Ιστορική αλλαγή σκηνικού καταγράφεται στη Σερβία, καθώς οι 140 βουλευτές της «Φοιτητικής Λίστας» ορκίστηκαν στο κοινοβούλιο, μετά τη νίκη τους στις πρόωρες εκλογές της 25ης Οκτωβρίου. Η εκλογική επικράτηση του κινήματος έβαλε τέλος στην κοινοβουλευτική κυριαρχία του Σερβικού Προοδευτικού Κόμματος (SNS) του Αλεξάνταρ Βούτσιτς, το οποίο βρισκόταν στην εξουσία επί 14 χρόνια.
Η πρώτη συνεδρίαση της νέας Εθνοσυνέλευσης σηματοδοτεί την έναρξη της διαδικασίας για τον σχηματισμό κυβέρνησης. Ωστόσο, η νέα κυβέρνηση δεν έχει ακόμη ορκιστεί: μέχρι την εκλογή της, τα καθήκοντά της θα ασκεί υπηρεσιακό κυβερνητικό σχήμα υπό τον απερχόμενο πρωθυπουργό Τζούρο Μάκουτ.
Οι 140 έδρες της «Φοιτητικής Λίστας» και η υποδοχή έξω από τη Βουλή
Στο κοινοβούλιο των 250 εδρών, η «Φοιτητική Λίστα» εξασφάλισε 140 έδρες, αποκτώντας αυτοδύναμη κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Ο συνασπισμός που συνδέεται με τον Βούτσιτς συγκέντρωσε 103 έδρες, ενώ οι υπόλοιπες επτά κατανεμήθηκαν σε κόμματα που εκπροσωπούν εθνικές μειονότητες.
Εκατοντάδες φοιτητές και υποστηρικτές του κινήματος συγκεντρώθηκαν έξω από το κοινοβούλιο για να υποδεχθούν τους νέους βουλευτές. Η άφιξή τους συνοδεύτηκε από επευφημίες, ενώ δεν έλειψαν οι αποδοκιμασίες και τα συνθήματα κατά του SNS.
Κατά τη διάρκεια της συγκέντρωσης σημειώθηκε και περιστατικό με πρωταγωνίστρια τη βουλευτή του SNS, Λίντια Βούκιτσεβιτς, στην οποία, σύμφωνα με τις αναφορές, εκτοξεύτηκε γιαούρτι καθώς ανέβαινε τα σκαλιά του κοινοβουλίου.
Προθεσμία 90 ημερών για τον σχηματισμό κυβέρνησης
Η «Φοιτητική Λίστα» έχει στη διάθεσή της 90 ημέρες από τη συγκρότηση του νέου κοινοβουλίου για να προτείνει πρωθυπουργό, να παρουσιάσει κυβερνητικό πρόγραμμα και να εξασφαλίσει την έγκριση της νέας κυβέρνησης από τους βουλευτές. Με βάση το χρονοδιάγραμμα, η σχετική προθεσμία λήγει στις 15 Φεβρουαρίου 2027.
Μέχρι τότε, η υπηρεσιακή κυβέρνηση υπό τον Τζούρο Μάκουτ θα παραμείνει στη θέση της. Η αυτοδυναμία των 140 εδρών δίνει στο κίνημα τη δυνατότητα να εγκρίνει νέο κυβερνητικό σχήμα χωρίς να χρειάζεται τη στήριξη άλλων κοινοβουλευτικών ομάδων.
Οι δεσμεύσεις για μεταρρυθμίσεις και οι διεθνείς ισορροπίες
Το φοιτητικό κίνημα έχει προαναγγείλει ευρείες αλλαγές σε βασικούς τομείς της δημόσιας πολιτικής. Μεταξύ των δεσμεύσεών του περιλαμβάνονται η βελτίωση της υγειονομικής περίθαλψης, η ενίσχυση της εκπαίδευσης και ο διπλασιασμός του αμυντικού προϋπολογισμού.
Παράλληλα, η νέα πολιτική ηγεσία θα κληθεί να διαχειριστεί σύνθετες διεθνείς ισορροπίες. Η Σερβία διατηρεί ιστορικά στενούς δεσμούς με τη Ρωσία, ενώ έχει διακηρύξει ως στρατηγικό στόχο την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Σημαντικό ζήτημα παραμένουν και οι σχέσεις με το Κοσσυφοπέδιο, του οποίου την ανεξαρτησία που ανακηρύχθηκε το 2008 το Βελιγράδι δεν αναγνωρίζει.
Ποιοι είναι οι νέοι βουλευτές της Σερβίας
Τα 140 μέλη της «Φοιτητικής Λίστας» αποτελούν σε μεγάλο βαθμό νέα πρόσωπα στην πολιτική σκηνή. Προέρχονται από το κίνημα που αναπτύχθηκε μέσα από τις φοιτητικές κινητοποιήσεις και τις διαδηλώσεις των τελευταίων δύο ετών, μετά την τραγωδία στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ, όπου έχασαν τη ζωή τους 16 άνθρωποι.
Οι κινητοποιήσεις που ακολούθησαν την τραγωδία εξελίχθηκαν σε μαζικό κίνημα διαμαρτυρίας με αιτήματα για λογοδοσία, διαφάνεια και αντιμετώπιση της διαφθοράς. Η πολιτική του έκφραση οδήγησε τελικά στην εκλογική νίκη του Οκτωβρίου.
Όπως δήλωσε η εκλεγμένη βουλευτής και δικηγόρος ανθρωπίνων δικαιωμάτων Σάρα Ελ Σαράγκ, το φοιτητικό κίνημα εξακολουθεί να συμμετέχει ενεργά στη διαδικασία επιλογής των προσώπων που θα στελεχώσουν το υπουργικό συμβούλιο, σε συνεργασία με τους εκλεγμένους υποψηφίους.
«Βρισκόμαστε εδώ χάρη σε αυτούς», ανέφερε, αναφερόμενη στους φοιτητές, προσθέτοντας ότι η προσπάθεια γίνεται συλλογικά. Όπως εξήγησε, οι υποψήφιοι πραγματοποιούν σχεδόν καθημερινά συναντήσεις και ασκήσεις προετοιμασίας για τα κοινοβουλευτικά τους καθήκοντα.
«Κανένας από εμάς δεν είναι επαγγελματίας πολιτικός. Είμαστε δικηγόροι, γιατροί, καθηγητές – και είναι η πρώτη φορά που αναλαμβάνουμε αυτού του είδους το έργο», σημείωσε.
Τα μέλη του κινήματος υποστηρίζουν ότι η επαγγελματική και ακαδημαϊκή τους εμπειρία αποτελεί σημαντικό εφόδιο για την ανάληψη κυβερνητικών καθηκόντων, παρά την περιορισμένη πολιτική τους εμπειρία. Η αποτελεσματικότητά τους στη διακυβέρνηση θα αποτελέσει ένα από τα βασικά ζητήματα που θα κριθούν το επόμενο διάστημα.
Έως τις 27 Δεκεμβρίου οι προεδρικές εκλογές
Παράλληλα με τον σχηματισμό κυβέρνησης, η Σερβία βρίσκεται μπροστά και σε νέα εκλογική αναμέτρηση για την ανάδειξη προέδρου. Η ψηφοφορία θα πρέπει να διεξαχθεί το αργότερο έως τις 27 Δεκεμβρίου 2026, ενώ η σχετική διαδικασία προκήρυξης πρέπει να ολοκληρωθεί έως τις 27 Νοεμβρίου.
Η νέα κοινοβουλευτική σύνθεση αναλαμβάνει, επομένως, καθοριστικό ρόλο και στην επόμενη πολιτική περίοδο, καθώς καλείται να συγκροτήσει κυβέρνηση και να προχωρήσει στις θεσμικές διαδικασίες για την προεδρική εκλογή.






