέσει σε πλήρη επιφυλακή τις διωκτικές αρχές παγκοσμίως, επιτρέπει στους απατεώνες να αντιγράψουν με απόλυτη ακρίβεια τη φωνή οποιουδήποτε ανθρώπου, χρησιμοποιώντας ένα ηχητικό δείγμα μόλις λίγων δευτερολέπτων, και να σκηνοθετήσουν συνθήκες έκτακτης ανάγκης για να αποσπάσουν μεγάλα χρηματικά ποσά.
💡 Βασικά Σημεία: (AI)
- Οι απάτες κλωνοποίησης φωνής με Τεχνητή Νοημοσύνη αυξάνονται, κοστίζοντας εκατομμύρια δολάρια σε ανυποψίαστα θύματα.
- Οι απατεώνες χρησιμοποιούν δείγματα λίγων δευτερολέπτων για να κλωνοποιήσουν φωνές και να σκηνοθετήσουν ψεύτικες καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.
- Προσοχή σε κλήσεις με αίσθηση επείγοντος, απαιτήσεις μυστικότητας ή ασυνήθιστους τρόπους πληρωμής.
- Επικοινωνήστε με το αγαπημένο πρόσωπο μέσω άλλου καναλιού ή χρησιμοποιήστε μια «μυστική λέξη» για επιβεβαίωση.
Ρεαλιστικές φωνές AI και ανυποψίαστα θύματα
Θύμα μιας τέτοιας πλεκτάνης έπεσε πρόσφατα η Ντέμπορα Ντελ Μάστρο από την Καλιφόρνια, η οποία έχασε χιλιάδες δολάρια, σύμφωνα με ρεπορτάζ του CNN. Η άτυχη μητέρα περιέγραψε στο ABC7 News ότι δέχθηκε ένα τηλεφώνημα όπου άκουσε τη φωνή της κόρης της σε κατάσταση έντονης αγωνίας. Όπως διαπίστωσε αφού είχε ήδη στείλει τα χρήματα, η κόρη της ήταν απόλυτα ασφαλής στην εργασία της και η ίδια είχε πέσει θύμα μιας άκρως πειστικής απάτης μέσω τεχνητής νοημοσύνης.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Ομοσπονδιακού Γραφείου Ερευνών των ΗΠΑ (FBI), οι Αμερικανοί έχασαν πέρυσι περισσότερα από 893 εκατομμύρια δολάρια από απάτες που σχετίζονται με το AI. Στο αστρονομικό αυτό ποσό περιλαμβάνονται οι απάτες κλωνοποίησης φωνής, τα μηνύματα ηλεκτρονικού ψαρέματος (phishing) που δημιουργούνται από AI, καθώς και οι απάτες αισθηματικού περιεχομένου (romance scams).
Οι απατεώνες έχουν πλέον τη δυνατότητα να μιμηθούν τον οποιονδήποτε: από μέλη της οικογένειας και φίλους μέχρι συναδέλφους ή επαγγελματίες παρόχους υπηρεσιών. Μεγάλες τράπεζες, όπως η Starling στη Βρετανία και η Commonwealth Bank της Αυστραλίας, έχουν ήδη εκδώσει κατεπείγουσες προειδοποιήσεις προς τους πελάτες τους.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα αντίγραφα φωνής μέσω AI έχουν γίνει τόσο ρεαλιστικά, που οι περισσότεροι άνθρωποι δεν μπορούν πλέον να τα ξεχωρίσουν.
«Για τον καθημερινό άνθρωπο, είναι απλώς άδικο να περιμένουμε να είναι σε θέση να εντοπίσει αυτά τα πράγματα. Εγώ δυσκολεύομαι με αυτό. Οι περισσότεροι άνθρωποι δυσκολεύονται», δήλωσε ο Χένρι Άτζντερ, ειδικός σε θέματα μέσων ενημέρωσης που δημιουργούνται από AI, ο οποίος εκτελεί χρέη συμβούλου για κυβερνήσεις και εταιρείες.
Πώς λειτουργούν οι απάτες φωνής με AI
Οι δράστες μπορούν να δημιουργήσουν ένα ψηφιακό αντίγραφο της φωνής ενός ατόμου χρησιμοποιώντας μια σύντομη ηχογράφηση της ομιλίας του, η οποία συχνά αποσπάται από βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ή από μια προηγούμενη κλήση που ηχογραφήθηκε κρυφά. Τα social media αποτελούν παράλληλα μια χρυσή πηγή πληροφοριών σχετικά με τα μέλη της οικογένειας και τους στενούς φίλους που θα μπορούσαν να αποτελέσουν στόχο, ώστε το σενάριο της απάτης να γίνει πιο πιστευτό.
Συνήθως, οι απατεώνες παρουσιάζουν το αγαπημένο πρόσωπο που μιμούνται ως θύμα που βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο, ισχυριζόμενοι για παράδειγμα ότι έχει πάθει σοβαρό ατύχημα, έχει συλληφθεί ή έχει πέσει θύμα απαγωγής, απαιτώντας επειγόντως χρήματα.
«Δεν υπήρχε χρόνος για σκέψη. Ήταν όλο ένα “πρέπει να αντιδράσω για να βοηθήσω τον γιο μου. Βρίσκεται σε κίνδυνο”», δήλωσε στο CNN ο Γκάρι Σιλντχορν, ένας δικηγόρος από τη Φιλαδέλφεια που βρέθηκε στο στόχαστρο αντίστοιχης απάτης.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι εξειδικευμένοι απατεώνες χρησιμοποιούν εργαλεία μετατροπής κειμένου σε ομιλία (text-to-speech) ή την εξελιγμένη τεχνική του «voice skinning». Η τεχνολογία αυτή τροποποιεί τη φωνή του ίδιου του απατεώνα σε πραγματικό χρόνο, επιτρέποντάς του να διεξάγει μια κανονική, ζωντανή συζήτηση με το θύμα, απαντώντας σε ερωτήσεις με τη φωνή του συγγενικού προσώπου. Επιπλέον, μέσω της τακτικής «caller ID spoofing», οι χάκερ μπορούν να παραποιήσουν την αναγνώριση κλήσης, κάνοντας το τηλέφωνο να δείχνει ότι η κλήση προέρχεται πράγματι από τον γνωστό αριθμό του παιδιού ή του φίλου σας.
Πώς να προστατευτείτε από την ψηφιακή παγίδα
Στο παρελθόν, οι περίεργες παύσεις ή οι μεταλλικές διακυμάνσεις της φωνής θεωρούνταν «κόκκινες σημαίες». Ωστόσο, με την αλματώδη πρόοδο της τεχνολογίας, αυτά τα σημάδια έχουν πλέον εξαλειφθεί.
Αντί να προσπαθείτε να καταλάβετε αν η φωνή ακούγεται φυσική, οι ειδικοί προτείνουν να αναζητάτε τις γενικές συμπεριφορικές ενδείξεις μιας απάτης:
-
Η αίσθηση του κατεπείγοντος: Ασκείται έντονη ψυχολογική πίεση για να δράσετε «τώρα» χωρίς να σκεφτείτε.
-
Η απαίτηση για μυστικότητα: Σας παροτρύνουν επίμονα να μην κλείσετε το τηλέφωνο και να μην το πείτε σε κανέναν άλλον.
-
Ασυνήθιστοι τρόποι πληρωμής: Ζητούνται άμεσες μεταφορές χρημάτων, κρυπτονομίσματα ή κωδικοί καρτών.
Αν δεχθείτε μια τέτοια κλήση, κλείστε αμέσως το τηλέφωνο και προσπαθήστε να επικοινωνήσετε με το αγαπημένο σας πρόσωπο μέσω άλλων διαύλων, όπως με ένα γραπτό μήνυμα ή καλώντας το από τηλέφωνο ενός τρίτου ατόμου.
Μια εξαιρετικά αποτελεσματική δικλίδα ασφαλείας είναι η θέσπιση μιας «μυστικής λέξης» (code word) με την οικογένειά σας. Συμφωνήστε σε μια κοινή λέξη ή φράση που θα γνωρίζετε μόνο εσείς και η οποία δεν υπάρχει πουθενά στο διαδίκτυο, ώστε να τη ζητάτε σε περιπτώσεις υποτιθέμενης έκτακτης ανάγκης. όπως χαρακτηριστικά καταλήγει ο Χένρι Άτζντερ: «Αν υποψιάζεστε ότι κάτι δεν πάει καλά, είναι χίλιες φορές καλύτερο η μαμά ή ο αδελφός σας να γελάσει μαζί σας επειδή νομίζατε ότι είναι ρομπότ, παρά να τρέχετε έντρομοι σε ένα ΑΤΜ».
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
1. Τι είναι η κλωνοποίηση φωνής με AI και πώς βρίσκουν οι απατεώνες το δείγμα; Η κλωνοποίηση φωνής μέσω τεχνητής νοημοσύνης είναι μια τεχνολογία που επιτρέπει τη δημιουργία ενός πιστού ψηφιακού αντιγράφου μιας ανθρώπινης φωνής. Στους απατεώνες αρκεί ένα ηχητικό δείγμα μόλις λίγων δευτερολέπτων, το οποίο συνήθως αποσπούν από βίντεο που έχουμε ανεβάσει εμείς ή οι συγγενείς μας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (TikTok, Instagram, Facebook) ή από προηγούμενες κλήσεις όπου μας ηχογράφησαν κρυφά.
2. Πώς είναι δυνατόν να μιλάω ζωντανά με τον απατεώνα και αυτός να ακούγεται σαν το παιδί μου; Αυτό επιτυγχάνεται με την τεχνική του «voice skinning». Ο απατεώνες μιλάει ζωντανά στο μικρόφωνο και ένα ειδικό λογισμικό AI αλλοιώνει τη φωνή του σε πραγματικό χρόνο, κάνοντάς την να ακούγεται ακριβώς σαν το πρόσωπο που προσποιείται. Έτσι, μπορεί να απαντάει άμεσα στις ερωτήσεις σας και να διεξάγει κανονικό διάλογο, καταρρίπτοντας την υποψία ότι πρόκειται για έτοιμη ηχογράφηση.
3. Ποιο είναι το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνω αν δεχθώ μια τέτοια κλήση έκτακτης ανάγκης; Το πρώτο και κυριότερο βήμα είναι να διατηρήσετε την ψυχραιμία σας και να κλείσετε το τηλέφωνο. Μην προχωρήσετε σε καμία οικονομική συναλλαγή. Καλέστε αμέσως το συγγενικό σας πρόσωπο στον κανονικό του αριθμό ή στείλτε του ένα γραπτό μήνυμα (SMS/Viber/WhatsApp). Αν ο αριθμός του φαίνεται κατειλημμένος, επικοινωνήστε με κάποιον συνάδελφο, φίλο ή το σχολείο/εργασία του για να επιβεβαιώσετε πού βρίσκεται.


