Γρήγορες Απαντήσεις
Η Ευρώπη σχεδιάζει να απεξαρτηθεί από τους αμερικανικούς κολοσσούς των πληρωμών, προωθώντας δικές της, αμιγώς ευρωπαϊκές ψηφιακές λύσεις.
Γιατί η ΕΕ θέλει να περιορίσει τις Visa και Mastercard;
Οι δύο αμερικανικές εταιρείες ελέγχουν το 61% των πληρωμών στην Ευρωζώνη. Η ΕΕ θεωρεί αυτή την εξάρτηση κίνδυνο για την ασφάλεια, φοβούμενη πιθανές κυρώσεις, πολιτικές πιέσεις και διαρροή δεδομένων εκτός Ευρώπης.
Τι είναι το Ψηφιακό Ευρώ;
Είναι το μεγάλο «αντίμετρο» της ΕΚΤ. Μια ηλεκτρονική μορφή νομίσματος που θα λειτουργεί συμπληρωματικά με τα μετρητά, με πιλοτική εφαρμογή το 2027 και επίσημη κυκλοφορία για καθημερινές αγορές το 2029.
Θα καταργηθούν οι κάρτες που έχουμε σήμερα;
Όχι άμεσα. Οι Visa και Mastercard δεν θα εξαφανιστούν, αλλά η Ευρώπη δημιουργεί ένα κοινό δίκτυο “περιαγωγής πληρωμών” (όπως το Wero και το Bizum) για να προσφέρει στους πολίτες ανεξάρτητες εναλλακτικές.
Το να περνάτε ανέμελα την κάρτα σας από το POS του σούπερ μάρκετ (το γνωστό μας «μπιπ») δεν μοιάζει με μια κίνηση γεωπολιτικής σημασίας. Κι όμως, πίσω από σχεδόν κάθε σας αγορά κρύβεται ένα αμερικανικό σύστημα πληρωμών. Η Ευρωπαϊκή Ένωση αποφάσισε πλέον ότι αυτή η απόλυτη κυριαρχία πρέπει να τελειώσει.
Σήμερα, η Visa και η Mastercard αντιπροσωπεύουν μαζί το 61% των πληρωμών με κάρτα στην Ευρωζώνη και διαχειρίζονται σχεδόν το 100% των διασυνοριακών συναλλαγών, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ). Αυτή η τεράστια εξάρτηση αντιμετωπίζεται πλέον ξεκάθαρα από τις Βρυξέλλες ως σοβαρός κίνδυνος ασφαλείας.
Ο φόβος του «Διακόπτη» και τα Προσωπικά Δεδομένα
Η βασική ανησυχία της Ευρώπης είναι το τι θα συμβεί αν μια ξένη υποδομή πληρωμών κλείσει ξαφνικά ή χρησιμοποιηθεί ως μέσο πολιτικής πίεσης. Το δίκτυο Euronews αναδεικνύει την περίπτωση της Ρωσίας ως προειδοποιητικό παράδειγμα: Όταν οι αμερικανικές κυρώσεις ανάγκασαν τη Visa και τη Mastercard να διακόψουν τις υπηρεσίες τους στη χώρα, οι απλοί πολίτες βρέθηκαν ξαφνικά χωρίς πρόσβαση στα χρήματά τους.
Παράλληλα, τα δεδομένα των Ευρωπαίων καταναλωτών εγείρουν τεράστια ερωτήματα. Όταν μια αγορά περνά μέσα από ένα ξένο σύστημα, οι πληροφορίες της συναλλαγής μπορεί να εγκαταλείψουν την ΕΕ και να αποθηκευτούν στις ΗΠΑ. Αν προσθέσουμε σε αυτό και τις διαμαρτυρίες των εμπόρων για τις ολοένα και υψηλότερες προμήθειες των δικτύων αυτών, καταλαβαίνει κανείς γιατί η Ευρώπη βιάζεται να αντιδράσει.
«Χρειαζόμαστε Ευρωπαϊκή Ανεξαρτησία»
Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά η επικεφαλής της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, τον περασμένο Ιούλιο: «Εξαρτόμαστε κυρίως από αμερικανικά, αλλά μερικές φορές και από κινεζικά δίκτυα για την επεξεργασία των πληρωμών. Χρειαζόμαστε μια ευρωπαϊκή λύση, επειδή θέλουμε να είμαστε ανεξάρτητοι στο σπίτι μας».
Το Μεγάλο Αντίμετρο: Ψηφιακό Ευρώ από το 2029
Η στρατηγική απάντηση της ΕΕ είναι το Ψηφιακό Ευρώ. Θα πρόκειται για ένα ηλεκτρονικό νόμισμα που θα εκδίδεται και θα εγγυάται απευθείας από την ΕΚΤ. Η ιδέα δεν είναι να εξαφανιστούν τα χαρτονομίσματα, τα κέρματα ή οι παραδοσιακοί τραπεζικοί λογαριασμοί. Αντίθετα, το ψηφιακό ευρώ θα προσφέρει έναν επιπλέον, ασφαλή τρόπο πληρωμής, διαθέσιμο τόσο online όσο και offline.
Βάσει χρονοδιαγράμματος, ένα πιλοτικό πρόγραμμα με 36 παρόχους υπηρεσιών πληρωμών αναμένεται να ξεκινήσει το 2027. Αν όλα κυλήσουν ομαλά, το ψηφιακό ευρώ θα είναι διαθέσιμο για καθημερινές συναλλαγές το 2029.
Ιδιωτικές πρωτοβουλίες και «Περιαγωγή Πληρωμών»
Η Ευρώπη, ωστόσο, δεν περιμένει με σταυρωμένα τα χέρια μέχρι το 2029. Οι ήδη υπάρχουσες ιδιωτικές υπηρεσίες πληρωμών των ευρωπαϊκών κρατών ενώνονται σε ένα κοινό δίκτυο. Η συνεργασία αυτή περιλαμβάνει ήδη το Wero (Γαλλία-Γερμανία), το Bizum (Ισπανία), το Bancomat (Ιταλία) και το Vipps MobilePay (Σκανδιναβικές χώρες). Το δίκτυο αυτό υπολογίζεται ότι μπορεί να φτάσει σε 380 εκατομμύρια ανθρώπους σε 15 χώρες.
Ο στόχος; Οι χρήστες να στέλνουν χρήματα διασυνοριακά χωρίς να χρειάζεται να αλλάξουν εφαρμογή. Ένας Ισπανός, για παράδειγμα, θα μπορεί μέσω Bizum να στείλει άμεσα χρήματα σε έναν Γάλλο που χρησιμοποιεί το Wero.
Μακροπρόθεσμα, η Ευρώπη στοχεύει στην καθιέρωση του “Payment Roaming” (Περιαγωγή Πληρωμών). Όπως ακριβώς το κινητό σας λειτουργεί στο εξωτερικό χωρίς πρόβλημα, έτσι και το ευρωπαϊκό ψηφιακό σας πορτοφόλι θα πρέπει να είναι αποδεκτό παντού. Οι Visa και Mastercard σίγουρα δεν πρόκειται να εξαφανιστούν αύριο το πρωί, αλλά το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: Η Ευρώπη αρνείται πλέον να είναι όμηρος ξένων εταιρειών για να κάνει τα καθημερινά της ψώνια.
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
