Πονοκέφαλος, κόπωση και αλλαγές στη λειτουργία του εντέρου είναι ορισμένες από τις επιπτώσεις που μπορεί να εμφανιστούν όταν κάποιος διακόπτει απότομα την κατανάλωση καφέ. Νέα έρευνα του University College Cork στην Ιρλανδία εξετάζει πώς επηρεάζεται ο οργανισμός από την ξαφνική διακοπή του καφέ, με έμφαση στον εγκέφαλο και στο εντερικό μικροβίωμα.
Στη μελέτη συμμετείχαν 62 άτομα, εκ των οποίων τα μισά κατανάλωναν συστηματικά τρεις έως πέντε κούπες καφέ ημερησίως, ενώ τα υπόλοιπα δεν συνήθιζαν να πίνουν καφέ. Τα ευρήματα επιχειρούν να φωτίσουν τις αλλαγές που προκαλεί η διακοπή της καθημερινής πρόσληψης καφεΐνης και τον τρόπο με τον οποίο αυτές μπορεί να επηρεάζουν διαφορετικές λειτουργίες του σώματος.
Οι τακτικοί καταναλωτές καφέ, όπως αναφέρει το nature.com, σταμάτησαν να πίνουν για δύο εβδομάδες και κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου οι ερευνητές κατέγραψαν αλλαγές τόσο στο σώμα όσο και στη συμπεριφορά τους. Στη συνέχεια, ο καφές επανεισήχθη στη διατροφή, αλλά οι συμμετέχοντες δεν γνώριζαν αν κατανάλωναν καφέ με καφεΐνη ή ντεκαφεϊνέ.
Η πιο αισθητή μεταβολή μετά τη διακοπή του καφέ σημειώθηκε στο έντερο. Τα μεταβολίτες του εντέρου των καταναλωτών καφέ—μικρές χημικές ουσίες που παράγονται ή αλλάζουν μέσω του μεταβολισμού—μεταβλήθηκαν σημαντικά σε σύγκριση με όσους δεν έπιναν καφέ.
Όταν ο καφές επανήλθε, τόσο οι ομάδες που έλαβαν καφέ με καφεΐνη όσο και εκείνες με ντεκαφεϊνέ ανέφεραν μειωμένο αντιλαμβανόμενο στρες, χαμηλότερα σκορ κατάθλιψης και λιγότερη παρορμητικότητα. Εφόσον αυτές οι αλλαγές εμφανίστηκαν και στις δύο ομάδες, τα αποτελέσματα δεν φαίνεται να εξαρτώνται αποκλειστικά από την καφεΐνη.
Παράλληλα, εντοπίστηκαν διαφορές στη βακτηριακή χλωρίδα του εντέρου. Βακτήρια όπως το Eggerthella sp.—που συμβάλλει στην έκκριση οξέων στο στομάχι και τα έντερα—και το Cryptobacterium curtum—που συμμετέχει στην παραγωγή χολικών οξέων—ήταν πιο άφθονα στους καταναλωτές καφέ. Αυτές οι διαδικασίες ενδέχεται να δημιουργούν ένα εντερικό περιβάλλον που αποθαρρύνει την ανάπτυξη επιβλαβών βακτηρίων και λοιμώξεων.
Οι καταναλωτές καφέ είχαν επίσης υψηλότερα επίπεδα βακτηρίων Firmicutes, μιας ομάδας μικροβίων που σχετίζονται με θετικά συναισθήματα, ιδιαίτερα στις γυναίκες.
Η Dr. Kelly Brown, ιατρική διευθύντρια της Geviti και πιστοποιημένη οικογενειακή ιατρός, εξήγησε ότι διάφοροι βιολογικοί μηχανισμοί μπορεί να συνδέουν τον καφέ με την υγεία του εντέρου και την ψυχική ευεξία.
«Το έντερο και ο εγκέφαλος επικοινωνούν μέσω διαφόρων οδών, όπως το νευρικό σύστημα, η ανοσολογική σηματοδότηση, η φλεγμονή και οι μεταβολίτες που παράγονται από τα μικρόβια του εντέρου», ανέφερε. «Ο καφές περιέχει ενώσεις που μπορούν να μεταβολιστούν από τα εντερικά μικρόβια και να επηρεάσουν το περιβάλλον αυτό».
Σύμφωνα με τη Brown, οι αλλαγές αυτές ενδέχεται να επηρεάζουν τη φλεγμονή, τη σηματοδότηση νευροδιαβιβαστών και άλλες οδούς που σχετίζονται με τη διάθεση, το στρες και τη γνωστική λειτουργία. «Ακόμη προσπαθούμε να κατανοήσουμε πόσο σημαντικός είναι κάθε μηχανισμός», πρόσθεσε.
Διαφορές μεταξύ καφέ με καφεΐνη και ντεκαφεϊνέ
Μία βασική διαφορά μεταξύ των δύο ειδών καφέ παρατηρήθηκε στη γνωστική λειτουργία. Όσοι κατανάλωσαν ντεκαφεϊνέ εμφάνισαν βελτίωση στη μάθηση και τη μνήμη, κάτι που δεν καταγράφηκε στην ομάδα με καφεΐνη. Αυτό υποδηλώνει ότι η καφεΐνη δεν ευθύνεται για όλα τα πιθανά οφέλη του καφέ στη γνωστική απόδοση.
Οι ερευνητές επισημαίνουν και άλλες ενώσεις του καφέ, όπως οι πολυφαινόλες, ως πιθανούς παράγοντες. Η Brown υπογράμμισε ότι οι πολυφαινόλες, ιδιαίτερα τα χλωρογενικά οξέα, αποτελούν σημαντικά μη-καφεϊνούχα συστατικά του καφέ.
«Έχουν αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες, ενώ μεταβολίζονται από το μικροβίωμα του εντέρου σε άλλες βιοδραστικές ενώσεις. Ο καφές περιέχει επίσης διαλυτές ίνες και άλλες φυτικές ενώσεις που αλληλεπιδρούν με τα εντερικά βακτήρια, καθιστώντας τα αποτελέσματά του πολύ πιο σύνθετα από την απλή καφεΐνη», εξήγησε.
Από την άλλη πλευρά, ο καφές με καφεΐνη συνδέθηκε με λιγότερο άγχος, καλύτερη εγρήγορση, καλύτερη προσοχή και μειωμένο κίνδυνο φλεγμονής.
Η σημασία του καφέ στη διατροφή και την ψυχική υγεία
Ο καθηγητής John Cryan, επικεφαλής ερευνητής του APC Microbiome Ireland στο University College Cork, δήλωσε πως το ενδιαφέρον του κοινού για την υγεία του εντέρου έχει αυξηθεί σημαντικά. Η σχέση μεταξύ πεπτικής και ψυχικής υγείας γίνεται όλο και πιο κατανοητή, ωστόσο οι μηχανισμοί πίσω από τις επιδράσεις του καφέ στον άξονα έντερο-εγκέφαλος παραμένουν ασαφείς.
«Τα ευρήματά μας αποκαλύπτουν μικροβιακές και νευρολογικές αντιδράσεις στον καφέ, καθώς και τις πιθανές μακροπρόθεσμες ωφέλειες για ένα υγιέστερο μικροβίωμα. Ο καφές μπορεί να τροποποιεί τη συλλογική δράση των μικροβίων και τα μεταβολίτες που χρησιμοποιούν», ανέφερε ο Cryan.
Συμπλήρωσε πως ο καφές είναι κάτι παραπάνω από καφεΐνη: «Αποτελεί έναν πολύπλοκο διατροφικό παράγοντα που αλληλεπιδρά με τα εντερικά μικρόβια, τον μεταβολισμό και ακόμη και τη συναισθηματική μας ευεξία».
Η Brown προειδοποίησε ότι τα αποτελέσματα πρέπει να ερμηνεύονται με προσοχή. «Η συσχέτιση δεν σημαίνει απαραίτητα αιτιότητα», ανέφερε, σημειώνοντας ότι οι καταναλωτές διαφέρουν τόσο στην ποσότητα όσο και στο είδος καφέ που πίνουν, αλλά και στον τρόπο που ο οργανισμός τους μεταβολίζει την καφεΐνη.
Υπογράμμισε επίσης ότι το μικροβίωμα κάθε ατόμου διαφέρει σημαντικά και δεν πρέπει να χαρακτηρίζονται αυτόματα οι αλλαγές σε ένα βακτηριακό είδος ως ωφέλιμες ή επιβλαβείς. «Η έρευνα είναι ενθαρρυντική, αλλά ο καφές δεν αποτελεί θεραπεία για κακή υγεία του εντέρου, κατάθλιψη ή γνωστική έκπτωση», κατέληξε.
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
