Με επιτυχία πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 25 Σεπτεμβρίου 2026, στο Αρχαιολογικό Μουσείο Πατρών, η ημερίδα «Από το Εύρημα στην Εμπειρία. Ψηφιακή Αναβίωση της Πολιτιστικής Κληρονομιάς σε Κίνδυνο», που συνδιοργανώθηκε από το Εργαστήριο Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Εκπαιδευτικής Καινοτομίας του Τμήματος Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών και την Εφορεία Αρχαιοτήτων Αχαΐας, στο πλαίσιο των Ευρωπαϊκών Ημερών Πολιτιστικής Κληρονομιάς 2026. Η δράση εντάχθηκε στη φετινή ευρωπαϊκή θεματική Heritage at Risk: Revive, Resist, Reimagine -«Κληρονομιά σε κίνδυνο: Αναβίωση, Ανθεκτικότητα, Αναστοχασμός».
Κεντρικός στόχος της ημερίδας ήταν να αναδειχθεί η διαδρομή από το αρχαιολογικό εύρημα και την επιστημονική τεκμηρίωση έως την ψηφιακή ανασύνθεση και τη βιωματική εμπειρία του κοινού.
Η δράση ανέδειξε τον ρόλο των σύγχρονων ψηφιακών τεχνολογιών στην προστασία, στην ερμηνεία, στην επικοινωνία και στην επανανοηματοδότηση της πολιτιστικής κληρονομιάς, μέσα από ψηφιακά αρχεία, τρισδιάστατα μοντέλα, εικονικά περιβάλλοντα, διαδραστικές εφαρμογές, όπως και των στρατηγικών επικοινωνίας.
Στην έναρξη της εκδήλωσης χαιρετισμό απηύθηνε ο Αιδεσιμολογιώτατος Πρωτοπρεσβύτερος π. Ιωάννης Δροσόπουλος ως εκπρόσωπος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Πατρών κ.κ. Χρυσοστόμου μεταφέροντας τις ευλογίες και τις ευχές του για την επιτυχία της ημερίδας.
Ακολούθως πραγματοποίησε χαιρετισμό ο κ. Παναγιώτης Σακελλαρόπουλος, Αντιπεριφερειάρχης Τουριστικής Ανάπτυξης, που υπογράμμισε τη σημασία του θέματος της ημερίδας και την αξία της δράσης και στο πλαίσιο της τουριστικής ανάπτυξης της περιοχής, όπως και ο κ. Γιώργος Παναγιωτόπουλος, Αντιπρύτανης Προγραμματισμού Ψηφιακού Εκσυγχρονισμού και Ανάπτυξης Υποδομών του Πανεπιστημίου Πατρών, ο οποίος εστίασε στον ρόλο του Πανεπιστημίου στην ανάδειξη του θέματος.
Ο Αντιπεριφερειάρχης Επιχειρηματικότητας, Έρευνας και Καινοτομίας, κ. Παναγιώτης (Τάκης) Παπαδόπουλος, ο οποίος δεν μπόρεσε να παρευρεθεί στην ημερίδα λόγω της συμμετοχής του σε επίσημη αντιπροσωπεία της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας στο εξωτερικό απέστειλε συγχαρητήριο μήνυμα στους διοργανωτές για την πρωτοβουλία τους που συνέδεσε δημιουργικά την πολιτιστική κληρονομιά με την ψηφιακή καινοτομία και ευχήθηκε επιτυχία στις εργασίες της ημερίδας.
Η πρώτη θεματική ενότητα «Η πολιτιστική κληρονομιά σε κίνδυνο στον 21ο αιώνα», επικεντρώθηκε στις σύγχρονες απειλές που αντιμετωπίζουν τα μνημεία και οι αρχαιολογικοί χώροι, όπως η κλιματική αλλαγή, οι φυσικές καταστροφές, η φθορά και η ανθρώπινη παρέμβαση, αλλά και στην απώλεια της συλλογικής μνήμης και της δυνατότητας κατανόησης των μνημείων στο μέλλον. Ακολούθησε στρογγυλή τράπεζα με θέμα «Πώς μπορεί να επιβιώσει η πολιτιστική κληρονομιά σε ένα περιβάλλον συνεχών μεταβολών;», με συντονιστή τον Χρήστο Μεράντζα, Καθηγητή Τμήματος Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών. Συμμετείχαν ο Δημήτριος Κουκόπουλος, Καθηγητής και Πρόεδρος του Τμήματος και Διευθυντής του Εργαστηρίου Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Εκπαιδευτικής Καινοτομίας, η Δρ. Ερωφίλη-Ίρις Κόλλια, Προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ηλείας και Αναπληρώτρια Προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Αχαΐας, ο Δημήτριος Τσώλης, Καθηγητής του Πανεπιστημίου Πατρών, ο Πρόδρομος Ψαρρόπουλος, Δρ Πολιτικός Μηχανικός, Ε.ΔΙ.Π. του ΕΜΠ, ο Θεόδωρος Λουλούδης, Πρόεδρος του Επιμελητηρίου Αχαΐας και η Γεωργία Γεωργοπούλου, αρχαιολόγος της Εφορείας Αρχαιοτήτων Αχαΐας, M.Sc., ΥΔ Τμήματος Πολιτισμικής Τεχνολογίας & Επικοινωνίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου, με παρουσίαση για την οικοδόμηση ταυτότητας και το branding των αρχαιολογικών μουσείων ως στρατηγική διαχείρισης της πολιτιστικής κληρονομιάς σε κίνδυνο.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη δεύτερη θεματική ενότητα «Από την ανασκαφή στην ψηφιακή τεκμηρίωση», όπου ο Διονύσης Καπρούλιας, Μηχανολόγος Μηχανικός M.Sc. και ΥΔ Τμήματος Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών, παρουσίασε την «Αρχιτεκτονική προσέγγιση και τρισδιάστατη ανασύνθεση του ρωμαϊκού λουτρού της Στρογγυλής Άρτας». Παρουσιάστηκε η μεθοδολογική πορεία από τη φωτογραμμετρική αποτύπωση και το νέφος σημείων έως τη δημιουργία τρισδιάστατου μοντέλου, την αρχιτεκτονική ανασύνθεση και την εικονική περιήγηση.
Η περίπτωση της Στρογγυλής Άρτας ανέδειξε ιδιαίτερα τη σημασία της διάκρισης ανάμεσα στην ψηφιακή καταγραφή των σωζόμενων καταλοίπων και στην επιστημονική ερμηνευτική ανασύνθεση ενός αποσπασματικά διατηρημένου μνημείου. Με τον τρόπο αυτό η ψηφιακή αρχαιολογία παρουσιάστηκε ως διεπιστημονικό πεδίο που συνδέει την ανασκαφική έρευνα, την αρχιτεκτονική ανάλυση και την τρισδιάστατη ψηφιακή μοντελοποίηση.
Η τρίτη θεματική ενότητα, «Επανανοηματοδοτώντας το παρελθόν: εμβυθιστικές αφηγήσεις και ψηφιακή αρχαιολογία», επικεντρώθηκε στις δυνατότητες της εικονικής και επαυξημένης πραγματικότητας, των ψηφιακών διδύμων και των διαδραστικών εφαρμογών. Ακολούθησε το εργαστήριο επίδειξης «Ταξίδι σε ένα χαμένο μνημείο», όπου οι συμμετέχοντες είχαν τη δυνατότητα, μέσω VR Headsets, κινητών συσκευών και διαδραστικών σταθμών, να περιηγηθούν σε ένα ψηφιακά ανασυντεθειμένο μνημείο.
Η διοργάνωση ανέδειξε τη σημασία της διεπιστημονικής συνεργασίας μεταξύ πανεπιστημιακής έρευνας και αρχαιολογικών υπηρεσιών και επιβεβαίωσε ότι η ψηφιακή τεχνολογία μπορεί να λειτουργήσει ως σημαντικό εργαλείο τεκμηρίωσης, προστασίας, ερμηνείας και διάδοσης της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Η πολιτιστική κληρονομιά παρουσιάστηκε κατά αυτό τον τρόπο όχι ως ένα στατικό κατάλοιπο του παρελθόντος, αλλά ως δυναμικό πεδίο επιστημονικής έρευνας, τεχνολογικής καινοτομίας, εκπαίδευσης και κοινωνικού διαλόγου, σε άμεση σύνδεση με τις τρεις βασικές έννοιες των Ευρωπαϊκών Ημερών Πολιτιστικής Κληρονομιάς 2026: Αναβίωση, Ανθεκτικότητα και Αναστοχασμός.









