Παρά τις διαχρονικές απαγορεύσεις και τις επαναλαμβανόμενες καμπάνιες ενημέρωσης, στην Πάτρα εξακολουθούν να λειτουργούν περίπτερα σε κεντρικά σημεία της πόλης που πωλούν καπνικά προϊόντα σε ανηλίκους, συχνά χωρίς κανέναν έλεγχο ηλικίας.
Μαθητές γυμνασίων και λυκείων προμηθεύονται τσιγάρα και καπνό λίγα μόλις μέτρα από σχολικά συγκροτήματα, πλατείες και πολυσύχναστους δρόμους, δημιουργώντας ένα ανησυχητικό τοπίο ανοχής και παραβατικότητας.
Το φαινόμενο δεν αποτελεί μεμονωμένη πρακτική, αλλά μια παγιωμένη κατάσταση που αναπαράγεται καθημερινά, παρά το σαφές νομικό πλαίσιο.
Αποσπασματικοί έλεγχοι
Ωστόσο, στην πράξη, η εφαρμογή παραμένει ζητούμενο. Στην Πάτρα, οι έλεγχοι χαρακτηρίζονται αποσπασματικοί, ενώ η έλλειψη συστηματικής παρουσίας των αρμόδιων αρχών αφήνει περιθώρια για παραβάσεις. Πολλοί περιπτερούχοι φαίνεται να επενδύουν στη χαμηλή πιθανότητα ελέγχου, αγνοώντας τις συνέπειες για τη δημόσια υγεία και την ανήλικη νεολαία. Παράλληλα, η περιορισμένη συχνότητα των ελέγχων δημιουργεί την αίσθηση ότι οι παραβάσεις μπορούν να παραμείνουν χωρίς ουσιαστικές συνέπειες, γεγονός που δυσκολεύει ακόμη περισσότερο την αποτελεσματική εφαρμογή των μέτρων. Η τήρηση της νομοθεσίας δεν μπορεί να στηρίζεται μόνο στην καλή πρόθεση των επαγγελματιών, αλλά απαιτεί συνεχή εποπτεία και ουσιαστικούς ελέγχους.
Το αποτέλεσμα είναι η εύκολη πρόσβαση των ανηλίκων στον καπνό να παραμένει καθημερινό φαινόμενο, υπονομεύοντας κάθε προσπάθεια πρόληψης. Η κατάσταση αυτή καθιστά ακόμη πιο δύσκολη την προστασία των ανηλίκων, καθώς η πρόσβαση σε προϊόντα καπνού μπορεί να συμβάλλει στην εξοικείωσή τους με το κάπνισμα και να αποδυναμώνει τα μηνύματα πρόληψης που προωθούνται από την οικογένεια, το σχολείο και τους αρμόδιους φορείς.
Τα πρώτα στοιχεία από την Αχαΐα ενισχύουν την ανησυχία. Μέσα σε μόλις τρεισήμισι μήνες, οι παραβάσεις για παραμέληση ανηλίκων έχουν αυξηθεί κατά 50%, γεγονός που καταδεικνύει την έκταση του προβλήματος και την ανάγκη για αυστηρούς και στοχευμένους ελέγχους στην περιοχή. Η συγκεκριμένη αύξηση αποτελεί ένδειξη ότι το ζήτημα δεν αφορά μεμονωμένα περιστατικά, αλλά απαιτεί συνεχή παρακολούθηση και αποτελεσματικότερη εφαρμογή των προβλεπόμενων μέτρων.
Οι αριθμοί αυτοί δεν αφήνουν περιθώρια εφησυχασμού και αναδεικνύουν ότι, παρά τα ψηφιακά εργαλεία και τις εξαγγελίες, η πραγματικότητα στα περίπτερα της Πάτρας παραμένει σκληρή και επικίνδυνη για τους ανήλικους. Η αντιμετώπιση του φαινομένου προϋποθέτει συνέπεια στους ελέγχους, ουσιαστική εποπτεία και εφαρμογή των κανόνων στην πράξη. Μόνο έτσι μπορεί να περιοριστεί η πρόσβαση των ανηλίκων στον καπνό και να ενισχυθούν οι προσπάθειες προστασίας της δημόσιας υγείας.
Τρία νέα ψηφιακά εργαλεία
- Ηλεκτρονικό μητρώο ιδιωτικών εκδηλώσεων με ανηλίκους: Οι επιχειρήσεις που φιλοξενούν εκδηλώσεις με συμμετοχή ανηλίκων πρέπει να τις αναγγέλλουν εκ των προτέρων στο gov.gr. Η αναγγελία περιλαμβάνει τον τύπο και την ημερομηνία της εκδήλωσης και δημιουργεί αυτόματα ιδιωτικό συμφωνητικό μεταξύ επιχείρησης και διοργανωτή, διευκολύνοντας στοχευμένους ελέγχους και αποτρέποντας την παραβίαση της νομοθεσίας.
- Ηλεκτρονικό μητρώο προϊόντων καπνού και αλκοόλ: Κάθε κατάστημα δηλώνει τα προϊόντα που πωλεί, λαμβάνοντας μοναδικό QR code. Το μητρώο «χαρτογραφεί» τα σημεία πώλησης πανελλαδικά και διευκολύνει τους ελέγχους των αρμόδιων αρχών.
- Ψηφιακή επαλήθευση ηλικίας πελατών: Ασφαλής μηχανισμός που επιβεβαιώνει την ηλικία των αγοραστών καπνικών προϊόντων ή αλκοόλ σε φυσικά καταστήματα, βασισμένος στο σύστημα της εφαρμογής KidsWallet.
Τα ψηφιακά εργαλεία, όπως η πλατφόρμα gov.gr και το QR code, που εμφανίζει την ηλικία του πελάτη, αναμένεται να διευκολύνουν την ταυτοποίηση και να περιορίσουν τις παραβιάσεις. Η διαδικασία είναι απλή και θα γίνεται κατά τη φυσική παρουσία του πελάτη στο κατάστημα, με ένδειξη πράσινου ή κόκκινου χρώματος, για ενήλικους και ανηλίκους αντίστοιχα.
Οι κυρώσεις
Σε περίπτωση παράβασης της νομοθεσίας για την πώληση καπνικών προϊόντων και αλκοολούχων ποτών σε ανηλίκους, προβλέπονται συγκεκριμένες και αυστηρές κυρώσεις.
Για την πρώτη διαπιστωμένη παράβαση, το διοικητικό πρόστιμο ανέρχεται στα 1.500 ευρώ, στέλνοντας σαφές μήνυμα μηδενικής ανοχής.
Αν ο επαγγελματίας υποπέσει σε υποτροπή, οι ποινές γίνονται βαρύτερες, καθώς επιβάλλεται πρόστιμο ύψους 3.000 ευρώ και ταυτόχρονη αφαίρεση της άδειας λειτουργίας για δεκαπέντε ημέρες.
Στην τρίτη παράβαση, οι συνέπειες είναι οριστικές, αφού προβλέπεται μόνιμη αφαίρεση της άδειας και χρηματικό πρόστιμο που φτάνει τις 5.000 ευρώ.
Το πλαίσιο αυτό έχει στόχο την αποτροπή παραβατικών συμπεριφορών και την προστασία των ανηλίκων, καθιστώντας σαφές ότι η μη συμμόρφωση με τον νόμο συνεπάγεται σοβαρό οικονομικό και επαγγελματικό κόστος για τους παραβάτες.
Παράλληλα, ενισχύεται η ευθύνη των επαγγελματιών να ελέγχουν την ηλικία των πελατών, να ζητούν ταυτότητα όταν υπάρχει αμφιβολία και να εφαρμόζουν πιστά τις προβλεπόμενες διαδικασίες χωρίς εξαιρέσεις σε όλα τα σημεία πώλησης καθημερινά χωρίς παρεκκλίσεις.
«Η εντολή είναι ξεκάθαρη»
Ο Πρόεδρος των Περιπτερούχων Αχαΐας, Παναγιώτης Ταλαγάνης τονίζει στο Patrapress.gr
«Υπάρχει συγκεκριμένο νομοθετικό πλαίσιο και δεν μπορεί ο καθένας να ενεργεί κατά το δοκούν. Η εντολή που έχουμε δώσει είναι ξεκάθαρη: να μη γίνεται πώληση καπνικών προϊόντων και αλκοολούχων ποτών σε ανηλίκους χωρίς έλεγχο ταυτότητας.
Έχουμε εκδώσει σχετική ανακοίνωση και έχουμε δώσει σαφείς οδηγίες στα μέλη μας να μην πωλούν τσιγάρα ή ποτά σε ανήλικους.
Σε περιπτώσεις όπου υπάρχει η παραμικρή αμφιβολία για την ηλικία του πελάτη, ο πωλητής οφείλει να ζητά ταυτότητα.
Αν δεν υπάρχει ταυτότητα, δεν πραγματοποιείται η πώληση. Η ταυτοποίηση μπορεί να γίνει και με ψηφιακά μέσα, ακόμη και με φωτογραφία επίσημου εγγράφου.
Αν κάποιος επιλέξει να ρισκάρει, έστω και για λίγα λεπτά, παίζοντας “κορώνα-γράμματα” τη συμμόρφωσή του με τον νόμο, η ευθύνη βαραίνει αποκλειστικά τον ίδιο. Η δική μας εντολή, πάντως, είναι σαφής: όπου υπάρχει αμφιβολία, ζητείται ταυτότητα. Διαφορετικά, δεν γίνεται πώληση».
«Υπέρ του νόμου»
«Ως ιδιοκτήτης καταστήματος καπνικών προϊόντων είμαι ξεκάθαρα υπέρ του νέου νόμου. Η προστασία των ανηλίκων είναι ευθύνη όλων μας και οι αυστηρές ποινές δείχνουν ότι το κράτος παίρνει το θέμα σοβαρά.
Στο κατάστημά μας εφαρμόζουμε πιστά τη νομοθεσία, ελέγχουμε την ηλικία και δεν διαπραγματευόμαστε την ασφάλεια των παιδιών.
Ο νόμος είναι σαφής. Δεν επιτρέπεται η πώληση αλκοόλ ή καπνικών προϊόντων σε ανηλίκους.
Σε περίπτωση υποτροπής, προβλέπεται ανάκληση έως και οριστική αφαίρεση της άδειας λειτουργίας».
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
