Όλοι μαζί μπορούμε, αρκεί να συνεργαστούμε.
Καθημερινά γινόμαστε μάρτυρες μιας αυξανόμενης ανησυχίας για την κατάσταση που επικρατεί στον σχολικό χώρο. Διευθυντές δηλώνουν ότι πασχίζουν να κρατήσουν όρθια τα σχολεία, εκπαιδευτικοί νιώθουν ότι δεν προσφέρουν λόγω της απάθειας των μαθητών και γονείς βιώνουν έντονο άγχος μπροστά στους κινδύνους που εκτίθενται τα παιδιά τους. Οι ίδιοι οι μαθητές αισθάνονται καταπιεσμένοι, ενώ η προσπάθεια επίλυσης των ζητημάτων συχνά εκφυλίζεται σε αλληλοκατηγορίες, ακυρώνοντας ακόμη και τις πιο καλοπροαίρετες μεμονωμένες πρωτοβουλίες.
Τα ερευνητικά δεδομένα αλλά κυρίως η εμπειρία καταδεικνύουν τη ραγδαία αύξηση της παραβατικότητας, των εξαρτήσεων και των κινδύνων για τη σωματική και ψυχική υγεία ολόκληρης της σχολικής κοινότητας. Ταυτόχρονα το σχολείο συνεχώς απαξιώνεται τόσο στον τομέα των γνώσεων που παρέχει όσο και στην εκπαίδευση των μαθητών στην απόκτηση δεξιοτήτων ζωής. Στον τομέα αυτό στην αξιολόγηση PISA (διεθνές πρόγραμμα αξιολόγησης εκπαιδευτικών συστημάτων), το οποίο οργανώνεται από τον ΟΟΣΑ, η Ελλάδα μεταξύ όλων των χωρών της Ευρώπης κατατάσσεται στην τελευταία 4άδα μαζί με Βουλγαρία, Ρουμανία, Κύπρο, παρά το ότι οι μαθητές από το πρωί μέχρι το βράδυ βρίσκονται στα σχολεία και τα φροντιστήρια.
Εδώ και 40 χρόνια, η «ΠΡΟΤΑΣΗ» δραστηριοποιείται μέσα στη σχολική κοινότητα και βιώνει τις βασικές αιτίες αυτών των φαινομένων. Ο αείμνηστος καθηγητής του Παν/μίου Πατρών Αλέξανδρος Κοσμόπουλος τις είχε επισημάνει στο βιβλίο του με τίτλο «Το Σχολείο απέθανε. Ζήτω το σχολείο του Προσώπου». Το πρόβλημα δεν έγκειται στους μαθητές, τους εκπαιδευτικούς ή τους γονείς αλλά στο πλαίσιο του σχολείου που είναι «άρρωστο» και συνεχώς επιδεινώνεται.
Οι βαρύτατες ευθύνες της Πολιτείας και των αρμόδιων Υπουργείων
Η ρίζα του προβλήματος βρίσκεται στο ίδιο το τοξικό και παθογόνο πλαίσιο λειτουργίας του σχολείου, το οποίο δημιούργησε, συντηρεί και επιδεινώνει συστηματικά το Υπουργείο Παιδείας μέσω του γραφειοκρατικού του μηχανισμού. Αντί να εμπιστεύεται τους εκπαιδευτικούς λειτουργούς και να αφουγκράζεται γονείς και μαθητές, η Πολιτεία επιδιώκει τον απόλυτο έλεγχο, τη χειραγώγηση και την εξυπηρέτηση στενών κομματικών συμφερόντων. Επενδύει σε δαπανηρά αλλά αναποτελεσματικά «προγράμματα βιτρίνας» για να αποπροσανατολίσει την κοινή γνώμη, ενώ υπονομεύει έμπρακτα κάθε υγιή πρωτοβουλία της τοπικής κοινωνίας. Αντίστοιχα, η ηγεσία του Υπουργείου Υγείας, μέσω του ΕΟΠΑΕ, εδώ και 5 χρόνια διεξάγει μία ολομέτωπη επίθεση ενάντια σε κάθε δραστηριότητα που προωθεί την ουσιαστική πρόληψη. Πρώτος στόχος ήταν η ΠΡΟΤΑΣΗ και κυρίως το ΚΔΑ (Κέντρο Δημιουργικής Απασχόλησης Νέων) που λειτουργούσε με ομάδες παιδιών, μαθητών, νέων, στον ελεύθερο χρόνο τους για 30 χρόνια στην Πάτρα. Ακολούθησε η επίθεση για την διάλυση του ΠΔΦΠ (Πανελλήνιο Δίκτυο Φορέων Πρόληψης). Στη συνέχεια διέλυσε τα πιο καταξιωμένα προγράμματα θεραπείας και τέλος επιχειρεί το κλείσιμο των Κέντρων Πρόληψης τα οποία ακόμη αντιστέκονται ,επιδιώκοντας να φιμώσει την ουσιαστική πρόληψη. Προκρίνει αντιεπιστημονικές, βραχείες παρεμβάσεις, ενημερωτικού χαρακτήρα «κατά πρόβλημα», αποκρύπτοντας σκόπιμα ότι όλες οι εξαρτήσεις πηγάζουν από την ίδια παθογένεια του συστήματος που η ίδια η Πολιτεία υπερασπίζεται. Η παθογένεια του σχολικού χώρου είναι η βασική αιτία των δυσλειτουργιών και των προβλημάτων που προκύπτουν στον σχολικό αλλά και στον εξωσχολικό χώρο .
Η συνεργασία ως μονόδρομος και πηγή θετικών αποτελεσμάτων
Καθώς η κεντρική διοίκηση καθιστά το πλαίσιο ολοένα και πιο δύσκαμπτο, η μόνη ρεαλιστική διέξοδος βρίσκεται στη βάση της πυραμίδας: στους ανθρώπους του σχολείου. Ως ο βασικότερος χώρος κοινωνικοποίησης μετά την οικογένεια, το σχολείο απαιτεί την έμπρακτη συμμαχία γονέων και εκπαιδευτικών, κόντρα στις πολιτικές που επιδιώκουν τον διχασμό μας.
Η ουσιαστική αντίσταση έγκειται στον συνεχή, εποικοδομητικό διάλογο, αρχικά μεταξύ γονέων, στη συνέχεια μεταξύ γονέων και εκπαιδευτικών και έπειτα όλων μαζί με τους μαθητές. Όπως ακριβώς η αρμονική σύμπραξη των γονέων στην οικογένεια προσφέρει σταθερότητα στο παιδί, έτσι και η αγαστή συνεργασία εκπαιδευτικών και γονιών στο σχολείο φέρνει απτά, ευεργετικά αποτελέσματα για τους μαθητές.
Ένα λειτουργικό σχολικό πλαίσιο:
• Προλαμβάνει ριζικά τη βία, τις εξαρτητικές συμπεριφορές και την παραβατικότητα, εξαλείφοντας το κλίμα ανταγωνισμών, απειλών και απαξίωσης.
• Αποκαθιστά τη χαμένη εμπιστοσύνη και συσπειρώνει τους εκπαιδευτικούς και γονείς γύρω από τη σχολική κοινότητα.
• Μεταμορφώνει το σχολικό κλίμα, καθιστώντας το περιβάλλον ασφαλές, ελκυστικό και δημιουργικό για τους μαθητές.
• Προσφέρει το κορυφαίο βιωματικό παράδειγμα στα παιδιά, τα οποία διδάσκονται έμπρακτα την αξία της συνεργασίας των ενηλίκων ως πολύτιμη παρακαταθήκη ζωής.
• Λειτουργεί ως ισχυρός μοχλός πίεσης προς τα Υπουργεία Παιδείας και Υγείας, με στόχο τα να επιτρέψουν στα σχολεία να αναπνεύσουν.
Με τη στήριξη των Φορέων Πρόληψης, της εκπαιδευτικής κοινότητας και των τοπικών φορέων, το σχολείο μπορεί να εξελιχθεί σε φυτώριο ώριμων προσώπων. Η «ΠΡΟΤΑΣΗ» και το «ΚΑΛΛΙΠΟΛΙΣ» στην Αχαΐα αλλά και όλα τα Κέντρα Πρόληψης σε όλη την Ελλάδα, εργάζονται αδιάκοπα προς αυτή την κατεύθυνση. Στέκονται δίπλα σε κάθε εκπαιδευτικό και γονιό που θέλει να συμμετάσχει σε αυτή την προσπάθεια για το καλό των παιδιών μας. Ευτυχώς στην προσπάθεια αυτή λειτουργούν ως πολύτιμοι συνεργάτες και υποστηρικτές τοπικά στελέχη της Εκπαίδευσης τα οποία δίνουν τον καλύτερο εαυτό τους σε αυτό τον αγώνα.
Κλείνοντας, ας κρατήσουμε το μήνυμα που κοσμεί τον τοίχο του 35ου Δημοτικού Σχολείου και ενισχύει την ελπίδα μας:
«ΣΠΕΙΡΕ ΑΓΑΠΗ ΚΑΙ ΑΣ ΜΗΝ ΘΕΡΙΣΕΙΣ, ΑΦΗΣΕ ΤΗΝ ΘΑ ΜΟΣΧΟΒΟΛΗΣΕΙ Ο ΤΟΠΟΣ».






