Ενοίκια: Τι αλλάζει από σήμερα στις μισθώσεις – Όλα όσα προβλέπει ο νέος νόμος 5221/2025
Σε ισχύ τίθεται από σήμερα, Δευτέρα 4 Μαΐου 2026, ο νέος νόμος 5221/2025, φέρνοντας δομικές αλλαγές στο τοπίο των μισθώσεων στην Ελλάδα. Η νέα νομοθεσία εισάγει μια ταχύτερη διαδικασία για την απόδοση ακινήτου μετά τη λήξη της μίσθωσης, επιχειρώντας να γεφυρώσει το χάσμα ανάμεσα στις πολυετείς δικαστικές διαμάχες και την ανάγκη των ιδιοκτητών για άμεση επανάκτηση της περιουσίας τους.
Η βασική καινοτομία: Διαταγή απόδοσης και για τη λήξη συμβολαίου
Η σημαντικότερη ανατροπή έγκειται στο γεγονός ότι η δυνατότητα έκδοσης διαταγής απόδοσης μισθίου επεκτείνεται πλέον και στις περιπτώσεις όπου η μίσθωση έχει απλώς λήξει. Μέχρι πρότινος, η σύντομη αυτή οδός αφορούσε κυρίως οφειλές ενοικίων, ενώ για τη λήξη του συμβολαίου (ορισμένου ή αορίστου χρόνου) απαιτούνταν συχνά η προσφυγή σε τακτική αγωγή, μια διαδικασία που «λίμναζε» στα δικαστήρια για μήνες ή και χρόνια.
Πλέον, οι ιδιοκτήτες αποκτούν ένα εργαλείο ταχύτερης ανάκτησης του ακινήτου, χωρίς τις καθυστερήσεις των αναβολών που χαρακτήριζαν το Πρωτοδικείο.
Το «δίχτυ προστασίας» για τους ενοικιαστές και το εξάμηνο χρονοδιάγραμμα
Παρά την επιτάχυνση, ο νομοθέτης προβλέπει συγκεκριμένες δικλείδες ασφαλείας ώστε να αποφευχθεί ο αιφνιδιασμός των ενοικιαστών. Κεντρικό στοιχείο είναι η ελάχιστη εξάμηνη διάρκεια που απαιτείται από την έναρξη της διαδικασίας έως την τελική αποχώρηση:
-
3 μήνες: Υποχρεωτική εξώδικη προειδοποίηση πριν την έκδοση της διαταγής.
-
2 μήνες: Περίοδος χάριτος για την εκτέλεση της απόφασης.
-
Συνολικός χρόνος: Στην πράξη, απαιτούνται περίπου έξι μήνες, χρόνος που κρίνεται απαραίτητος για την εξεύρεση νέας στέγης.
Επιπλέον, οι ενοικιαστές διατηρούν το δικαίωμα κατάθεσης ανακοπής και ασφαλιστικών μέτρων, εφόσον συντρέχουν σοβαροί λόγοι που δικαιολογούν παράταση της διαμονής τους.
Προϋποθέσεις, κόστος και η εμπλοκή δικηγόρων
Για να ενεργοποιηθεί η νέα διαδικασία, η μίσθωση πρέπει να αποδεικνύεται εγγράφως ή μέσω της ηλεκτρονικής δήλωσης στην ΑΑΔΕ. Η διαδικασία κινείται μέσω δικηγόρων, ενώ προβλέπεται και ο ρόλος πιστοποιημένου νομικού που ελέγχει την πληρότητα του φακέλου.
Όσον αφορά το οικονομικό σκέλος, το βάρος πέφτει αρχικά στον ιδιοκτήτη, ο οποίος επιβαρύνεται με:
-
Νομικές αμοιβές και έξοδα δικαστικού επιμελητή.
-
Παράβολο ύψους 300 ευρώ.
Αν και τα έξοδα αυτά μπορούν θεωρητικά να διεκδικηθούν από τον ενοικιαστή, η είσπραξή τους στην πράξη παραμένει συχνά αβέβαιη.
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
1. Τι αλλάζει για έναν ενοικιαστή που λήγει το συμβόλαιό του;
Δεν κινδυνεύει με άμεση έξωση. Ο ιδιοκτήτης μπορεί πλέον να εκδώσει διαταγή απόδοσης πιο γρήγορα από πριν, αλλά ο νόμος εξασφαλίζει στον ενοικιαστή ένα διάστημα περίπου 6 μηνών (συμπεριλαμβανομένης της προειδοποίησης) για να βρει νέο ακίνητο.
2. Είναι υποχρεωτικό το έγγραφο μισθωτήριο για τη νέα διαδικασία;
Ναι. Η διαδικασία «εξπρές» προϋποθέτει έγκυρο έγγραφο μισθωτήριο ή δήλωση στην εφαρμογή της ΑΑΔΕ. Χωρίς αυτά, η υπόθεση οδηγείται στην παραδοσιακή, χρονοβόρα δικαστική οδό των αγωγών.
3. Μπορεί ο ενοικιατής να σταματήσει τη διαδικασία;
Ο ενοικιαστής έχει το δικαίωμα να αμυνθεί καταθέτοντας ανακοπή κατά της διαταγής απόδοσης. Εάν υπάρχουν ουσιαστικοί λόγοι (π.χ. κοινωνικά κριτήρια ή νομικά σφάλματα), μπορεί να αιτηθεί ασφαλιστικά μέτρα για να κερδίσει επιπλέον χρόνο παραμονής στο μίσθιο.


