Καφετέριες, υδάτινα πάρκα και ψώνια: η Βόρεια Κορέα αλλάζει πρόσωπο και γίνεται μια πιο διασκεδαστική χώρα για τους πολίτες της καθώς ο Κιμ Γιονγκ Ουν ψάχνει νέους τρόπους για να μπορούν να ξοδεύουν οι πολίτες τον πλούτο τους.
Σύμφωνα με τα στοιχεία των κινεζικών τελωνείων, οι εισαγωγές εξοπλισμού μασάζ έχουν αυξηθεί 40 φορές την τελευταία δεκαετία, οι διάδρομοι γυμναστικής σημειώνουν άνοδο άνω του 600%, ενώ πιάνα και συγκρουόμενα αυτοκινητάκια εισάγονται επίσης σε μεγάλες ποσότητες.
Επίσης, πολυτελή εμπορικά κέντρα, παραθαλάσσια θέρετρα και χιονοδρομικά κέντρα ξεφυτρώνουν σε όλη τη χώρα, σύμφωνα με ρεπορτάζ του Reuters που βασίζεται σε εμπορικά στατιστικά στοιχεία, αναφορές των κρατικών μέσων ενημέρωσης, καθώς και συνεντεύξεις με πέντε πρόσφατους επισκέπτες και δύο αποστάτες.
Όπως λένε οι αναλυτές, δεν πρόκειται απλά για πρόσβαση σε μικρές πολυτέλειες. Μέσω των ελεγχόμενων δικτύων αναψυχής και των καταστημάτων, ο Κιμ ενισχύει τον κυβερνητικό έλεγχο του εμπορίου, περιορίζει τις παράνομες αγορές και αξιοποιεί νέες πηγές εσόδων και ανάπτυξης.
Η στρατηγική «εντάσσει την παραγωγή, τη διανομή και τις ροές κεφαλαίων που συγκεντρώνονται στις αγορές σε έναν επίσημο οικονομικό χώρο που διαχειρίζεται το κράτος», δήλωσε ο Κανγκ Σονγκ-χιόν, ερευνητής στο Ινστιτούτο Ερευνών Hyundai, ένα κέντρο μελετών με έδρα τη Σεούλ.
Παρά τις αυστηρές κυρώσεις στις οποίες υπόκειται η Βόρεια Κορέα από τον ΟΗΕ, που έχουν στόχο να βάλουν φρένο στα πυρηνικά σχέδια του Κιμ, η οικονομία σημείωσε αύξηση 3,5% το 2025, όπως ανακοίνωσε τον Ιούλιο η κεντρική τράπεζα της Νότιας Κορέας.
Και αυτή η ανάκαμψη έχει τραβήξει τα βλέμματα.
Μετά την επίσκεψή του στην Πιονγιάνγκ τον Μάιο, ο υπουργός Εξωτερικών της Σιγκαπούρης, Βίβιαν Μπαλακρίσναν, χαρακτήρισε την πρόοδο της πρωτεύουσας «αξιοσημείωτη», αναφέροντας ότι μοιάζει με «οποιαδήποτε σύγχρονη πόλη» της Ανατολικής Ασίας.
Οι κάτοικοι πίνουν καπουτσίνο, πηγαίνουν σε εστιατόρια και κάνουν βόλτες στο πολυτελές εμπορικό κέντρο στην Πιονγιάνγκ που άνοιξε πέρυσι, σύμφωνα με βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τα οποία επαληθεύτηκαν από το Reuters. Τον Απρίλιο, ο ίδιος ο Κιμ επισκέφθηκε ένα νέο κατάστημα κατοικίδιων μαζί με την κόρη του, Κιμ Τζου Άε, η οποία ενθουσιάστηκε από τα γατάκια και τα κουτάβια.
Πώς χρηματοδοτείται η «επιχείρηση αναψυχής»
Η «επιχείρηση αναψυχής» της Πιονγιάνγκ χρηματοδοτείται από κλοπές κρυπτονομισμάτων, την αποστολή βορειοκορεατικών στρατευμάτων για να πολεμήσουν στο πλευρό της Ρωσίας στην Ουκρανία, καθώς και τις εξαγωγές άνθρακα και άλλων ορυκτών, σύμφωνα με ερευνητές της Νότιας Κορέας.
Το Ινστιτούτο Εθνικής Στρατηγικής Ασφάλειας με έδρα τη Σεούλ εκτιμά ότι η Βόρεια Κορέα κέρδισε περίπου 14,4 δισεκατομμύρια δολάρια από τη συμμετοχή της στον πόλεμο της Ουκρανίας μεταξύ του Αυγούστου 2023 και του Δεκεμβρίου 2025.
Η εισροή μετρητών διαχέεται σταθερά στην οικονομία της Βόρειας Κορέας, όπου πολλοί έχουν κερδίσει χρήματα από το ανεπίσημο εμπόριο. Ωστόσο, ο συσσωρευμένος πλούτος δημιουργεί ένα πρόβλημα: «Μια μεσαία τάξη περίπου οκτώ εκατομμυρίων ανθρώπων έχει αποταμιεύσεις και δεν έχει πουθενά να τις ξοδέψει», δήλωσε ο Ρουεντίγκερ Φρανκ, καθηγητής οικονομίας και κοινωνίας της Ανατολικής Ασίας στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης.
Η κατανάλωση είναι η απάντηση του Κιμ, κατά τον ίδιο: μειώνει την απογοήτευση, συγκρατεί τις τιμές βασικών αγαθών όπως το ρύζι και δημιουργεί ανάπτυξη μέσω της εγχώριας ζήτησης.
Με την οικονομική της κατάσταση να βελτιώνεται, η Βόρεια Κορέα έχει λιγότερη ανάγκη για άρση των κυρώσεων και λιγότερα κίνητρα να ξαναρχίσει τις πυρηνικές διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ, σύμφωνα με αναλυτές.
Πάρκα αναψυχής

Οι αναφορές των κρατικών μέσων ενημέρωσης της Βόρειας Κορέας για τον τουρισμό, την αναψυχή και την πολιτιστική ζωή έχουν αυξηθεί από το 2022, καθώς έχουν ανοίξει ή ανακαινιστεί τουριστικά αξιοθέατα.
Σε αυτά περιλαμβάνεται το παραθαλάσσιο θέρετρο Wonsan Kalma, το οποίο άρχισε να λειτουργεί το καλοκαίρι του 2025, πέντε πολυτελή ξενοδοχεία που άνοιξαν τον Δεκέμβριο στο Samjiyon στα σύνορα με την Κίνα, ένα χιονοδρομικό κέντρο που βρίσκεται υπό κατασκευή στην περιοχή, καθώς και ένα υδάτινο πάρκο και ένας ιππικός όμιλος που δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί στα βορειοανατολικά.
Η κάλυψη της κρατικής τηλεόρασης για τον καύσωνα του Αυγούστου έδειξε το παραθαλάσσιο θέρετρο του Wonsan γεμάτο με εγχώριους επισκέπτες.
«Ένας ντόπιος που γνωρίζω μου είπε ότι, όταν πήγε εκεί με την οικογένειά του, αρκετά μέλη της έπρεπε να μοιραστούν ένα δίκλινο δωμάτιο, επειδή όλα τα άλλα είχαν ήδη κλειστεί», δήλωσε ο Ρόουαν Μπερντ, συνιδρυτής του τουριστικού γραφείου Young Pioneer Tours.
Το Wonsan Kalma υποδέχτηκε περισσότερους από 300.000 εγχώριους επισκέπτες κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2025, σύμφωνα με την κινεζική πρεσβεία στην Πιονγιάνγκ.
Στη βορειοανατολική πόλη Rason έχουν δημιουργηθεί σάουνες, πισίνες, αίθουσες βιντεοπαιχνιδιών και αθλητικά κέντρα, ανέφερε ένας Κινέζος επισκέπτης.
Στο πλαίσιο του σχεδίου περιφερειακής ανάπτυξης, ο Κιμ κατασκευάζει και συγκροτήματα αναψυχής που περιλαμβάνουν βιβλιοθήκες, εστιατόρια και κινηματογράφους σε ολόκληρη τη χώρα.
Αλλά οι πιο πολυτελείς προσθήκες βρίσκονται στην Πιονγιάνγκ. Τα κρατικά μέσα ενημέρωσης έχουν περιγράψει μια νέα οικιστική περιοχή που περιλαμβάνει αίθουσα ηλεκτρονικών παιχνιδιών, αντιπροσωπεία αυτοκινήτων και ένα εστιατόριο με μπάρμπεκιου που σερβίρει μπέργκερ με σολομό και φουά γκρα.
Στο Ryugyong Golden Plaza, το οποίο άνοιξε το 2023, τα καταστήματα φέρουν τα λογότυπα εταιρειών ρολογιών όπως η Rolex, η Omega και η Herbelin, ενώ ένα κατάστημα ηλεκτρονικών ειδών φέρει το λογότυπο της Huawei.
Οι Βορειοκορεάτες κάνουν αγορές και μέσω του διαδικτύου χρησιμοποιώντας εφαρμογές για κινητά που μοιάζουν με το κινεζικό Alipay.
Αγοράζοντας χρόνο
Μετά τον λιμό της δεκαετίας του 1990, άνθισαν οι παράνομες αγορές, καθώς το κράτος δεν μπορούσε να προμηθεύσει τους κατοίκους. Οι προσπάθειες να τις κλείσουν στις αρχές του αιώνα απέτυχαν, επειδή το κράτος δεν μπορούσε να τις αντικαταστήσει.
Τώρα, σύμφωνα με αναλυτές, η στρατηγική του Κιμ στον τομέα της κατανάλωσης εξυπηρετεί αυτόν τον σκοπό: την ανάπτυξη κρατικής εμπορικής υποδομής που μπορεί να ανταγωνιστεί και, τελικά, να υπονομεύσει τις ιδιωτικές αγορές.
Οι εφαρμογές πληρωμών και παραδόσεων επιτρέπουν επίσης τον επίσημο έλεγχο των ιδιωτικών δαπανών. Το 2023, η Πιονγιάνγκ ψήφισε νόμο που υποχρεώνει κάθε τράπεζα και κατάστημα να δέχεται ηλεκτρονικές πληρωμές.
Δεν επωφελούνται ωστόσο όλοι από την έκρηξη της κατανάλωσης. Ο Γιανγκ Ιλ-τσεολ, ο οποίος εργαζόταν ως οδηγός στην Πιονγιάνγκ πριν διαφύγει στη Νότια Κορέα πέρυσι, δήλωσε ότι άνθρωποι σαν αυτόν είχαν περιορισμένη πρόσβαση στα νέα εστιατόρια και τις εγκαταστάσεις αναψυχής. Ενώ τα κινητά τηλέφωνα είναι παντού διαθέσιμα στην πρωτεύουσα, πολλοί Βορειοκορεάτες δεν εμπιστεύονται την κυβέρνηση και προτιμούν τις πληρωμές με μετρητά, ανέφερε ο ίδιος.
Αναλυτής εκτιμά πως η εκστρατεία του Κιμ για την τόνωση των εγχώριων δαπανών φαίνεται να αποδίδει, προς το παρόν, καρπούς. «Η κατανάλωση κερδίζει χρόνο», είπε. «Δεν εξασφαλίζει όμως αιώνια αφοσίωση», τονίζει.






